Зеленский: Трамптың соңғы қадамдарынан «сатқындық» сезінемін
Президент Володимир Зеленский 14 қазанда журналист Пирс Морганға берген сұхбатында АҚШ президенті Дональд Трамптың Ресеймен жасаған дизельдік келісімі мен «энергетикалық бітім» жариялауын «сатқындық» деп атады. Украина «күшті серіктесінен айырылып жатыр» деген ол, Трамп «тарихтың дұрыс емес жағын» таңдап жатыр деп есептейді, бірақ Трамптың делдал ретінде қалуына қарсы емес екенін айтты.
Ең бастысы
- Зеленский 14 қазанда «Piers Morgan Uncensored» бағдарламасында Трамптың дизельдік келісімі мен «энергетикалық бітімін» «сатқындық» деп атады
- «Біз күшті серіктестен айырылып жатырмыз, бірақ бұл біздің кінәміз емес», — деді Зеленский
- Трамп 9 қазанда Путинмен сөйлескеннен кейін ресейлік дизельге санкцияларды жеңілдеткенін жариялады; АҚШ Қаржы министрлігі 2027 жылғы 7 сәуірге дейін жарамды уақытша лицензия шығарды
- 11 қазанда Трамп «энергетикалық бітім» басталғанын мәлімдеді; сол күні Ресей Харьковтағы ЖЭО-5-ке соққы берді, 13 қазанда қайтадан 10 зымыранмен азаматтық инфрақұрылымды атқылады
- 9 қазанда Майамиде АҚШ, Украина, Ұлыбритания, Германия, Франция, Еуропалық комиссия және НАТО өкілдері, оның ішінде Стив Виткофф пен Джаред Кушнер кездесті
- Зеленский 2 күн ішінде Украина ресейлік мұнай зауыттарына соққы беруден бас тартқанын, бірақ Ресей украиндық энергетикалық нысандарды атқылауды жалғастырғанын айтты
- Зеленский Илон Маск пен SpaceX-тің Starlink жүйесін украиналық дрондар үшін шектеуін «үлкен қателік» деп атап, адам шығынына әкеледі деп ескертті
Бұл неге маңызды
Украина президентінің «сатқындық» деген сөзін қолдануы — Вашингтонмен қарым-қатынастың едәуір нашарлағанын көрсетеді, әсіресе АҚШ-тың делдалдығы мен мүмкін санкцияларды жеңілдету соғыс барысына тікелей әсер ететін кезеңде. Сұхбат ресейлік дизель лицензиясы мен «энергетикалық бітімді» нақты ресейлік шабуылдармен — Харьковтағы ЖЭО-5-ке соққылармен — байланыстырып, Трамптың бейбітшілік жөніндегі күш-жігерін біржақты ретінде сипаттайды. Зеленскийдің сыны тек дизель мәселесімен шектелмейді: ол Маск пен SpaceX-тің украиналық дрондар үшін Starlink жүйесін шектеуін де АҚШ тарапынан Украинаға зиянды қадамдар үлгісіне жатқызады.
Не болды
14 қазанда президент Володимир Зеленский «Piers Morgan Uncensored» бағдарламасында британдық журналист Пирс Морганға берген сұхбатында АҚШ президенті Дональд Трамптың соңғы қадамдарына, атап айтқанда ресейлік дизельге санкцияларды жеңілдетуге және жарияланған «энергетикалық бітімге» байланысты «сатқындық» сезінетінін айтты. «Біз күшті серіктестен айырылып жатырмыз» деген ол, бұл Украинаның кінәсі емес екенін, елді сатпайтынын және күрестің тірі қалу туралы екенін атап өтті. Зеленский Трамптың «тарихтың дұрыс емес жағын» таңдап жатқанын, кеңесшілерінің қателесетінін айтты, бірақ Трамптың делдал ретінде қалуына қарсы емес екенін, егер ол «ортада» қалса, мәмілеге көмектесе алатынын жеткізді. Ол Ресейдің Трампты әлсіз көрсеткісі келетінін және Путин үшін дизельдік келісім «оңай жеңіс» болғанын, Путин «күліп жатқанын» қосты. Сонымен қатар Зеленский Илон Маск пен SpaceX-тің Starlink терминалдарын украиналық дрондар үшін шектеуін «үлкен қателік» деп атап, адам шығынына әкеледі деп ескертті. Сұхбат фонында: 9 қазанда Трамп Путинмен сөйлескеннен кейін ресейлік дизельге санкцияларды жеңілдеткенін жариялады, АҚШ Қаржы министрлігі 2027 жылғы 7 сәуірге дейін жарамды лицензия шығарды; 11 қазанда Трамп «энергетикалық бітім» басталғанын мәлімдеді, бірақ сол күні Ресей Харьковтағы ЖЭО-5-ке соққы берді; 13 қазанда Ресей қайтадан 10 зымыранмен Харьковтың азаматтық инфрақұрылымын атқылады. 9 қазанда Майамиде АҚШ, Украина, Ұлыбритания, Германия, Франция, Еуропалық комиссия және НАТО өкілдерінің, оның ішінде Стив Виткофф пен Джаред Кушнердің қатысуымен қысқа дейін бейбітшілікке қол жеткізу жолдарын талқылау бойынша кездесу өтті.
Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Украиналық БАҚ-тың көпшілігі Зеленскийдің «сатқындық» деген сөзін бас тақырыпқа шығарып, Трамптың дизельдік келісімі мен «энергетикалық бітімін» Ресейге жасалған зиянды жеңілдіктер ретінде сипаттайды. Бітім жарияланған күні мен одан кейінгі күндері Харьковтағы энергетикалық нысандарға жасалған ресейлік соққылар ерекше аталады. Украиналық дереккөздер дизель лицензиясын Илон Маск пен SpaceX-тің Starlink жүйесін шектеуі сияқты басқа да АҚШ қадамдарымен бірге қарастырып, оларды Украинаға жалпы зиянды үрдістің бөлігі ретінде көрсетеді. Бірқатар украиналық материалдар Зеленскийдің «бұл Путин үшін оңай жеңіс» деген сөздері мен «Путин күліп жатыр» деген тіркесін алға тартады; кейбіреулері Зеленскийдің оны ауыстырғысы келетін «белгілі бір беделді адамдар» туралы айтқанын да жариялайды.
Халықаралық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Жиынтықтағы жалғыз ағылшын тілді дереккөз — Әзірбайжан агенттігі — Зеленскийдің «сатқындық» деген мәлімдемесін бейтарап түрде береді, дизельдік келісім мен «энергетикалық бітімді» басты триггерлер ретінде алға шығарады, бірақ Харьковтағы соққылар мен Starlink мәселесі сияқты украиндық контексті қоспайды. Халықаралық материал Зеленскийдің Путин «күліп жатыр», Ресей Трампты әлсіз көрсеткісі келеді немесе оны ауыстыру туралы айтқандарын келтірмей, сұхбатты қысқа әрі дипломатиялық реңкте ұсынады.
Дереккөздер неде келіспейді
Дереккөздер АҚШ барлау деректерін бөлісуді тоқтату қаупі туралы бір-бірінен ерекшеленеді: бір украиндық лауазымды тұлға Флоридадағы келіссөздерде Трамптың елшілері осындай ескерту жасағанын айтса, аты аталмаған американдық лауазымды тұлға мен Трамптың өзі мұны жоққа шығарды. Келісім аясындағы ресейлік дизель көлемі де даулы: Трамп оны 4,8 миллион тоннадан астам деп мәлімдесе, басқа нұсқада бастапқы кезеңде 300 мың тонна және кейінгі ұлғаю жоспары айтылады. Сонымен қатар украиналық БАҚ пен Зеленский ресейлік дизель санкцияларын жеңілдету мен «энергетикалық бітімді» өзара деэскалациясыз жасалған ресейлік жеңілдіктер деп сипаттаса, АҚШ әкімшілігі өзін Киев пен Мәскеу арасындағы бейтарап делдал ретінде көрсетеді.
Оқиға тарихы
2026 жылдың қазан айының басында Трамп әкімшілігі бір мезгілде 2027 жылдың сәуіріне дейін ресейлік дизель импортына уақытша лицензия шығарды, «энергетикалық бітім» деп аталатын шараны жариялады және Майамиде АҚШ елшілері Стив Виткофф пен Джаред Кушнер, сондай-ақ украиндық, британдық, неміс, француздық, ЕО және НАТО өкілдерінің қатысуымен қысқа дейін деэскалация бойынша келіссөздер жүргізді. «Энергетикалық бітім» жарияланған күні Ресей Харьковтағы ЖЭО-5-ке соққы берді, ал 13 қазанда қайтадан он зымыранмен азаматтық инфрақұрылымды атқылады — Зеленский бұл оқиғаларды ресейлік тараптың ниетсіздігінің дәлелі ретінде келтірді. Зеленский бұған дейін АҚШ неліктен Украинамен ұқсас дизель келісіміне қол қоймағанын қоғамдық түрде сұрап, деэскалация туралы келісімсіз ресейлік энергетикалық санкцияларды жеңілдетуді «әлсіздік белгісі» деп атаған, Axios-қа берген сұхбатында келісімді «әділетсіз және адал емес» деп сипаттап, қыс мезгіліне энергетикалық нысандарға соққыларды өзара тоқтату шартымен ғана қолдау көрсетуге дайын екенін мәлімдеген. Трамп бұған дейін дизель бағасының өсуін украиналық соққылармен байланыстырып, Зеленскийден ресейлік энергетикалық нысандарға шабуылды тоқтатуды талап еткен.