Песков: Трамп Зеленскийды «жаңа президент керек» деп санайды
Кремльдің баспасөз хатшысы Дмитрий Песков АҚШ президентты Дональд Трамп өзіне «Украинаның жаңа президенті болуы керек» деп айтқанын, ал Трамп бұны Зеленскийдің соғысты тоқтату үшін «өте жауапты және өте қиын шешімдер» қабылдауға саяси ерік танытпауымен түсіндіргенін жеткізді. Зеленский украиндердің өз президенттерін өздері таңдауы керек екенін, ал Украина Ресей 60 күндік атысты тоқтатуға келіссе ғана сайлау өткізетінін мәлімде осу. Еуропалық Одақтың сыртқы саясат жөніндегі басшысы Кая Каллас 12 қазанда соғыс жалғасатын кезде Украинада сайлау өткізілмейтінін айтып, халықаралық қысым Ресейге бағытталуы керек екенін мәлімдеді.
Ең бастысы
- Песков: Трамп «Украина президенті соғысты тоқтату үшін өте жауапты және өте қиын шешімдер қабылдауы керек» деп санайды, ал Зеленский «бұған дейін мұндай ерік танытқан жоқ».
- 10 қазанда Трамп Украинаның Ресеймен келісім жасай алатын жаңа президенті болуы керек деп жариялады.
- Зеленский: украиндер өз президенттерін өздері таңдайды; Украина Ресей 60 күндік атысты тоқтатуға келіссе ғана сайлау өткізеді.
- 12 қазанда Каллас: соғыс кезінде сайлау өткізілмейді, қысым Ресейге бағытталуы керек.
- 9 қазанда Трамп Путинпен сөйлесіп, Ресейдзім дизель отынын жеткізуге келіскенін хабарлайды: бастапқыда 300 мың тонна, қарашада тағы 500 мың тонна, содан кейін 1 млн тонна.
- 11 қазанда Трамп «энергетикалық бірден атысты тоқтату туралы келісім» жайын жариялады; Зеленский осы мәлімдемеден кейін Ресей Харьковтегі ЖЭО-5 пен Киевтегі электр станциясын соққыға алғанын хабарлайды.
- БАҚ: Трамп Зеленский Ресей мұнай зауыттарына соққы беруді тоқтату туралы АҚШ-тың шамамен алты өтінішіне жауап осырмаған соңірге дизель жеткімі мәселесін шешуге кіріскген.
Бұл неге маңызды
Кремль АҚШ президенттының Киев басшылығына қарсы режимді ауыстыру туралы шақыруын жария түрде күшейтіп, қолдай отырып, ресми Мәскеу мен Вашингтон арасындағы риторикалық үйлестірудің жаңа деңге бағытта отыр. Трамптың сыни мәлімдемелері осы елордадағы бөлек энергетикалық келісіммен — ресейлік дизель отынын жеткізу туралы уағдаластықпен — тікелей байланысты. Еуропалық Одақтың бас дипломаты Кая Каллас бұған жауап ретінде соғыс жалғасатын кезде Украинада сайлау өткізілмейтінін айтып, халықаралық қысым Ресейге бағытталуы керек екенін алға тартты. Зеленский болсақын сайлауды тек Ресейдің 60 күндік атысты тоқтатуға келісуіне байланысты шарт ретінде қойды, ал Ресей осы арада украин энергетикалық нысандарын соққыға алуды жалғастыртып жатыр.
Не болды
9 қазанда АҚШ президентты Дональд Трамп Ресей президенттім Владимир Путинпен сөйлелескенін және ресейлік дизель отынын АҚШ пен әлемдік нарықтарға жеткізуге келіскенін жариялайды. БАҚ хабарлауы бойынша, Трамп бұған Зеленский Ресей мұнай зауыттарына соққы беруді тоқтату туралы АҚШ-тың шамамен алты өтінішіне жауап қатпаған соңірге барған. 10 қазанда Трамп Украинаның Ресеймен келісім жасай алатын жаңа президенті болуы керек екенін мәлімдеді және Зеленскийді бітімге жетудегі жеткіліксіз күш-жігерінде айыптап, мұны АҚШ-тағы дизель отынының жоғары бағасымен байланыстырды. Кремльдің баспасөз хатшысы Дмитрий Песков бұдан кейін Трамптың «Украинаның жаңа президенті болуы керек, өйткені украин президенттім соғысты тоқтату үшін өте жауапты және өте қиын шешімдер қабылдауы керек; Зеленский бұған дейін мұндай ерік танытқан жоқ» деп айтқанын жеткізді. Владимир Зеленский бұған жауап ретінде украиндердің өз президенттерін өздері таңдауы керек екенін, ал Украина Ресей 60 күндік атысты тоқтатуға келіссе ғана сайлау өткізетінін мәлімдеді. 11 қазанда Трамп «энергетикалық бірден атысты тоқтату туралы келісімге» қол жеткізілгенін хабарлады; Зеленский осы мәлімдемеден кейін Ресей Харьковтегі ЖЭО-5 жылу электр станциялық қондырлары мен Киевтегі электр станциясын соққыға алғанын хабарлайды. 12 қазанда Люксембургыстағы ЕО Сыртқы істер кеңесінің отырысы алдында Еуропалық Одақтың сыртқы саясат жөніндегі басшысы Кая Каллас соғыс жалғасатын кезде Украинада сайлау өткізілмейтінін, ал қысым Ресейге бағытталуы керек екенін мәлімдеді.
Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Украин басылымдары Песковтың мәлімдемелері мен Трамптың Украинаның жаңа президентіне шақыруын бірінші орынға қойып, оларды Зеленскийдің басшылығына қарсы үйлестірілген қысым ретінде көрсетеді. Олар Зеленскийдің «украиндер өз президенттерін өздері таңдайды» деген қарсы ұстанымын, сондай-ақ оның сайлауды тек Ресейдің 60 күндік атысты тоқтатуға келісуімен байланыстыруын ерекше атап көрсетеді. Саяси риторикамен қатар, Трамптың энергетикалық атысты тоқтату туралы мәлімдемесінен кейін Ресейдің Харьковтегі ЖЭО-5 пен Киевтегі электр станциясына соққы бергені туралы ақпарат та ерекше назарға алынып, Кремль сөзінің оның іс-әрекеттеріне қайшы екені атап көрсетіледі. Калластың ЕО деңгейіндегі қарсы пікірі — соғыс кезінде сайлау өткізілмейді деген конституциялық аргумент және қысым Ресейге бағытталуы керек деген шақыру — баса көрсетіледі.
Халықаралық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Жалғыз украин емес дереккөз — ағылшын тіліндегі əзірбайжан агенттігінің хабарламасы — Кремльсвая пікірін алға тартып, Трампының Украинадағынын басшылықты ауыстыру туралы мәлімдемелеріне назартлар ауыдырады және Песковтың шеңберін ұстанады. Бұл дереккөз Калластың немесе ЕО-ның қарсы пікірін, сондай-ақ украиндындын дереккөздер ерекше назарға алғынатын Ресейдің энергетикалық инфрақұрылымға соққы бергені туралы хабарламаларды алға тартпайды.
Дереккөздер неде келіспейді
Дереккөздер Украинадайын басшылықты ауыстыру туралы шақырудың кімнен шыққаны туралы əр түрлі береді: бір дерекке қарағанда Песков Трамптың өзіне айтқанты жеке болікі ретінде жеткізсе, екіншілері Песковты Трамптың «Украинаның жаңа басшысын таңдауға шақырды» немесе «ұсынды» деп сипаттайды. Яғни айырмашылылы — Трамптың Песковқа жеке көзқарарын білмегендіруі мен Трамптың басшылықты ауыстыруды жария талап етуі арасында. Сонымен қатар, Ресейдің украин энергетикалық инфрақұрылымына соққы беру уақыты туралы дереккөздер əр түрлі əңгімелейді — кейбіреулер Трамптың 11 қазандағы энергетикалық атысты тоқтату мəлімдемесінен кейін болғанын айтады, ал басқалары ертерек мəлімдемеден кейін болғанын жазады; нысаналар (Харьковтегі ЖЭО-5 жəне Киевтегі электр станциясы) сəйкес келеді, бірақ себеп болған оқиға əр түрлі көрсетіледі.
Оқиға тарихы
9 қазанда Трамп Путинпен сөйлескенін жəне ресейлік дизель отынын АҚШ пен əлемдік нарықтарға жеткізуге келіскенін жариялады: бастапқыда 300 мың тонна, қарашада тағы 500 мың тонна, содан кейін 1 млн тонна. 10 қазанда Трамп Украинаның Ресеймен келісім жасай алатын жаңа президенті болуы керек екенін жариялап, Зеленскийді бітімге жетудегі жеткіліксіз күш-жігерінде айыптап, мұны АҚШ-тағы дизель отынының жоғары бағасымен байланыстырды. БАҚ Трамптың бұл мəселені Зеленский ресейлік мұнай зауыттарына соққы беруді тоқтату туралы АҚШ-тың шамамен алты өтінішіне жауап қатпаған соң қозғағанын хабарлады. Зеленский украин соққыларын ресейлік мұнай нысандарына жылдар бойы ресейлік тараптың украин энергетикалық инфрақұрылымына жасаған шабуылдарына жауап ретінде негіздеп, егер Ресей украин энергетикасына шабуылдауын тоқтатса, Украина да ресейлік мұнай нысандарына соққы беруді тоқтатуға дайын екенін айтты. 11 қазанда Трамп «Украина мен Ресей энергетикалық бірден атысты тоқтату туралы келіскенін» мəлімдеді; Зеленский осы мəлімдемеден кейін Ресей Харьковтегі ЖЭО-5 жылу электр станциялық қондырлары мен Киевтегі электр станциясын соққыға алғанын хабарлады. 12 қазанда Люксембургыстағы ЕО Сыртқы істер кеңесінің отырысы алдында Кая Каллас Ресейдің энергетикалық атысты тоқтату туралы келісімді орындамайтынын көріп тұрғанын айтып, Ресейге қысымды жалғастыруға шақырды.