Украина Брюссельден 1,1 млрд еуро сұрады: астық экспортының логистикасы дағдарыс алдында тұр
Украинаның Аграрлық саясат және азық-түлік министрі Тарас Высоцкий Брюссельге сапары аясында Еуропалық комиссиядан украин астығын ЕО аумағы арқылы тасымалдаудың жоғары шығындарын жабу үшін 1,1 млрд еуро сұрады. Еуропалық комиссия әзірге бұл сұраныс бойынша түпкілікті шешім қабылдаған жоқ. Высоцкий Ұлы Одессаның тереңсу порттары ұзақ бұғатталғандықтан, украин ауыл шаруашылығының жағдайы толық ауқымды басып кіру басталғаннан бергі ең ауыр кезеңде тұрғанын мәлімдеді.
Ең бастысы
- Высоцкий Брюссельде Аграрлық саясат және балық шаруашылығы жөніндегі ЕО кеңесінің (AGRIFISH) отырысына қатысты
- Украина Еуропалық комиссиядан 1,1 млрд еуро көлемінде қаржылай көмек сұрады — бұл украин астығын ЕО аумағы арқылы алыс еуропалық порттарға тасымалдаудағы қосымша логистикалық шығындардың тоннасына 50 еуроға дейінгі бөлігін өтеуге арналған
- Өтемақы украин фермерлеріне тікелей төленбейді, ЕО ішіндегі еуропалық тасымалдаушылар мен логистикалық операторларға төленеді
- Высоцкийдің бағалауы: 1,1 млрд еуро шамамен 22 млн тонна өнімнің қосымша экспортын және украин фермерлеріне 7–8 млрд доллардан астам табыс әкелуі мүмкін
- 30 млн тоннадан астам ауыл шаруашылығы өнімі экспортталмай қалуы мүмкін (шамамен 10 млрд доллар), бұл Украина ЖІӨ-нің 5%-ға дейін жоғалтуына және көктемгі егістік көлемінің 35–40%-ға қысқаруына әкеп соғуы мүмкін
- Германия тарапы «Ынтымақтастық дәліздерін», соның ішінде Германия мен басқа ЕО елдері арқылы ұзағырақ бағыттарды кеңейтуді қолдады
- Еуропалық комиссия әлі күнге дейін қаржыландыру бойынша түпкілікті шешім қабылдаған жоқ
Бұл неге маңызды
Ұлы Одессаның тереңсу порттары ұзақ уақыт бұғатталғандықтан, Украинаның ауыл шаруашылығы секторы толық ауқымды басып кіру басталғаннан бергі ең ауыр жағдайда тұр. Қосымша логистикалық қолдаусыз 10 млрд долларға жуық 30 млн тоннадан астам өнім экспортталмай қалуы, ЖІӨ-нің 5%-ға дейін жоғалтылуы және көктемде егістік көлемінің 35–40%-ға қысқаруы қаупі бар. Еуропалық тасымалдаушылар мен логистикалық операторларға бағытталған 1,1 млрд еуро көлеміндегі ұсыныс украин астығының Африка, Таяу Шығыс және Азия нарықтарына үздіксіз жеткізілуін қамтамасыз етуге арналған. Германияның «Ынтымақтастық дәліздерін» ұзартылған бағыттар арқылы кеңейтуді қолдауы екіжақты қолдаудың ықтимал белгісі, бірақ Еуропалық комиссия әлі күнге дейін қарар шығарған жоқ, ал қойма инфрақұрылымына шабуылдар мен сақтау тапшылығы қысымды күшейтіп отыр.
Не болды
Украинаның Аграрлық саясат және азық-түлік министрі Тарас Высоцкий Брюссельде Аграрлық саясат және балық шаруашылығы жөніндегі ЕО кеңесінің (AGRIFISH) отырысында сөз сөйледі, онда украин астығын ЕО аумағы арқылы тасымалдаудың жоғары шығындарын жабуға арналған 1,1 млрд еуро көлемінде қаржылай көмек сұрады. Ұсынылған өтемақы тоннасына 50 еуроға дейінгі қосымша логистикалық шығындарды жабады және фермерлерге тікелей емес, ЕО ішіндегі еуропалық тасымалдаушылар мен логистикалық операторларға төленеді. Высоцкийдің бағалауынша, бұл қаражат шамамен 22 млн тонна өнімнің қосымша экспортын және украин фермерлеріне 7–8 млрд доллардан астам табыс әкелуі мүмкін. Бұл ретте 30 млн тоннадан астам ауыл шаруашылығы өнімі (шамамен 10 млрд доллар) экспортталмай қалуы мүмкін, бұл ЖІӨ-нің 5%-ға дейін жоғалту мен көктемде егістік көлемінің 35–40%-ға қысқаруына әкеп соқтыруы мүмкін. Высоцкий сондай-ақ Еуропалық комиссияның Ауыл шаруашылығы және азық-түлік жөніндегі комиссары Кристоф Хансенмен, сондай-ақ Германия тарапымен кездесті. Еуропалық комиссияның баспасөз хатшысы Луиз Богенің айтуынша, әзірге қаржыландыру бойынша түпкілікті шешім жоқ.
Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Барлық дереккөздер — украин тілді БАҚ пен агенттіктер. Олар оқиғаны Киевтің Брюссельдегі белсенді дипломатиялық бастамасы, экспорттық дағдарыстың ауқымы және 1,1 млрд еуро сомасындағы нақты қаржылай сұраныс төңірегінде көрсетеді. Материалдарда Высоцкийдің толық ауқымды басып кіру басталғаннан бергі ең қиын жағдай туралы ескертулері, ЖІӨ мен егістік көлеміне тиетін шығындар, сондай-ақ Германияның қолдауымен «Ынтымақтастық дәліздерін» кеңейтудің шұғылдығы ерекше атап өтіледі. Сондай-ақ Высоцкийдің Германия тарапымен және ЕО комиссары Хансенмен екіжақты байланысы, Винница облысындағы DUALOG жобасы, 2027 жылғы Азық-түлік және ауыл шаруашылығы жаһандық форумы аясында ұсынылған панельдік пікірталас, ұн, сүт өнімдері, биоэтанол мен табиғи крахмалға арналған тарифтік квоталарды жеңілдету туралы баяндалады.
Оқиға тарихы
ЕО-ға украин бидай экспортына 1,3 млн тонналық квота қалпына келтіріліп, толық пайдаланылған — бұдан былай украин бидайы тек транзитпен ғана жүреді және кеден қоймаларынан, мысалы Польшадан, ЕО нарығына ене алмайды. Жыл басынан бері ресейлік күштер украин қойма инфрақұрылымына 25-тен астам рет шабуыл жасап, шамамен 500 мың шаршы метр қойманы зақымдаған; қазан–қараша айларында 11 млн тонна егінді сақтауға қойма орындары жеткіліксіз болуы мүмкен. Ұлы Одесса порттары атқылау астында болғандықтан, ауыл шаруашылығы тауарлары теміржол, автокөлік және Дунай порттарына қайта бағытталуда. Украина ұн мен сүт өнімдеріне тарифтік квоталарды жеңілдету, биоэтанол мен табиғи крахмал бойынша икемді тетіктерді қарастыруды ұсынды. ЕО-ға кіру бойынша 11-тарау (Ауыл шаруашылығы және ауылдық даму), 12-тарау (Азық-түлік қауіпсіздігі, ветеринариялық және фитосанитариялық саясат) және 13-тарау (Балық шаруашылығы және аквакультура) аясында Төлем агенттігін құру және балық шаруашылығын цифрландыру жұмыстары жүргізілуде. Германияның қолдауымен DUALOG жобасы шеңберінде Винница облысында жемістер мен көкөністерді сақтауға арналған сыйымдылығы 1 275 тонна заманауи суыту кешені салынды; Украина осындай 2–5 нысанды масштабтауды ұсынды.