Владивостоктағы Шығыс экономикалық форумында Путин соғысты тоқтату мүмкіндігі бар екенін мәлімдеді
Шығыс экономикалық форумында Владимир Путин Ресей мен Украина соғысты бірінші кезекте өзара шешіп, ал басқа елдер — соның ішінде АҚШ пен Қытай — қолдау көрсетуге дайын деп мәлімдеді. Ол бейбіт реттеу мүмкіндігін көріп отырғанын айтты, бірақ Украинаның Ресей әуе кеңістігінің азаматтық авиация үшін қауіпті екені жөніндегі ескертулерін «мемлекеттік терроризм» деп атап, мұндай қадамдар екіжақты келіссөздерді қиындатады деді.
Ең бастысы
- Путин Владивостоктағы Шығыс экономикалық форумының пленарлық отырысында сөз сөйледі
- Ресей мен Украина соғысты бірінші кезекте өзара шешуі керек, АҚШ пен Қытай қолдауға дайын — деді Путин
- Путин бейбіт реттеу мүмкіндігін көріп отырғанын мәлімдеді
- Украинаның Ресей әуе кеңістігінің қауіпті екені жөніндегі ескертулерін Путин «мемлекеттік терроризм» деп атады
- Путин Украинаның батыс серіктестерін «үнсіздікте» деп, үнсіз отырғандарды халықаралық терроризмнің сыбайластары деп айыптады
- 1 қыркүйекте Зеленский Ресей әуе кеңістігінің азаматтық авиация үшін толық қауіпті болып бара жатқанын ескертті
- 2 қыркүйекте Сыбига ICAO-ға Ресей әуе кеңістігінің қауіпті екенін ресми хабарлады
Бұл неге маңызды
Путин ірі халықаралық алаңда соғысты бірінші кезекте екіжақты мәселе ретінде қайта анықтап, басқа ықтимал делдалдарды шеттеті. Сонымен бірге ол бейбіт реттеуге «есік ашты», бірақ оны Киевті «мемлекеттік терроризм» деп атаған іс-әрекеттерін тоқтату шартына байлады — бұл ықтимал келіссөз параметрлеріне сигнал. Украинаның әуе кеңістігі туралы ескертулерін «терроризм» деп атауы — Ресей мұнай инфрақұрылымына украин соққыларының айналасындағы ақпараттық соғысты күшейтеді. Форумдағы мәлімдемелер АҚШ Қазынашылық пен Ресей Қаржы министрлігінің G20 аясындағы кездесуі, CIA директорының Мәскеуге хабарланған сапары және Модидің Бішкектегі үндеуі сияқты бірнеше дипломатиялық байланыстар аясында жасалды.
Не болды
Владивостоктағы Шығыс экономикалық форумының пленарлық отырысында Владимир Путин Ресей мен Украина соғысты бірінші кезекте өзара келіссөздер арқылы аяқтауы керек, ал АҚШ пен Қытай сияқты басқа елдер қолдау көрсетуге дайын екенін мәлімдеді. Ол бейбіт реттеу мүмкіндігін көріп отырғанын айтты, бірақ бір мезгілде 1 қыркүйектегі Зеленскийдің Ресей әуе кеңістігінің азаматтық авиация үшін қауіпті екені жөніндегі ескертуін «мемлекеттік терроризм» деп атады және мұндай қадамдар екіжақты бейбіт келіссөздерді қиындатады деді. Путин сондай-ақ Украинаның батыс серіктестерін үнсіздікте деп сынап, үнсіз отырғандарды халықаралық терроризмнің сыбайластары деп атады. Ресей мен Украина арасындағы байланыс, ең алдымен, арнайы қызметтер арқылы жүргізіліп жатқанын, бірақ Киевтің соңғы мәлімдемелері бұл байланыстың нәтижелілігіне күмән келтіретінін айтты. Путин сонымен қатар Ресейде мобилизацияны қажет ететін сценарий жоқ екенін, мобилизацияның жаңа толқыны туралы хабарламаларды Мемлекеттік Дума сайлауына дейін жасалған ақпараттық шабуыл деп атады. Ол Украинаның мұнай зауыттарына шабуылдарына жауап ретінде «Ресей кейбір жағдайларда жауап ретінде соққы береді» деп мәлімдеді.
Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Барлық берілген дереккөздер — украин БАҚ пен агенттіктер. Олар Путиннің бейбіт келіссөздерге қатысты риторикасын нақты эскалациялық іс-әрекеттермен (мұнай зауыттарына соққылар, дрон соғысы, әуе кеңістігінің бұзылуы) қатар қойып көрсетеді. Басымдық — Путиннің агрессивті риторикасына («мемлекеттік терроризм», «халықаралық терроризмнің сыбайластары», жауап қатері) және оны Украинаның институционалдық қадамдарымен (ICAO-ға хабарлама, әуе компанияларына ескерту) қатар келтіру. Украина дереккөздері «Ковер» жоспарының жиілеуін, Ресей әуежайларының жабылуын және 2024 жылы 25 желтоқсанда Azerbaijan Airlines рейсінің Грозный маңында Ресей ПВО-сы тиген соң құлауын мысалға келтіріп, Ресей әуе кеңістігінің шынымен қауіпті екенін көрсетіп, Зеленскийдің ескертуін негізделген деп көрсетеді. Дипломатиялық кездесулер (Бессент–Силанов, Мәскеудегі Ратклифф/Бернс, Бішкектегі Моди) Ресейге сыртқы қысым аясы ретінде беріліп, осы аяда Путиннің «бейбітшілік мүмкіндігі» мәлімдемесі сақтықпен немесе қайшылықты түрде көрсетіледі.
Дереккөздер неде келіспейді
Дереккөздер Мәскеуге хабарланған жасырын сапарды жасаған АҚШ лауазымды тұлғасының кім екенінде келіспейді: бір дереккөздер оны CIA директоры Уильям Бернс деп, ал басқалары CIA директоры Джон Ратклифф деп атайды. Сондай-ақ Ресей Қорғаныс министрлігіне сілтемелі 2026 жылғы дрон мен «Ковер» статистикасы (31 шілде 2026 және 2 тамыз 2026 жағдай бойынша) Путиннің Шығыс экономикалық форумындағы мәлімдемелерінің хронологиясына қатысты сұрақтар тудырады.
Оқиға тарихы
1 қыркүйекте Зеленский әскери белсенділіктің күшеюіне байланысты Ресей әуе кеңістігінің азаматтық авиация үшін толық қауіпті болып бара жатқанын мәлімдеп, әуе компанияларын ескертті. 2 қыркүйекте Украина ICAO-ға Ресей әуе кеңістігінің қауіпті екенін ресми хабарлап, мүше мемлекеттерге азаматтық рейстерді толық тыйым салуға шақырды. 1 қыркүйекте АҚШ Қазынашылық хатшысы Скотт Бессент G20 қаржы министрлерінің кездесуі аясында ресейлік әріптесі Антон Силуановпен кездесіп, соғысты тоқтатуға шақыру жеткізді. Форум қарсаңында CIA директоры Джон Ратклифф әскери ұшақпен Мәскеуге жасырын сапармен барғаны хабарланады. Үндістан премьер-министрі Моди Бішкектегі кездесуде Путинге соғыс адамзат үшін тоқтауы керек екенін айтып, бейбіт күш-жігерді қолдайтынын мәлімдеді. Ресейде «Ковер» жоспары жиілеп, Ресей ПВО түсірген дрондардың тәуліктік рекордтары жылдан жылға өсіп келеді. Мәскеудегі Внуково және Шереметьево әуежайлары Зеленскийдің ескертулерінен кейін екінші түн қатарынан жұмысын тоқтатты, жүздеген рейс тоқтатылып немесе кешіктірілді. Путин бұған дейін Ресей соғыстың мақсаттарына, соның ішінде украин Донбасын толық басып алуға ұмтылатынын мәлімдеген. Ресейдегі алғашқы мобилизация 2022 жылдың 21 қыркүйегінде жарияланған; Мемлекеттік Дума сайлауы қарсаңындағы жаңа толқын туралы хабарламалар Путин тарапынан ақпараттық шабуыл деп жоққа шығарылған.