Трамп пен Путиннің телефон сұхбаты: Кремль «оң» деп бағалады, Біріккен Штаттар пікір білдірген жоқ
Қыркүйектің 8-і күні АҚШ президенті Дональд Трамп пен Ресей президенті Владимир Путин бір сағатқа созылған телефон сұхбатын өткізді. Кремль көмекшісі Юрий Ушаковтың айтуынша, әңгіме АҚШ арнайы елшілері Стив Виткофф пен Джаред Кушнердің Мәскеу мен Киевке жасаған сапарларының нәтижелеріне арналды. Трамп Украинадағы соғысты тезірек аяқтау қажеттігін атап өткен, ал Путин Еуропаға қатысты агрессиялық жоспарлары жоқ екенін қайталаған. Сонымен қатар Bloomberg дереккөздері Кремльде елеулі прогресс болмағанын, ал ISW Путиннің позициясы өзгермегенін хабарлады.
Ең бастысы
- Қыркүйектің 8-і күні Трамп пен Путин бір сағатқа созылған телефон сұхбатын өткізді; Кремльдің хабарламасын ТАСС арқылы Юрий Ушаков жариялады.
- Сұхбатта Виткофф пен Кушнердің қыркүйектің 5–6-сы күнгі Мәскеу мен Киевке сапарларының нәтижелері талқыланды.
- Ушаковтың айтуынша, Трамп соғысты «өз президенттігі кезінде» аяқтауға қызығушылық танытты, ал Путин Ресейдің Еуропаға агрессиялық жоспарлары жоқ екенін мәлімдеді.
- Тараптар гуманитарлық мәселелер, соның ішінде ұсталғандар мен сотталғандарды алмастыру бойынша жұмысты жалғастыруға келісті, Байланыста қалу және қажет болғанда хабарласу жөнінде уағдаласты.
- Bloomberg-тің дереккөздері Кремльдегі кездесуде елеулі прогресс болмағанын және Путиннің соғыс жоспарлары өзгермегенін хабарлады; ISW Путиннің келіссөз позициясы 2025 жылғы қарашадағы АҚШ-тың 28-тармақты жоспарынан бері өзгермегенін бағалады.
- Қыркүйектің 5-і күні Виткофф пен Кушнер Кремльде Путинмен кездесті (ресейлік БАҚ мәліметі бойынша үш сағаттан астам созылды), ал 6-сы күні олар пойызбен Киевке келіп украин делегациясымен және президент Зеленскиймен келіссөз жүргізді.
- Киевтегі екінші раундқа Германия, Франция және Ұлыбритания ұлттық қауіпсіздік кеңесшілері қосылды; Кремль бұл қатынасу процесті «қиындатуы мүмкін» деп мәлімдеді.
Бұл неге маңызды
Бұл сұхбат АҚШ-тың соғысты аяқтау жөніндегі жоғары деңгейдегі дипломатиялық белсенділігінің жалғасы. Трамп пен Кремль сұхбатты «оң» деп сипаттаса да, Bloomberg дереккөздері мен ISW талдауы Путиннің ұстанымы өзгермегенін көрсетеді. Хабарламалар бойынша, соғыс 2027 жылға дейін жалғасуы мүмкін, ал Ресей қыста украиндық энергетикалық инфрақұрылымға шабуылдарды күшейтуді жоспарлап отыр. Сондай-ақ Трамп Путинмен сөйлескенімен, Зеленскиймен әлі телефон арқылы сөйспегені украиналық сарапшылар арасында алаңдаушылық тудырды.
Не болды
Қыркүйектің 8-і күні АҚШ президенті Дональд Трамп пен Ресей президенті Владимир Путин бір сағатқа созылған телефон сұхбатын өткізді. Кремль көмекшісі Юрий Ушаковтың ТАСС арқылы хабарлауынша, әңгіме АҚШ арнайы елшілері Стив Виткофф пен Джаред Кушнердің қыркүйектің 5–6-сы күнгі Мәскеу мен Киевке сапарларының нәтижелеріне арналды. Ушаковтың айтуынша, Трамп соғысты мүмкіндігінше тезірек аяқтау қажеттігін атап өткен және өзінің президенттігі кезінде бейбітшілікке қол жеткізуді қалайтынын білдірген, ал Путин АҚШ-тың бейбітшілік жөніндегі күш-жігерін «оң бағалаған» және Ресейдің Еуропаға қатысты агрессиялық жоспарлары жоқ екенін мәлімдеген. Тараптар гуманитарлық мәселелер, соның ішінде ұсталғандар мен сотталғандарды алмастыру бойынша жұмысты жалғастыруға, сондай-ақ байланыста қалуға келіскен.
Сұхбатқа дейін Виткофф пен Кушнер қыркүйектің 5-і күні Мәскеуге барып, Кремльде Путинмен үш сағаттан астам уақыт кездескен, ал 6-сы күні пойызбен Киевке келіп украиндық келіссөз тобымен және президент Зеленскиймен үш раундтық келіссөздер жүргізген. Киевтегі екінші раундқа Германия, Франция және Ұлыбритания ұлттық қауіпсіздік кеңесшілері қосылған. Украина мен Ресей сапарлар кезінде кемінде қыркүйектің 7-сіне дейін бір-бірінің астаналарына соққы бермеуге уағдаласты. Кеңесшілер Виткофф пен Кушнерге Киевтегі София соборына қысқа экскурсия ұйымдастырылғаны, бірақ ресейлік тарап мұндай «туристік» іс-шараларға қарсы болғаны хабарланды. Виткофф Мәскеуде «бұрын жұмыс істемеген жаңа идеялар» естілгенін, олар Киевте украиндық тарапқа жеткізілгенін және үшжақты форматқа оралу ниеті бар екенін мәлімдеді. Зеленский кездесулерді «мазмұнды» деп атап, қауіпсіздік кепілдіктері, экономикалық қолдау, әуе қорғанысын жеткізу және қысқы көмек пакеті талқыланғанын хабарлады. Ақ үй сұхбат бойынша хабарлама жасамады.
Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Украиналық БАҚ ISW бағалауын белсенді түрде дәйексөздейді: Путин сұхбатты «бұрмаланған майдан бейнесін» Трампқа таңу үшін пайдаланды, ал оның келіссөз позициясы 2025 жылғы қарашадағы АҚШ-тың 28-тармақты жоспарынан бері өзгерген жоқ, дегенмен майдандағы жағдай Украина пайдасына өзгерген. Украин басылымдары Bloomberg дереккөздеріне сүйеніп, Мәскеудегі кездесуде елеулі прогресс болмағанын және Путин ұстанымын жұмсартпағанын алға тартады. Сонымен қатар украиндық сарапшылар Трамп Путинмен сөйскенімен, Зеленскиймен әлі телефон арқылы сөйспегенін алаңдатарлық белгі ретінде көрсетеді. Украиналық есептер Ресейдің қыста украиндық энергетика мен жылу инфрақұрылымына соққыларды күшейту, сондай-ақ Еуропадағы гибридтік шабуылдар мен саяси араласу жоспарларын ерекше атап өтеді. Одақтас қолдау шаралары — Еуропа елдерінің NATO PURL бағдарламасы арқылы Patriot зымырандарын сатып алу жоспары және АҚШ қорғаныс министрлігінің саясат жөніндегі орынбасары Элбридж Колбидің «ұзақ мерзімді конфликтке дайын болу» туралы мәлімдемесі — украиндық хабарламаларда маңызды орын алады. Кейбір украин БАҚ Путинді «Ресей диктаторы» деп атайды.
Халықаралық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Халықаралық БАҚ (Гонконгтан шығатын South China Morning Post және Qatar-дағы Al Jazeera Arabic) сұхбатты негізінен бейтарап түрде жеткізеді, Кремльдің ресми бағалауына — «оң», «ашық», «конструктивті» — назар аударады. Олар Трамптың сұхбатты «керемет» деп сипаттауына және Путиннің келісім жасағысы келеді деген мәлімдемесіне, сондай-ақ Путиннің Ресей Еуропаға қатысты агрессиялық жоспарлары жоқ деген сөзіне назар аударады. Халықаралық материалдар дипломатиялық хореографияны — сұхбаттың бір сағатқа созылғанын, елшілер сапарларының талқылануын, гуманитарлық жұмысты жалғастыру мен байланыста қалу жөніндегі уағдаластықтарды — алға тартады, бірақ украиндық БАҚ-тағыдай сыни талдау қабатын бермейді.
Дереккөздер неде келіспейді
Дереккөздер елшілер сапарларының нәтижесінде ілгерілеу болды ма деген мәселеде ерекшеленеді. Виткофф қосымша үшжақты келіссөздерді жоспарлауды қоса алғанда «айтарлықтай прогресс» бар деп мәлімдеді. Алайда Bloomberg өз дереккөздеріне сүйеніп, Мәскеудегі кездесуде елеулі прогресс болмағанын және Путин өз позициясын өзгертпегенін хабарлады. Кезекті айырмашылық — Трамп сұхбатты «керемет» деп сипаттап, Путин келісім жасағысы келеді деп мәлімдеді, ал ISW пен Bloomberg-тің дереккөздері Путин сұхбатты бұрмаланған майдан бейнесін таңу және Трампты Украинаны ресейлік талаптарды қабылдауға мәжбүрлеу үшін пайдаланды деп бағалайды. Үшінші айырмашылық — нақты келіссөздердің басталу мерзіміне қатысты: Кремль мен Виткофф қосымша үшжақты келіссөздерді жоспарлауға сілтеме жасаса, Bloomberg дереккөздері кемінде 2027 жылға дейін елеулі келіссөздер басталмайды деп хабарлайды.
Оқиға тарихы
АҚШ арнайы елшілері Стив Виткофф пен Джаред Кушнер қыркүйектің 5-і күні Мәскеуге барып, Кремльде Путинмен үш сағаттан астам кездесті, содан кейін қыркүйектің 6-сы күні пойызбен Киевке келіп украиндық келіссөз тобымен және президент Зеленскиймен кездесті. Киевтегі кездесулерге Германия, Франция және Ұлыбритания ұлттық қауіпсіздік кеңесшілері қосылып, Кремль бұл қатынасудың процесті «қиындатуы мүмкін» екенін мәлімдеді. Сапарлар кезінде Украина мен Ресей кемінде қыркүйектің 7-сіне дейін бір-бірінің астаналарына соққы бермеуге уағдаласты. Трамп пен Путин бұған дейін 2025 жылдың 15 тамызында Аляскадағы Анкориджде кездескен. АҚШ 2025 жылдың қарашасында Ресейге тиімді 28-тармақты бейбітшілік жоспарын ұсынған; сарапшылар содан бері Путин ұстанымы өзгермегенін, тіпті майдандағы жағдай Украина пайдасына ауысқанын атап өтеді. Ресейдегі Мемлекеттік Дума сайлауы 18–20 қыркүйекке белгіленген еді, бұл дипломатиялық белсенділіктің уақытына қатысты хабарламаларда фон ретінде айтылды.