Зеленский Виткофф пен Кушнердің Мәскеу мен Киевке сапарын растады
АҚШ президенті Дональд Трамптың арнайы өкілдері Стив Виткофф пен Джаред Кушнер алдағы демалыс күндері Мәскеуге (5 қыркүйек), одан кейін Киевке (6 қыркүйек) барады. Президент Зеленский 4 қыркүйектегі кешкі үндеуінде сапарды растап, Украина сапар барысында Ресейге әуе соққыларын жүргізбейтінін, ал Ресейдан үнсіздік сақтауды сұрайтынын мәлімдеді. Трамп БАҚ өкілдеріне журналистерге Виткофф пен Кушнер соғысты аяқтау ұсынысын алып бара жатқанын айтты.
Ең бастысы
- Зеленский 4 қыркүйектегі кешкі үндеуінде Виткофф пен Кушнердің Мәскеуге, одан кейін жексенбіде Киевке баратынын растады.
- Украина сапар мен келіссөздер кезінде Ресейге әуе соққыларын жүргізбейтініне уәде берді және Ресейдан үнсіздік сақтауды сұрады.
- Трамп БАҚ өкілдеріне Виткофф пен Кушнер соғысты аяқтау ұсынысын алып бара жатқанын мәлімдеді, ұсыныс мән-жайын ашпады.
- Киевке сапар – Трамптың ағымдағы президенттік мерзімінде АҚШ өкілдерінің Украинаға алғашқы сапары.
- Сапарға дайындық ретінде АҚШ-пен жұмыс істейтін Украинаның кеңейтілген дипломатиялық тобының кездесуі өткізілді.
Бұл неге маңызды
Бұл сапар Трамптың ағымдағы президенттік мерзімінде АҚШ арнайы өкілдерінің Киевке алғашқы сапары және АҚШ жетекшілік ететін бейбітшілік үрдісінің келесі кезеңіне ықпал етуі мүмкін. Зеленскийдің Ресейге соққы жасамау туралы біржақты міндеттемесі мен өзара үнсіздікке шақырығы алдыңғы шепте де, ауада да уақытша эскалацияны төмендету терезесін ашады. Трамптың өкілдер «соғысты аяқтау ұсынысын» алып бара жатқанын жария растауы Мәскеу мен Киев кездесулерінің мәртебесін арттырады.
Не болды
Президент Зеленский 4 қыркүйектегі кешкі үндеуінде АҚШ президенті Дональд Трамптың арнайы өкілдері Стив Виткофф пен Джаред Кушнер алдағы күндері Мәскеуге, ал жексенбіде Киевке баратынын хабарлады. Ақпаратты Трамп командасы берген. Зеленский Украина сапар мен келіссөздер кезеңінде Ресейге әуе соққыларын жүргізбейтініне, ал АҚШ өкілдерінің қауіпсіз келуі үшін ресейлік әуе кеңістігінің қалыпты жұмысын қамтамасыз етуге уәде берді. Ол Ресейдан үнсіздік сақтауды және өз соққыларынан бас тартуды сұрады. Сапардың мақсаты – АҚШ тарапымен «барынша конструктивті және мазмұнды» кездесу өткізу және соғысты аяқтаудың нақты нұсқаларын іздеу. Украина АҚШ-пен жұмыс істейтін кеңейтілген дипломатиялық тобының дайындық кездесуін өткізді. Трамп БАҚ өкілдеріне Виткофф пен Кушнер соғысты аяқтау ұсынысын алып бара жатқанын, оларды «екі керемет келіссөзші» деп атады.
Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Украиналық дереккөздер Зеленскийдің 4 қыркүйектегі кешкі үндеуіндегі растауын бірінші орынға қойып, Украинаның соққы жасамау туралы міндеттемесін ерікті дипломатиялық қадам ретінде көрсетеді – бұл Ресейден де үнсіздік талап етумен үйлеседі. Украин БАҚ Зеленскийдің «Біз оларға қамқорлық көрсетеміз, Ресейге емес» деген сөзіне және сапарды «барынша конструктивті, мазмұнды» деп сипаттауына ерекше назар аударады. Сонымен қатар, кейбір материалдарда 4 қыркүйекте Киевтегі СБҚ ғимаратына ресейлік дрон соққысы жасалғаны, сыртқы істер министрі Андрей Сибиганың Ресейға қысымды күшейтуге және АҚШ Конгресінің төменгі палатасынан Ресейге санкциялар туралы заң қабылдауға шақырғаны айтылады.
Халықаралық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Халықаралық БАҚ (Axios, The New York Times, The Kyiv Independent) үнсіздік туралы келісімді Трамптың және АҚШ шенеуніктерінің аузынан транзакциялық негізде сипаттайды: АҚШ Украинадан Мәскеу мен ресейлік энергетика нысандарына дрон шабуылдарын тоқтатуды, ал Ресейдан Киевке зымыран соққыларын тоқтатуды талап еткен. The New York Times сапар бойынша келіссөздер бірнеше аптаға созылғанын жазды. Киев бағытындағы сапарға күмән – The Kyiv Independent Виткоффтің қауіпсіздікке қатысты алаңдаушылығы мен ресейлік «қорқытуды» көрсетті; Financial Times тілшісі Кристофер Миллер өкілдер бірнеше апта бойы Киевке бару-көнбеуі белгісіз болғанын хабарлады. Халықаралық материалдарда Трамптың Путин НАТО аумағына шабуыл жасамайды деген сөзі мен оның Нобель бейбітшілік сыйлығы туралы әзілдері де келтіріледі.
Дереккөздер неде келіспейді
The Kyiv Independent пен Financial Times тілшісі 4 қыркүйекте Киевке сапардың күмәнді екенін, Виткоффтің қауіпсіздікке қатысты алаңдаушылығын және ресейлік «қорқытуды» жазды; Зеленскийдің сол кештегі растауы сапардың жүзеге асатынын көрсетті, бірақ ол балама жоспар туралы хабарламаларға жауап қатпады. Ауа үнсіздігі туралы келісімнің сипаттамасында да айырмашылық бар: Зеленский оны Украинаның ерікті міндеттемесі және Ресейдан үнсіздікке шақыру ретінде көрсетсе, The New York Times АҚШ шенеуніктеріне сілтеме жасап, оны АҚШ-тың Украина мен Реейге қойған талабы ретінде сипаттайды. Соғыстың неге тоқтамағаны туралы Трамп пен Зеленскийдің көзқарастары қарама-қарсы: Трамп Зеленский мен Путиннің бір-бірін жек көруін себеп деп атаса, Зеленский «нақты нұсқалар іздеу» ретінде сипаттайды.
Оқиға тарихы
Виткофф 2025 жылы Путинмен Ресейда жеке бес рет, Кушнермен бірге екі рет кездесті, соңғы бірлескен кездесу 2026 жылдың қаңтарында болды; Трамптың ағымдағы президенттік мерзімінде АҚШ өкілдері Украинаға бұрын бармаған. CIA директоры Рэтклифф 25 тамызда Мәскеуге жарияланбаған сапар жасады – бұл Виткофф-Кушнер арнасынан бөлек параллель барлау арнасы. Сәуірде және 24 тамыздағы Тәуелсіздік күні қарсаңында жоспарланған Киев сапарлары Ресейдің Киевке шабуылдары күшейгеніне байланысты бірнеше рет кейінге қалдырылды. 1 қыркүйекте Зеленский ресейлік шабуылдарға жауап ретінде ресейлік әуе кеңістігін бұғаттау туралы жариялады, бірақ келіссөздер үшін белгілі бір аралықтарда ресейлік аспанды дрондардан тазартуға уәде берді.