Трамп пен Зеленский энергетикалық нысандарға соққыны тоқтату туралы мәлімдеді — бірақ келісім бар ма, жоқ па даулы
14 қыркүйекте АҚШ президенті Дональд Трамп Truth Social желісінде Украина мен Ресей энергетикалық нысандарға бір-біріне соққы жасамауға келісті деп жазды. Украина президенті Владимир Зеленский кешке АҚШ-тың «күшті ұсынысы» барын және Ресей жауап ретінде тоқтаса, Украина қолдауға дайын екенін мәлімдеді. Бірақ Трамптың «келісім жасалды» деген мәлімдемесі мен Зеленскийдің ұсыныс әлі де талқылануда деген сөзі арасында алшақтық бар.
Ең бастысы
- 14 қыркүйекте Трамп Truth Social желісінде: «Украина Ресейдің энергетикалық нысандарына соққы жасамауға келісті. Ресей де солай жасауға келісті!» деп жазды.
- Трамп әлемдік дизель отыны бағасының өсуін негізінен Ресей-Украина соғысымен, Иранмен байланысты емес екенімен түсіндірді.
- Зеленский кешке АҚШ-тың сыни инфрақұрылымға өзара соққы жасамау жөнінде «күшті ұсынысы» барын және Украина бұны қолдауға дайын екенін мәлімдеді.
- Зеленскийдің шарты: Ресей украин инфрақұрылымына соққы жасамайтынына серіктестер кепілдік берсе, Украина да жауап ретінде соққыны тоқтатады.
- Зеленский келісім «сенімді, ұзақ мерзімді» болуы керектігін, Ресей «сайлауына» байланысты уақытша шешім болмауы тиіс екенін айтты.
- Financial Times тілшісі Кристофер Миллердің хабарлауынша, Трамптың мәлімдемесі асығыс болған — талқылауларға қатысушылардың айтуынша, түпкілікті келісімге әлі қол жеткізілмеген.
- FT дереккөздері бойынша Путин қысқа дейін келісім жасауды қаламайды — Украинаның энергетикалық инфрақұрылымына шабуыл Киевті жеңілдіктерге мәжбүрлейді деп есептейді.
Бұл неге маңызды
Бұл мәлімдемелер энергетикалық/инфрақұрылымдық бітім туралы АҚШ делдалдығымен жасалатын алғашқы деэскалация қадамының перспективасын ашады. Украина кез келген келісімді өзара рестрикция мен серіктестер кепілдігіне байланыстыратынын ашық айтады. Сонымен қатар Трамптың «келісім жасалды» деген мәлімдемесі мен Зеленскийдің ұсыныс әлі талқылануда деген сөзі арасындағы алшақтық жария түрде көрінеді.
Не болды
14 қыркүйекте АҚШ президенті Дональд Трамп Truth Social желісінде Украина мен Ресей энергетикалық нысандарға бір-біріне соққы жасамауға келісті деп жариялады. Трамп сондай-ақ әлемдік дизель бағасының өсуін Ресей-Украина соғысымен байланыстырып, Иран факторын жоққа шығарды. Сол күні кешке Украина президенті Владимир Зеленский мәлімдеме жасап, АҚШ-тың сыни инфрақұрылымға өзара соққы жасамау жөнінде «күшті ұсыныс» жасағанын хабарлады. Зеленскийдің айтуынша, Украина мұндай қадамды қолдауға дайын, бірақ шарт ретінде Ресейдің украин инфрақұрылымына соққы жасамауына серіктестер кепілдік беруі керек. Зеленский келісімнің «сенімді және ұзақ мерзімді» болуы керектігін, Ресей «сайлауына» байланысты уақытша шешім болмауы тиіс екенін, ал талқылауға энергетикадан бөлек азық-түлік жеткізу жолдары мен сыни инфрақұрылым да кіруі керектігін атап өтті. Financial Times тілшісі Кристофер Миллер талқылауларға қатысушыларға сілтеме жасап, Трамптың мәлімдемесі асығыс болғанын, түпкілікті келісімге әлі қол жеткізілмегенін хабарлады. FT дереккөздерінің хабарлауынша, Ресей президенті Владимир Путин қысқа дейін келісім жасауды қаламайды, өйткені Украинаның энергетикалық инфрақұрылымына шабуыл Киевті жеңілдіктерге мәжбүрлейді деп есептейді.
Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Украиналық дереккөздер Зеленскийдің кешкі мәлімдемесін ортаға қойып, бұл АҚШ-тың «ұсынысы» ғана, түпкілікті келісім емес екенін баса айтады. Украиналық БАҚ кез келген келісімге қойылатын шарттарға ерекше назар аударады: өзаралық, серіктестер кепілдігі, Ресей «сайлауына» байланысты уақытша шешімнен бас тарту, энергетикадан бөлек азық-түлік жеткізу жолдары мен сыни инфрақұрылымды қамту.
Халықаралық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Қазақстан-орыс тілді дереккөз Зеленский атаған шартты — Украинаның Ресей энергетикасына соққыны тоқтатуға дайындығын, егер Ресей тежелсе — алға шығарады.
Дереккөздер неде келіспейді
Трамп Truth Social желісінде Украина мен Ресей «келісті» деп мәлімдеді, бірақ Зеленский мен Financial Times хабарламасы тек АҚШ ұсынысы әлі де талқылануда, түпкілікті келісім жасалған жоқ деп көрсетеді. Трамптың Ресей «келісті» деген тұжырымына қарамастан, Украина мен Ресей екі жақ та ресми түрде мұндай келісімнің барын растаған жоқ.
Оқиға тарихы
Трамп бұған дейін әлемдік дизель бағасының өсуін негізінен Ресейдің Украинаға қарсы соғысымен байланыстырып, Иран факторын жоққа шығарған. FT дереккөздері Ресейдің қысқа дейін келісім жасауды қаламайтынын, өйткені Украинаның энергетикалық инфрақұрылымына қысым Киевті жеңілдіктерге мәжбүрлеуі мүмкін деп есептейтінін хабарлайды.