Зеленский ЕС көшбасшыларынан 2027 жылға қосымша €70 млрд сұрады
Брюссельдегі 16 қазандағы Еуропа кеңесінің отырысында Украина президенті Владимир Зеленский ЕО көшбасшыларына 2027 жылы соғыс Украинаға €155 млрд тұрады және серіктестерден қорғаныс, қару-жарақ пен төзімділік үшін кемінде €70 млрд қосымша қолдау қажет деп мәлімдеді. Еуропалық комиссияның төрайымы Урсула фон дер Ляйен бұл қаржылық тапшылықты растады. Еуропа кеңесі Еуропалық комиссияға осы тапшылықты жабу жөнінде нақты ұсыныс дайындауды тапсырды.
Ең бастысы
- Зеленский 2027 жылға серіктестерден кемінде €70 млрд қосымша қолдау сұрады, жалпы соғыс шығынын €155 млрд деп бағалады.
- Фон дер Ляйен Украинаның 2027 жылғы қаржылық тапшылығы €70 млрд екенін растады және бұл сома бұрын келісілген €90 млрд ЕО несиесінің үстіне қосылатынын айтты.
- Еуропа кеңесі Еуропалық комиссияға €70 млрд тапшылықты жабу жөнінде нақты ұсыныс дайындауды тапсырды.
- Фон дер Ляйеннің айтуынша, ЕО мен мүше мемлекеттер қазір Украинаға сыртқы көмектің 80%-ын қамтамасыз етеді, серіктестерден шамамен үштен бірін жабу күтіледі.
- Макрон ЕО «Украина мен украин халқын тастап кетпейді» деп, алдымен келісілген €90 млрд толық игерілгеннен кейін нақты соманы атау ерте екенін ескертті.
- Дания премьер-министрі Метте Фредериксен АҚШ-тан келіп жатқан сигналдарға байланысты жағдай «өте, өте қиын» екенін, ал Украина қаржы ресурстарын іс жүзінде тауысқанын мәлімдеді.
- Зеленский Ресей активтерін пайдалануды, оның ішінде ЕО бақылауындағы арнайы депозиторий құруды ұсынды.
Не болды
16 қазанда Брюссельде Еуропа кеңесінің екі күндік отырысы аяқталды. Украина президенті Владимир Зеленский ЕО көшбасшыларына 2027 жылы соғыс Украинаға €155 млрд тұратынын және серіктестерден қорғаныс, қару-жарақ пен төзімділік үшін кемінде €70 млрд қосымша қолдау қажеттігін мәлімдеді. Ол бұл соманы «шынайы» деп сипаттады.
Еуропалық комиссияның төрайымы Урсула фон дер Ляйен баспасөз конференциясында Украинаның 2027 жылғы қаржылық тапшылығы €70 млрд екенін растады. Ол бұл тапшылық бұрын келісілген, шамамен екі жылдық бюджет пен қорғаныс қажеттіліктерінің үштен екісін жабатын €90 млрд ЕО несиесінің үстіне қосылатынын айтты. Фон дер Ляйен ЕО мен мүше мемлекеттер Украинаға сыртқы көмектің 80%-ын қамтамасыз ететінін, серіктестерден шамамен үштен бірін жабу күтілетінін мәлімдеді.
Еуропа кеңесінің президенті Антониу Кошта Еуропалық комиссияға 2027 жылға арналған €70 млрд тапшылықты жабу жөнінде нақты ұсыныс дайындауды тапсырғанын жариялады. Кошта Украина Еуропа үшін негізгі басымдық болып қала беретінін және Ресейдің іс-қимылы эскалацияға бағытталғанын, сондықтан агрессорға қысымды әлсірету емес, күшейту қажет екенін айтты.
Франция президенті Эмманюэль Макрон ЕО «Украина мен украин халқын тастап кетпейтінін», бірақ қаржыландыру алдымен келісілген €90 млрд толық игерілгеннен кейін ғана мүмкін екенін, ал қаражат G7, серіктестер мен Еуропадан келуі мүмкін екенін мәлімдеді. Ол Еуропалық комиссия Украинамен бірлесіп қажеттіліктер мен көздерді талдауға кіріскенін айтты.
Дания премьер-министрі Метте Фредериксен АҚШ-тан келіп жатқан сигналдарға байланысты жағдай «өте, өте қиын» екенін, Украина қаржы ресурстарын іс жүзінде тауысып, қажетті қару-жарақты сатып ала да, өндіре де алмайтынын мәлімдеді. Ол Ресейдің қатырылған активтерін пайдалануды қолдады, бірақ бұл бастаманы кейбір ЕО мүше мемлекеттері бұғаттап отырғанын атап өтті.
Дереккөздер неде келіспейді
Дереккөздер €70 млрд сомасын түсіндіруде алшақтайды: бір бөлігі оны Украинаның 2027 жылғы жалпы соғыс шығынының (€155 млрд) бір бөлігі ретінде, ал басқалары оны тек €90 млрд ЕО несиесінен тыс серіктестердің қосымша үлесі ретінде көрсетеді. Сонымен қатар Еуропа кеңесінің ресми нәтижесі — Комиссия ұсыныс дайындауға тапсырма алды, бірақ кейбір ақпарат құралдары мен аты-жөні аталмаған ЕО шенеунігі бұл ұсыныстың бастапқы сатыда тұрғанын, оны жыл соңына дейін бекіту міндетті емес екенін және қазіргі басымдық — келісілген €90 млрд толық игеру екенін айтады.
Оқиға тарихы
Бұған дейін ЕО 2026–2027 жылдарға арналған, €30 млрд бюджетке және €60 млрд қорғаныс өнеркәсібі мен сатып алуға бөлінген €90 млрд Украинаны қолдау несиесін мақұлдаған болатын. Алғашқы €3,2 млрд транш 25 маусымда түсті, қазан басына қарай Украина €15,7 млрд алды.
1 қазанда ЕО мен Украина өкілдері 2026 жылы қосымша халықаралық қаржыландыру қажет емес деген қорытындыға келді, ал 15 қазанда Украина үкіметі 2026 жылғы сыртқы қаржыландыру шарттарын орындағанын, ЕО мүше мемлекеттерінің мақұлдауын күтетінін хабарлады.
Украина Қорғаныс министрлігі 2027 жылғы қорғаныс қажеттілігін $175 млрд деп бағалайды, жобалық бюджетте шамамен $100 млрд көзделген; Қаржы министрі Сергей Марченко бұрын 2027 жылға шамамен €69 млрд қажет екенін мәлімдеген, ал премьер-министр Сергей Корецкий 2027 жылғы бюджетке тағы $32,6 млрд табу қажет екенін айтты.
Зеленский қатырылған ресейлік активтерді, оның ішінде ЕО бақылауындағы арнайы депозиторий арқылы пайдалануды, Ресейге қарсы күшті 22-ші санкциялар пакетін қабылдауды және қыс алдында әуе қорғанысын күшейтуді ұсынды.
16 қазандағы Еуропа кеңесінің отырысы Ресейдің Еуропадағы саботажы, әуе кеңістігін бұзуы және гибридті науқандары, сондай-ақ трансатлантикалық қатынастардағы айтылған шиеленістер аясында өтті.