Украина ЕО-дан Ресейдің қатырылған активтерін 2027 жылға пайдалануды сұрады

Бұл неге маңызды

Егер ЕО-ның бірлігі бұзылмаса, Ресейдің қатырылған активтері мәселесі Украинаның 2027 жылғы қаржыландырылуын анықтайтын факторға айналады. Украинаның 52,6 миллиард долларлық сыртқы қаржы қажеттілігі мен қосымша 45 миллиард долларлық қорғаныс шығыстарын ескерсек, мәселе тек бюджеттік емес — соғыстың барысы мен Еуропалық Одақтың Ресей агрессиясына жауапкершілігі туралы.

Не болды

Украинаның қаржы министрі Сергей Марченко Брюссельге барып, халықаралық донорлар мен қаржы институттарымен кездесулерде ЕО-ға Ресей Орталық банкінің қатырылған активтерін 2027 жылғы Украинаның қаржы және әскери қажеттіліктерін жабуға пайдалануға шақырды. Оның есептеулері бойынша, егер әріптестер үлесін арттырмаса, жиынтық қаржы тапшылығы шамамен 78 миллиард долларды (68,77 миллиард еуро) құрайды; оның ішінде 2027 жылға сыртқы қаржы қажеттілігі — 52,6 миллиард доллар, ал қорғаныс шығыстарына серіктестердің кепілді қаржыландыруы жоқ шамамен 45 миллиард доллар қосымша қажет.

Шамамен 210 миллиард еуро көлеміндегі Ресей активтері ЕО-да қатырылған, көп бөлігі бельгиялық Euroclear депозитарийінде сақтаулы. Марченко бұл қаражатты соғыс шығындарын қаржыландырудың, қарыз тұрақтылығын сақтаудың және Мәскеудің агрессия үшін жауапкершілігін қамтамасыз етудің «тәжірибелі және әділ» тәсілі деп сипаттады. Ол ЕО-ға тиісті құқықтық негізі бар орталықтандырылған тетік қарастыруға шақырды.

Бұл мәселе бұрын да қозғалған: былтыр Еуропалық комиссия Ресей активтерін негізге алып, Украинаға пайызсыз несие желісін ашуға тырысты, бірақ Бельгияның басшылығымен қарсы көпшілік қалыптасып, желтоқсандағы ЕО саммитінде ұсыныс қолдау таппады. Содан бері келісілген 90 миллиард еуро несие бірлескен борышпен қамтамасыз етіліп, 2026 және 2027 жылдарға бөлінген; Марченко оған риза, бірақ жеткіліксіз дейді. Қазір Швеция, Нидерланд, Испания, Польша және Балтық елдері жаңа тәсілді қолдаса, Бельгия, Италия мен Франция күмәнді.

Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады

Украиналық БАҚ Марченконың Брюссельдегі шақырылуын орталыққа қойып, оны Ресей активтерін «тәжірибелі, әділ және саяси тұрғыдан шұғыл» құрал ретінде сипаттауын ерекше атап көрсетеді. Басылымдар 90 миллиард еуро несиені құптау ретінде беріп, бірақ 78 миллиард доллар тапшылық пен 2027 жылды толық ауқымды басқынды бастағаннан бері ең қиын бюджет жылы ретінде атай отырып, оның жеткіліксіздігін баса айтады. Украиналық баяндау реформалар мен ЕО/ХВҚ-мен консультацияларға берілген көңілмен ерекшеленеді, сонымен қатар еуропалық «батыл» әрекетке деген үндеу айқын көрінеді.

Дереккөздер неде келіспейді

Дереккөздерде 90 миллиард еуро несиенің 2026/2027 жылдарға бөлінуі бойынша қайшылық бар: бір дерек бойынша әр жылға 45 миллиард еуро, екіншісінде әр жылға 45 миллион еуро бөлінген. Сонымен қатар, Еуропа ішінде Ресей активтерін пайдалану мәселесінде позициялар алшақ: Швеция, Нидерланд, Испания, Польша мен Балтық елдері жаңа тетікті қолдаса, Бельгия, Италия мен Франция күмәнді немесе қарсы. Үшінші қайшылық — Украинаның қосымша қаржы сұрауы мен Еуропалық комиссияның «ең алдымен — реформалар» талабының арасындағы шиеленіс.

Оқиға тарихы

Ресей Орталық банкінің активтері 2022 жылдың ақпанынан кейін қатырылды және одан бері ЕО үшін шамамен 8 миллиард еуро көлемінде ерекше пайда әкелді, соның ішінде Еуропалық комиссия тамызда хабарлаған 1,4 миллиард еуро бар. Ресей активтерін пайдалану баламасы ретінде ЕО көшбасшылары бірлескен борышпен қамтамасыз етілген 90 миллиард еуро несиеге келісті, ол 2026 және 2027 жылдарға тең бөлінген; Марченко оны құптайды, бірақ жеткіліксіз дейді. Келісілген 90 миллиард еуро несиенің бөлінуі Украина парламенті — Жоғарғы Рададағы реформалардың баяу жүруіне байланысты кешеуілдеп жатыр, бұл ЕО шенеуніктерін одан әрі қаржыландыру алдында реформаларды талап етуге итермелейді. Қыркүйекте 123 еуропарламентарий ЕО Кеңесі мен Еуропалық комиссияны Украинаны қолдау үшін 200 миллиард еуро астам қатырылған Ресей активтерін пайдалану талқылауларын жалғастыруға шақырды.