Жоғары сыбайлас жемқорлыққа қарсы сот Artem Shyloмен жасалған мойындау туралы келісімді мақұлдады
Украинаның Жоғары сыбайлас жемқорлыққа қарсы соты (ВАКС) бұрынғы Президент Әкімшілігінің кеңесшісі Artem Shyloны «Укрзалізниця» қаражатын трансформаторлар сатып алуда қымбат бағамен иемдену ісі бойынша айыпты деп таныды. Ол сегіз жылға бас бостандығынан айырылды, бірақ үш жылдық сынақ мерзімімен жазадан босатылды, 204 миллион гривен айыппұл салынды және 325,7 миллион гривен қаражат пен үш пәтерге арнайы тәркілеу қолданылды.
Ең бастысы
- ВАКС 2026 жылғы 13 қазанда Artem Shyloмен жасалған мойындау туралы келісімді мақұлдады
- Shylo Қылмыстық кодекстің 27-бабы 3-бөлігі, 191-бабы 5-бөлігі және 209-бабы 3-бөлігі бойынша кінәлі деп танылды
- Сот оны 8 жылға бас бостандығынан айырды, бірақ 75-бап бойынша 3 жылдық сынақ мерзімімен жазадан босатты
- Айыппұл — 204 миллион гривен; тоқсан сайын 51 миллион гривен төлеу арқылы бір жыл ішінде бөліп төлеуге рұқсат етілді
- Арнайы тәркілеу: 325,7 миллион гривен қаражат және Киевтегі үш пәтер (183,5 ш.м. және екі рет 102,3 ш.м.)
- Келісім бойынша Shylo 60 миллион гривен залалды өтеп, 80 миллион гривенді «Повернись живим» қайырымдылық қорына аударуға және басқа тұлғаларға қатысты жала жабуға міндеттенді
- Бұл «Укрзалізницяның бэк-офисі» ісінде үшінші мойындау келісімі; төртінші күдікті Kostiantyn Melnyk келісім жасасқысы келеді, бірақ ол әлі мақұлданған жоқ
Бұл неге маңызды
Іс Президент Әкімшілігінің бұрынғы кеңесшісін қамтитындықтан, ол Zelensky әкімшілігі үшін саяси тұрғыдан сезімтал. Трансформаторларды қымбат бағамен сатып алу схемасы соғыс жағдайында жұмыс істейтін мемлекеттік «Укрзалізницядан» шамамен 95 миллион гривенді айналдырды деп айыпталуда. Жуық 325,7 миллион гривен қаражат пен үш киев пәтеріне тәркілеу — украиндық сыбайлас жемқорлыққа қарсы істер аясындағы ірі активтерді тәркілеудің бірі. Айыпталушының тергеумен ынтымақтасуы мен қарулы күштерді қолдайтын қайырымдылық қорына аударымы — жалғасып жатқан сыбайлас жемқорлыққа қарсы науқанның бөлігі. Келісімді бір «бэк-офис» эпизодындағы үшінші мойындау ретінде қарастыру — істің ауқымын және топтың ауқымын көрсетеді.
Не болды
2026 жылғы 13 қазанда Жоғары сыбайлас жемқорлыққа қарсы сот (ВАКС) бұрынғы Президент Әкімшілігінің кеңесшісі Artem Shyloмен мойындау туралы келісімді мақұлдады. Сот оны Қылмыстық кодекстің 27-бабы 3-бөлігі, 191-бабы 5-бөлігі және 209-бабы 3-бөлігі бойынша — аса ірі көлемде мүлікті иемденуді ұйымдастыру және қылмыстық кірістерді заңдастыру бойынша кінәлі деп таныды.
Shylo 8 жылға бас бостандығынан айырылды, бірақ Қылмыстық кодекстің 75-бабына сәйкес 3 жылдық сынақ мерзімімен жазадан босатылды; сынақ шарттары тұрғылықты жерін, жұмысын немесе оқуын өзгерту туралы хабарлауды және рұқсатсыз шетелге шықпауды талап етеді. Ол 3 жылға әскери құралымдар мен құқық қорғау органдарындағы ұйымдастыру-басқарушылық немесе әкімшілік-шаруашылық өкілеттіктері бар лауазымдарды атқарудан тыйым салынды.
Келісім бойынша Shylo 204 миллион гривен айыппұл төлеуге міндетті, оны бір жыл ішінде тоқсан сайын 51 миллион гривеннен бөліп төлеуге болады. Сот сонымен қатар 325,7 миллион гривен қаражатқа және Киевтегі үш пәтерге (183,5 ш.м. және екі рет 102,3 ш.м., жалпы 388,1 ш.м.) арнайы тәркілеу қолданды. Жеке Mercedes-Benz көлігіне тыйым салу алынды.
Келісім аясында Shylo 60 миллион гривен залалды өтеп, 80 миллион гривенді Украинаның Қарулы күштерін қолдайтын «Повернись живим» қайырымдылық қорына аударуға, сондай-ақ басқа тұлғаларға қатысты жала жабатын айғақтар беруге міндеттенді. Үкімді 30 күн ішінде апелляциялық тәртіппен ВАКС Апелляциялық палатасына шағымдануға болады.
Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Украиналық БАҚ бұл істі «Укрзалізницяның бэк-офисі» деп атаған кеңірек тергеудің бөлігі ретінде көрсетеді. Екі басқа күдікті — риэтор Oleksandr Liskovatsky мен СБУ қызметкері Oleksandr Kovalyuk — бұдан бұрын осы эпизод бойынша мойындау туралы келісімдер жасасқан; төртінші ұйымдастырушы Kostiantyn Melnyk келісім жасасқысы келеді, бірақ ол әлі мақұлданған жоқ. Украиндық дереккөздер Shyloның Президент Әкімшілігі Төрағасының орынбасары Oleh Tatarovқа жақын екенін және Bihus.Info зерттеуіне сілтеме жасап, он жыл ішінде мемлекеттік қызметте шамамен 4 миллион доллар актив жинағанын атап өтеді. ХАБАР-ға сәйкес, іс «Укрзалізницяның кабель-өткізгіш бұйымдарын сатып алудағы» 140 миллион гривеннен астам шығын схемасымен де байланысты.
Дереккөздер неде келіспейді
Дереккөздер «Укрзалізницяға» келтірілген шығын сомасын әр түрлі көрсетеді: 94,7 миллион гривен, 94,8 миллион гривен, шамамен 95 миллион гривен және НАБУ/САП-тың 2025 жылғы 10 наурыздағы деректері бойынша 100 миллионға жуық гривен. Тәркіленген қаражаттың жалпы сомасы да Бабель басылымында 325,78 миллион гривен деп көрсетілген, ал басқа дереккөздерде 325,7 миллион гривен деп берілген.
Оқиға тарихы
Іс 2021–2022 жылдардағы оқиғаларға қатысты, кезінде ұйымдасқан топ «Укрзалізниця» лауазымды тұлғаларына ықпал етіп, алдын ала таңдалған жеткізушіні қымбат бағамен іріктеген деп айыпталуда. Жеңімпаз жеткізуші Беларусь азаматының бақылауында болған, Ресеймен байланысы бар және трансформаторларды Болгарияда тіркелген шельфлік компания арқылы Өзбекстаннан сатып алып, бастапқы бағадан шамамен екі есе қымбатқа қайта сатқан. 2024 жылғы 2 сәуірде НАБУ мен САП топтың әшкереленгенін хабарлады; Shylo 2024 жылғы 4 сәуірде ұсталып, бірнеше сағат ішінде салынған 30 миллион гривен кепілдікте босатылды. Shylo 2012 жылдан бері СБУ-да қызмет еткен, кейін Президент Әкімшілігінің штаттан тыс кеңесшісі болған; тергеулік журналистикада оны Президент Әкімшілігі Төрағасының орынбасары Oleh Tatarovқа жақын деп сипатайды.