ЕО көшбасшылары Зеленскийден Трампке сын айтуын азайтуын сұрамақ
Еуропалық Одақ көшбасшылары 16 қазанда Брюссельдегі жабық кездесуде Украина президенті Володимир Зеленскийден АҚШ президенті Дональд Трампке қатысты ашық сындарын азайтуды сұрамақ. Financial Times-қа сілтеме жасаған үш аттары жарияланбаған шенеуніктердің айтуынша, хабарлама «мейірімді, бірақ қатаң» түрде берілмек. Бұған Зеленскийдің FT-ға берген сұхбатында АҚШ-ты одақтас ретінде «жоғалтып жатқанын» айтуы және Ресеймен дизельдік келісім мен «энергетикалық бітім» туралы шешімдерге наразылық білдіруі себеп болған.
Ең бастысы
- ЕО көшбасшылары 16 қазанда Брюссельде Зеленскиймен жабық кездесу өткізбек.
- Кездесуде ЕО Зеленскийден Трампке сынын азайтуды «мейірімді, бірақ қатаң» түрде сұрамақ.
- FT-ға үш аттары жарияланбаған шенеунік сұхбат берген, олардың бірі: «Бәлкім, рас шығар, бірақ бәрін дауыстап айтудың қажеті жоқ».
- Зеленский FT-ға АҚШ-тың Ресеймен дизельдік келісімі мен «энергетикалық бітім» шешіміне байланысты «алданғанын» айтты.
- 9 қазанда Трамп Путинмен телефон арқылы сөйлесіп, 300 мыңнан 3 миллионға дейін тонна ресейлік дизельді АҚШ пен әлемдік нарыққа жеткізуге келіскен.
- 11 қазанда Трамп «энергетикалық бітім» жариялады; FT Украинаның бұл келісімнен бейхабар болғанын жазды.
- 12 қазанда CNN АҚШ-тың Украина мен Еуропаны Ресейдің энергетика нысандарына соққы беруді тоқтатпаса, барлау мәліметтерімен бөлісуді тоқтатуы мүмкіндігін ескерткенін хабарлады.
- Германия канцлері Фридрих Мерц Еуропа Украинаны қолдауды жалғастыратынын, ал ЕО бас дипломаты Кая Каллас «Қысым көрсету агрессорға, яғни Ресейге тиесілі» деп мәлімдеді.
Бұл неге маңызды
Бұл кездесу ЕО-ның Зеленскийдің Трампқа қатысты риторикасы трансатлантикалық қарым-қатынасты одан әрі нашарлатуы мүмкін деп алаңдағанын көрсетеді. Еуропалық көшбасшылар бір мезгілде Украинаны қолдаудағы бірлікті сақтауға және қорғаныс пен барлау саласындағы АҚШ-қа тәуелділікті басқаруға тырысуда. Сондай-ақ бұл Киев пен оның еуропалық серіктестері арасында Трамп әкімшілігімен қалай жұмыс істеу керектігіне қатысты алшақтықтың бар екенін ашып көрсетеді.
Не болды
Financial Times хабарлағандай, 27 ЕО көшбасшысы 16 қазанда Брюссельде жабық форматта Володимир Зеленскиймен кездесіп, оны АҚШ президенті Дональд Трампқа қатысты ашық сындарын азайтуға шақырмақ. FT-қа сұхбат берген үш аттары жарияланбаған шенеунік хабарламаны «мейірімді, бірақ қатаң» деп сипаттады. Себеп — Зеленскийдің FT-ға берген сұхбатында АҚШ-тың Ресеймен 9 қазандағы дизельдік келісімі мен 11 қазандағы «энергетикалық бітім» жариялауына байланысты «алданғанын» сезінетінін, АҚШ-ты одақтас ретінде «жоғалтып жатқанын» айтуы. 12 қазанда CNN АҚШ-тың Украина мен Еуропаны Ресейдің энергетика нысандарына соққы беруді тоқтатпаса, барлау мәліметтерімен бөлісуді тоқтатуы және еуропалық елдердің Украина үшін американдық қару сатып алуын бұғаттауы мүмкіндігін ескерткенін хабарлады. Кездесуде Германия канцлері Фридрих Мерц Еуропа Украинаны қолдауды жалғастыратынын, ал ЕО бас дипломаты Кая Каллас қысым агрессорға, Ресейге тиесілі екенін мәлімдеді.
Оқиға тарихы
9 қазанда Трамп Путинмен телефон арқылы сөйлесіп, 300 мыңнан 3 миллионға дейін тонна ресейлік дизельді АҚШ пен әлемдік нарыққа жеткізуге келісті; Трамп бұл бағаны төмендету үшін қажет деп түсіндірді. Сол күні Зеленский Трампты Майамидағы Украина–АҚШ келіссөздері кезінде Путинмен сөйлескені үшін айыптады. Трамп жауап ретінде «Украинаға жаңа президент таңдаудың уақыты жетті» деп мәлімдеп, Киевті бейбіт келісімнің жоқтығы үшін кінәлады. 11 қазанда Трамп «осы сәттен бастап» күшіне енетін «энергетикалық бітім» жариялады; FT Украинаның бұл келісімнен бейхабар болғанын, ал Ресей Украинаның энергетика инфрақұрылымына соққыларын жалғастырғанын жазды. 14 қазанда Зеленский АҚШ-тың Украина Қарулы Күштері Ресейдің мұнай зауыттарына соққы беруді тоқтатпаса, барлау мәліметтерімен бөлісуді тоқтатумен қорқытқанын растады; сол күні ерікті Сергей Стерненко SpaceX компаниясы украин әскері үшін Starlink терминалдарын шектегенін мәлімдеді. FT бұл дағдарысты Трамп пен Зеленский арасындағы былтырғы Ақ үйдегі жария дауынан бергі ең ауыр шиеленісті ретінде сипаттады.