ЕО елдері Еуропалық Бейбітшілік Қорынан Украина үшін 6,6 млрд еуро бөлу шарттарын келісті
ЕО мүше мемлекеттері Еуропалық Бейбітшілік Қорынан (EPF) Украинаға 6,6 млрд еуро бөлу шарттарын келісті. Қаражат Венгрияның ветоымен 2023 жылдың көктемінен бері бұғатталып келген еді. Келісімді ЕО сыртқы істер және қауіпсіздік саясаты жөніндегі Жоғарғы өкілі Кая Каллас 25 қыркүйекте X желісінде жариялады.
Ең бастысы
- ЕО мүше мемлекеттері EPF-тен 6,6 млрд еуро бөлу шарттарын келісті
- Қаражаттың 900 млн еуросы EUMAM Ukraine аясында әскери көмекке бағытталады
- 1 млрд еуро жаңа бірлескен әскери техника сатып алуға жұмсалады
- Қалған 4,7 млрд еуро Украинаға бұрыннан әскери көмек көрсеткен ЕО елдеріне өтем ретінде төленеді
- Қаражат 2023 жылдың көктемінен бері Венгрияның ветоымен бұғатталып келген
- Венгрияның жаңа премьер-министрі Петер Мадьяр Орбанды жеңіп, ветоны алып тастады
- Келісім қазір саяси түсінік; қаражатты бөлу тетігін ресми бекіту үшін ЕО Кеңесінің заң актілерін әлі қабылдауы қажет
Бұл неге маңызды
Бұл шешім 2 жылдан астам бұғаттаудан кейін Украина үшін ірі әскери-қорғаныс қаражатын босатады. Венгрия билігінің ауысуына байланысты ЕО ішіндегі ірі келіспеушіліктің нүктесін қояды. Келісім Украинаның қорғаныс қаржыландыруының қысқа мерзімді қажеттіліктерімен, оның ішінде Қорғаныс министрлігінің бюджет тапшылығымен тығыз байланысты.
Не болды
25 қыркүйекте ЕО мүше мемлекеттері Еуропалық Бейбітшілік Қорынан Украинаға 6,6 млрд еуро бөлу шарттарын келісті. Келісімді ЕО сыртқы істер және қауіпсіздік саясаты жөніндегі Жоғарғы өкілі Кая Каллас X желісінде жариялады. Қаражаттың құрылымы: 900 млн еуро — EU Military Assistance Mission Ukraine (EUMAM Ukraine) аясындағы әскери көмекке; 1 млрд еуро — жаңа бірлескен әскери техника сатып алуға; қалған 4,7 млрд еуро — Украинаға бұрыннан әскери көмек көрсеткен ЕО елдеріне өтем ретінде. Кейбір ЕО елдері, соның ішінде Швеция мен Германия, өтемге алған үлестерін қайтадан Украинаны қолдауға бағыттау ниетін білдірді. EPF қаражаты 2023 жылдың көктемінен бері Венгрияның ветоымен бұғатталып келген еді; Петер Мадьяр Орбанды жеңгеннен кейін ветоны алып тастады.
Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Украина тіліндегі басылымдар келісімді ЕО-ның Украинаға әскери қолдауындағы ірі серпіліс ретінде ұсынады — «бұғаттан шығарылды», «келісті», «қорғанысқа бөлінді» сияқты сөздер бірнеше басылымдарда қайталанады. Олар Кая Калластың «Ресей үшін жаман жаңалық» деген бағасын алға тартады және Венгриядағы билік ауысуының келісімді мүмкін еткен рөлін ерекше атап көрсетеді. Сондай-ақ украин БАҚ-ы EPF қаражатын елдің Қорғаныс министрлігінің бюджет тапшылығы мен дрон сатып алу қажеттіліктерімен байланыстырады.
Халықаралық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Жалғыз украин тілінде емес ағылшын тілді дереккөз (Гонконг басылымы) сол шешімді хабарлайды, бірақ тақырыбында еуромен бірге АҚШ долларындағы соманы («7,5 млрд доллар») қолданады — басқа барлық дереккөздер 6,6 млрд еуро деп жазады.
Дереккөздер неде келіспейді
Дереккөздер арасында қаражат сомасының жазылуында айырмашылық бар: бір мақаланың тақырыбында «7,5 млрд АҚШ доллары» деп келтірілсе, қалған барлық дереккөздер 6,6 млрд еуро деп жазады. Сонымен қатар Германия 6,6 млрд еуроның бәрін тікелей Украинаға беру ұсынысын айтқан, бірақ бұны барлық ЕО елдері қолдамаған; маусымда Польша бұл ұсынысқа қарсы шығып, Қор арқылы көрсеткен 450 млн еуролық көмегіне толық өтем талап еткен.
Оқиға тарихы
Еуропалық Бейбітшілік Қоры (EPF) — 2021 жылдың наурызында серіктес елдерге әскери-қорғаныс көмек қаржыландыру үшін құрылған, 17 млрд еуро көлеміндегі ЕО-ның бюджеттен тыс қоры. 2022 жылдың ақпанында Ресей Украинаға ауқымды шабуыл жасағаннан кейін EPF алғаш рет үшінші елге қорғаныс үшін қарулы жеткізілімдерді қаржыландыруға пайдаланылды. EPF төлемдері ЕО мүше мемлекеттерінің бірауыздан мақұлдауын талап етеді. 2023 жылдың көктемінен бері Венгрияның премьер-министрі Виктор Орбанның ветоымен EPF қаражаты бұғатталып келді; Орбанды жеңген жаңа премьер-министр Петер Мадьяр сайлауалды уәде ретінде ветоны алып тастады. 18 қыркүйекте Еурокомиссия Украинаға дрондар мен зымырандар сатып алу үшін бөлек 3,3 млрд еуро бөлді. Украинаның Қорғаныс министрлігінің 27 млрд доллар бюджет тапшылығы бар деп хабарланады, бұл дрон жеткізілімдерін қатерге қоюы мүмкін; Еурокомиссия мен ХҚКО украин үкіметімен осы мәселені шешу жолдарын талқылап жатыр.