Швейцария «мәңгілік және қарулы бейтараптық» туралы референдумда бас тартты
Швейцария азаматтары 27 қыркүйекте Конституцияға «мәңгілік және қарулы» бейтараптық принципін бекіту туралы бастаманы қабылдамады. Федералдық кеңес жариялаған ресми нәтижелер бойынша, дауыс бергендердің 70,15%-ы бастамаға қарсы, 29,85%-ы жақтап дауыс берді; елдегі 26 кантонның біреуі де оны қолдамады. Нәтиже Швейцария үкіметіне бейтараптық қағидасын икемді қолдану және Ресейге қарсы ЕО санкцияларын қолдау мүмкіндігін сақтап қалды.
Ең бастысы
- 27 қыркүйекте өткен референдумда швейцариялықтар «мәңгілік және қарулы» бейтараптықты Конституцияға бекіту туралы бастаманы қабылдамады.
- Федералдық кеңес жариялаған ресми нәтижелер бойынша: қарсы — 70,15%, жақтады — 29,85%; 26 кантонның біреуі де қолдамады.
- Бастаманы оңшыл Швейцария халық партиясы (SVP) ұсынды, ал үкімет, парламенттің екі палатасы және SVP-тен басқа негізгі партиялар оған қарсы шықты.
- Бастама Швейцарияның әскери одақтарға кіруіне және БҰҰ мақұлдамаған санкциялар енгізуіне тыйым салуды көздеді.
- Бастаманың негізгі авторларының бірі — Федералдық кеңестің бұрынғы мүшесі Кристоф Блохер; ол науқанға шамамен 2 млн швейцариялық франк (шамамен $2,4 млн) жұмсады.
- Бастама 2022 жылғы ақпанда Швейцарияның Ресейге қарсы ЕО санкцияларына қосылуына реакция ретінде пайда болды; Мәскеу швейцариялықтарды бастаманы қолдауға шақырды.
- Нәтиже Швейцария үкіметіне бейтараптықты икемді қолдану және Ресейге қарсы санкцияларды, соның ішінде ЕО санкцияларын қолдау мүмкіндігін сақтап қалды; ел бейтарап мәртебесінен бас тартпайды.
Бұл неге маңызды
Референдум нәтижесі Ресейге қарсы Батыс қысымының маңызды элементі — ЕО санкцияларына Швейцарияның қосылу мүмкіндігін сақтап қалды. Қабылданбағанына қарамастан, Мәскеу бастаманы ашық қолдап, швейцариялықтарды оған дауыс беруге шақырды, ал бастаманың негізгі қолдаушысы науқанға шамамен 2 млн швейцариялық франк жұмсады. Сонымен қатар, бастама авторларының бірінің отбасы бақылауындағы компаниялардың Ресейде толық ауқымды соғыс басталғаннан кейін де жұмыс істейтіні құжатталған. Дауыс беру SVP-тен басқа барлық ірі партиялар қарсы шыққан Конституциялық тұрақты бекітуден гөрі икемді бейтараптық моделі саяси консенсус болып қала беретінін растады. Бұл Швейцарияға Батыс санкцияларымен үндесу және қорғаныс саясаты бойынша қадамдар жасау есігін ашық қалдырады.
Не болды
27 қыркүйекте Швейцарияда «мәңгілік және қарулы» бейтараптық принципін Конституцияға бекітуге арналған референдум өтті. Бастаманы оңшыл Швейцария халық партиясы (SVP) ұсынды; оның негізгі авторларының бірі — Федералдық кеңестің бұрынғы мүшесі Кристоф Блохер болды, ол науқанға шамамен 2 млн швейцариялық франк жұмсады. Федералдық кеңес жариялаған ресми нәтижелер бойынша, дауыс бергендердің 70,15%-ы бастамаға қарсы, 29,85%-ы жақтап дауыс берді, ал 26 кантонның біреуі де оны қолдамады. Үкімет, парламенттің екі палатасы және SVP-ден басқа барлық негізгі партиялар бастамаға қарсы шыққан болатын; Мәскеу швейцариялықтарды оны қолдауға шақырды. Нәтиже Швейцария үкіметіне бейтараптық қағидасын икемді қолдану және Ресейге қарсы ЕО санкцияларын қолдау мүмкіндігін сақтап қалды, дегенмен ел бейтарап мәртебесінен бас тартпайды.
Оқиға тарихы
Швейцарияның тұрақты қарулы бейтараптығы 1815 жылдан бері халықаралық деңгейде мойындалған және 1848 жылдан бері Швейцария Конституциясында бекітілген. Бастама Швейцарияның 2022 жылғы ақпанда Ресейдің Украинаға толық ауқымды басып кіруінен кейін ЕО санкцияларына қосылу шешіміне реакция ретінде пайда болды. Қыркүйек басындағы SRG сауалнамасы бастамаға қарсылардың үлесі 63%-ға дейін өскенін, ал қолдау 34%-ға дейін түскенін көрсетті. Тамызда Швейцария Ресейге қарсы санкцияларды кеңейтіп, тізімдерге тоғыз жеке тұлға мен 45 компанияны қосты, ал 2022 жылы шамамен 5,75 млрд швейцариялық франк көлеміндегі ресейлік активтерді қатырып тастаған болатын. SVP ұсынған ел халқын 10 миллионмен шектеу туралы тағы бір бастама маусымда да дауыс берушілер тарапынан қабылданбады. Қараша айында Швейцарияда әскери материалдар туралы заңды жеңілдетуге қарсы солшыл партиялардың бастамасы бойынша тағы бір референдум өтеді.