Саксония-Анхальттағы сайлау: АдН жеңді, бірақ абсолютті көпшілікке жетпеді
6 қыркүйекте өткен Саксония-Анхальт жер парламенті — ландтаг сайлауында «Германия үшін балама» (AfD) партиясы 43,8% дауыс пен 83 орынның 39-ын иеленіп, партияның Германиядағы жер сайлауларындағы ең жақсы нәтижесін тіркеді. Алайда абсолюттік көпшілікке қажетті 42 мандаттан 3-і жетіспеді. ХДС екінші орында (17,2%, 15 мандат), СДПН, «Жасылдар» және Die Linke 8 мандаттан, ал BSW 5 мандат алды.
Ең бастысы
- Сайлау 6 қыркүйекте өтті, алдын ала ресми нәтижелер 43,8% дауыс жинаған AfD жеңісін растады
- 83 орындық ландтагта AfD 39 мандат, ХДС 15, СДПН, «Жасылдар» мен Die Linke 8-ден, BSW 5 мандат алды; FDP 5% кедергіден өте алмады
- AfD нәтижесі 2021 жылғы 20,8%-бен салыстырғанда шамамен екі есеге өсті — партия тарихындағы жер сайлауларындағы ең жоғары көрсеткіш
- ХДС-тың қолдауы 40 мандаттан 15-ке дейін, яғни жартысынан астамы қысқарды
- AfD платформасы Украинаға әскери көмекті тоқтатуды, Ресейге санкцияларды алып тастауды және Мәскеумен байланысты қалпына келтіруді көздейді
- Явка 77,8% құрады; 18:00-дегі 76,5% — 1990 жылдан бері ең жоғары көрсеткіш
- BSW жерлік көшбасшысы Томас Шульце AfD бастаған немесе ХДС бастаған үкіметті қолдамайтынын мәлімдеді
Бұл неге маңызды
AfD Саксония-Анхальтта 2021 жылғы нәтижесін шамамен екі есеге арттырып, Германия тарихындағы жер сайлауларындағы ең жақсы нәтижесін тіркеді. AfD мен BSW бірге 83 мандаттық ландтагта 44 мандатқа ие — абсолюттік емес, бірақ теориялық ең аз көпшілікке жетеді. Бұл Германияда AfD саясатшысы бастаған алғашқы жер үкіметіне жол ашуы мүмкін. ХДС-тың қолдауы 40 мандаттан 15-ке дейін құлдырады, бұл канцлер Фридрих Мерцтің «соңғы онжылдықтардағы ең ауыр жеңіліс» деп атауына себеп болды. AfD-ның ресми платформасы Украинаға әскери көмекті тоқтатуды, Ресейге санкцияларды алып тастауды және Мәскеумен тығыз байланысты қалпына келтіруді көздейді, сондықтан нәтиже Украина саясатына тікелей әсер етуі мүмкін.
Не болды
6 қыркүйекте Саксония-Анхальтта өткен жер сайлауында AfD 43,8% дауыс жинап, ландтагтағы 83 орынның 39-ын иеленді — бұл абсолюттік көпшілікке қажетті 42 мандаттан 3-і кем. ХДС екінші орында (17,2%, 15 мандат), СДПН, «Жасылдар» мен Die Linke 8 мандаттан, BSW 5 мандат алды. FDP 5% кедергіден өте алмады. 2021 жылмен салыстырғанда AfD-ның қолдауы 20,8%-тен 43,8%-ке дейін, яғни шамамен екі есеге өсті — партия үшін Германияның жер сайлауларындағы тарихи рекорд. ХДС 40 мандаттан 15-ке дейін қысқарды. AfD мен BSW бірге 44 мандатқа ие — ең аз теориялық көпшілік, бірақ BSW AfD көшбасшысы Ульрих Зигмунд пен ХДС-тың қазіргі премьер-министрі Свен Шульце бастаған үкіметті қолдамайтынын мәлімдеді. AfD теңтөрағасы Тино Хрупалла Зигмундтың премьер-министрлікке кандидатурасын ұсынатынын айтты. Сайлау нәтижелерінен кейін бірнеше партия нәтижені Германия үшін «бұрылу нүктесі» деп сипаттады. Илон Маск, Виктор Орбан, Маттео Сальвини мен Роберт Фицо AfD-ны құттықтады; Дональд Туск Польшада нәтижені қуанғандарды қатаң сынға алды.
Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Барлық дереккөздер украин тілді БАҚ болғандықтан, материал AfD-ны «ультра-оң» немесе «пророссийлік» деп анық белгілейді. Украинаға қатысты тәуекелдер ерекше бөліп көрсетіледі: партияның Украинаға әскери көмекті тоқтату, Ресейге санкцияларды алып тастау, Украинаның ЕО мен НАТО-ға кіруіне қарсылық, сондай-ақ Алис Вайдельдің «Украинадан көмек қаражатын қайтаруды және «Солтүстік ағынның» зақымдануы үшін өтемақы талап ету» мәлімдемесі атап өтіледі. 2024 жылы AfD фракциясының президент Володимир Зеленскийдің сөзін бойкоттауы, Германияның ішкі барлау агенттігінің партияны «расталған оң экстремистік ұйым» деп тануы, сондай-ақ AfD сыртқы саясат жетекшісі Маркус Фронмайердің Мәскеуде «Солтүстік ағынды» қалпына келтіру мәселесін талқылауы нақтыланады. Бұл контексте материал нәтижені Украина мен Еуропа демократиясы үшін тікелей қауіп ретінде көрсетеді.
Дереккөздер неде келіспейді
Дереккөздердің басым бөлігі AfD-ның алдын ала нәтижесін 43,8% деп келтіреді, бірақ бір мақала (6878) және Reuters пен Guardian сияқты кейбір шетелдік БАҚ дөңгелектенген 44% көрсеткішін пайдаланады. BSW позициясында да көрінеді: жерлік көшбасшы Томас Шульце AfD-ны қосқанда барлық партиялармен келіссөлдерге дайын екенін мәлімдеді, бірақ BSW сонымен қатар AfD-ның Ульрих Зигмунд немесе ХДС-тың Свен Шульце бастаған үкіметін қолдамайтынын жариялады — бұл партияның нақты ұстанымын екіұшты етеді.
Оқиға тарихы
Саксония-Анхальт ландтагында 83 орын бар, абсолюттік көпшілікке 42 мандат қажет. AfD 2013 жылдың ақпанында құрылып, 2017 жылы алғаш рет Бундестагқа кірді — бұл Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін алғашқы ультра-оң партияның Бундестагқа кіруі. 2025 жылы Германияның Конституцияны қорғау федералдық ведомствосы AfD-ны «расталған оң экстремистік ұйым» деп жіктеді, бірақ AfD бұл белгілеуді сотқа шағымданды; 2026 жылдың ақпанында сот іс қаралғанға дейін ведомствоға бұл белгілеуді уақытша пайдалануға тыйым салды. Германияның сыртқы саясаты федералдық деңгейде анықталады, сондықтан AfD бастаған Саксония-Анхальт үкіметі Германияның Украина саясатын автоматты түрде өзгертпейді. 20 қыркүйекте тағы екі жер сайлауы — Мекленбург-Форпоммерн (AfD сауалнамаларда көш бастап тұр) және Берлинде өтеді. Келесі федералдық сайлау 2029 жылға дейін өтуі тиіс.