Норвегия украин босқындарына уақытша қорғауды 2027 жылдың соңына дейін ұзартуды ұсынды
Норвегия үкіметі украин босқындарына арналған уақытша ұжымдық қорғау бағдарламасын 2027 жылдың соңына дейін ұзартуды және 2027 жылдың жазынан бастап жұмыс пен тұрақты табысқа негізделген тұруға рұқсат алу бағдарламасын енгізуді ұсынды. Еңбек және әлеуметтік қорғау министрі К'єрсті Стенсенг бұл бастаманы 17 қыркүйекте жариялады.
Ең бастысы
- Еңбек және әлеуметтік қорғау министрі К'єрсті Стенсенг 17 қыркүйекте Норвегия үкіметінің уақытша ұжымдық қорғау бағдарламасын 2027 жылдың соңына дейін ұзартуды қолдайтынын хабарлады.
- 2027 жылдың жазынан бастап жаңа тұруға рұқсат алу бағдарламасы іске қосылып, оған өтініш берушілерден жұмыс істеуі және тұрақты табысы болуы талап етіледі.
- Жылдық кіріс талабы — кемінде 400 000 норвегия крон (шамамен 36 000 еуро) немесе әлеуметтік сақтандырудың 2,8 не 3 базалық мөлшері (382 337 немесе 409 647 крон).
- Ұсыныс бойынша 16 қыркүйекке дейін Норвегияға келіп, уақытша ұжымдық қорғау алғандар жаңа бағдарламаға қатыса алады; 17 қыркүйектен кейін келгендер қамтылмайды.
- Шамамен 19 000 украиндық жаңа бағдарламаны пайдалана алады; дереккөздерге қарай уақытша қорғаудағы украиндардың жалпы саны 25 000 немесе 86 000 деп көрсетіледі.
- Стенсенг схема 2027 жылы аяқталмайтынын, бұл болжамдылық беретінін атап өтті.
- Ұсыныс алты апталық қоғамдық талқылауға жіберілуі тиіс; Норвегияның 2027 жылдың соңына дейін ұзартуы ЕО-ның 2028 жылғы 4 наурызға дейінгі ұзартуынан үш ай қысқа.
Бұл неге маңызды
Норвегияның ұсынысы ондаған мың украиндыққа көп жылдық құқықтық тұрақтылық береді. Сонымен қатар таза гуманитарлық қорғаудан жұмысқа негізделген тұруға рұқсатқа көшу көрінеді. Норвегияның 2027 жылдың соңында аяқталатын мерзімі ЕО-ның 2028 жылғы 4 наурызға дейінгі мерзімінен үш ай қысқа болып, ЕО кестесімен алшақтықты көрсетеді.
Не болды
17 қыркүйекте Норвегияның Еңбек және әлеуметтік қорғау министрі К'єрсті Стенсенг украин босқындарына арналған уақытша ұжымдық қорғау бағдарламасын 2027 жылдың соңына дейін ұзартуды үкімет қолдайтынын жариялады. Дәл сол күні ағымдағы бағдарламаның мерзімі аяқталды. 2027 жылдың жазынан бастап жаңа тұруға рұқсат алу бағдарламасы іске қосылады — оған жұмыс істейтін және тұрақты жылдық табысы бар адамдар ғана қатыса алады. Кіріс талабы — кемінде 400 000 норвегия крон немесе әлеуметтік сақтандырудың 2,8–3 базалық мөлшері (382 337–409 647 крон). Ұсыныс бойынша 16 қыркүйекке дейін Норвегияға келіп, уақытша ұжымдық қорғау алғандар ғана жаңа бағдарламаға қатыса алады; 17 қыркүйектен кейін келгендер қамтылмайды. Үкімет ұсынысты алты апталық қоғамдық талқылауға жібереді. Стенсенг схема 2027 жылы аяқталмайтынын және бұл болжамдылық беретінін атап өтті.
Дереккөздер неде келіспейді
Дереккөздерде Норвегиядағы уақытша ұжымдық қорғаудағы украиндар саны әр түрлі көрсетіледі: бір дереккөздерде шамамен 25 000, басқаларында шамамен 86 000. Сонымен қатар кіріс талабы бір жағдайда жалпы 400 000 норвегия крон (шамамен 36 000 еуро) ретінде, екінші жағдайда әлеуметтік сақтандырудың 2,8 немесе 3 базалық мөлшері — 382 337 немесе 409 647 крон ретінде берілген.
Оқиға тарихы
Норвегияның ағымдағы уақытша ұжымдық қорғау бағдарламасының мерзімі ұзарту ұсынылған күн — 17 қыркүйекте аяқталды. 15 шілдеде ЕО мүше мемлекеттері соғыс салдарынан кеткен украиндарға арналған уақытша қорғау тетігін 2028 жылғы 4 наурызға дейін ұзартуға келісті; 30 шілдеде ЕО Кеңесі бұны жазбаша рәсіммен бекітіп, 5 тамыздан бастап жаңа ережелер күшіне енді, оның ішінде әскери жастағы ер адамдарға қойылатын талаптар өзгерді. Норвегия бұдан бұрын жаңадан келген әскери жастағы украин ер адамдарына тұру ережелерін қатайту жоспарын жариялаған. Сонымен қатар Норвегия Ukraine Facility бағдарламасы арқылы сыбайлас жемқорлыққа қарсы және энергетика салаларындағы реформаларды қолдауға 90 миллион еуро (шамамен 1 миллиард норвегия крон) бөледі. Статистика Норвегия бойынша 2026 жылдың шілдесінде еңбекке жарамды жастағы украиндардың шамамен 48%-ы жұмыспен қамтылғанын, 2025 жылдың шілдесінде бұл көрсеткіш 41% болғанын көрсетеді. Жаңа бағдарлама талаптарын үш жыл бойы орындау тұрақты тұруға негіз болады.