Венгрия Еуроодаққа: әскери міндеттен қашқан украин ерлеріне қорғауды жалғастырамыз
Венгрия Еуропалық комиссия мен Еуроодақ Кеңесіне ресми түрде хабарлады — ол Еуроодақтың Уақытша қорғау директивасының 7-бабындағы еркіндікті пайдаланып, әскери міндетін орындамаған украин ерлеріне, оның ішінде Закарпаттықтарға, уақытша қорғауды ұзартатынын мәлімдеді. Брюссель бұл шешімнің Еуроодақ тарапынан ешқандай салдары болмайтынын растады.
Ең бастысы
- Венгрия Еуропалық комиссияға Уақытша қорғау директивасының 7-бабын қолданатынын хабарлады.
- Бұл — 5 тамыздан бастап әскери міндетін растай алмаған жаңадан келген украиндарға уақытша қорғау берілмеуі туралы Еуроодақ Кеңесінің шешіміне қарама-қайшы қадам.
- Еуропалық комиссияның өкілі Маркус Ламмерт: мүше мемлекеттер қорғау алатын тұлғалар тізімін тарылта алмайды, бірақ қосымша санаттарға кеңейте алады.
- Венгрия премьер-министрі Петер Мадьяр 3 қыркүйекте Венгрия негізінен Закарпаттық украин ерлеріне қорғауды жалғастыратынын мәлімдеді.
- 2025 жылдың шілдесінде Еуроодақ Кеңесі украиндарға уақытша қорғауды 2028 жылғы 4 наурызға дейін ұзартты.
- Еуропалық комиссия Венгрияның ұстанымы бойынша Еуроодақ тарапынан ешқандай салдар болмайтынын хабарлады.
Бұл неге маңызды
Венгрияның бұл қадамы Еуроодақ ішіндегі елеулі алшақтықты ресми түрде бекітті: Брюссель мен Еуроодақ Кеңесі жаңа ережелер арқылы әскери жастағы украин ерлеріне уақытша қорғауды шектеуге ұмтылса, Венгрия керісінше, осы санатты қосымша қорғаумен қамтуды таңдады. Еуропалық комиссияның мұны Еуроодақ тарапынан салдарсыз деп растауы — Венгрия саясатының заңды тұрғыда рұқсат етілгенін көрсетеді. Закарпаттықтарға ерекше назар аударылуы — Венгрия–Украина қарым-қатынасындағы екіжақты өлшемді күшейтеді.
Не болды
Венгрия Еуропалық комиссия мен Еуроодақ Кеңесіне ресми түрде хабарлап, Еуроодақтың Уақытша қорғау директивасының 7-бабындағы еркіндікті пайдаланатынын мәлімдеді. Бұл шешім 5 тамыздан бастап күшіне енген жаңартылған ережелерге сәйкес келеді: жаңадан келген украиндар уақытша қорғау алу үшін украин заңнамасы бойынша әскери міндеттерін орындағанын растауы керек. Венгрия осы ережені өз аумағында қолданбай, әскери жастағы украин ерлеріне, оның ішінде әскери қызметтен жалтарғандарға, қорғауды жалғастырады. Бұған дейін, 3 қыркүйекте, Венгрия премьер-министрі Петер Мадьяр мұндай қорғау негізінен Закарпаттық украиндарға берілетінін айтқан. Еуропалық комиссияның өкілі Маркус Ламмерт Брюссельдің бұл шешімге ешқандай санкция немесе салдар қолданбайтынын, себебі мүше мемлекеттер қорғау алатындар тізімін біржақты тарылта алмайды, бірақ қосымша санаттарға кеңейте алатынын атап өтті. Сондай-ақ 8 қыркүйекте Венгрия Еуроодақ Кеңесіне 7-бабты пайдаланып, онымен қоса тағы да бірқатар жер аударылған адамдар санатына қорғауды кеңейту туралы хабарлаған. Алайда Ламмерт Венгрияның Закарпаттық этникалық венгрлерге басымдық беру ниетіне қатысты пікір білдіруден бас тартты. Контекст ретінде: 2025 жылдың шілдесінде Еуроодақ Кеңесі украиндарға уақытша қорғауды 2028 жылғы 4 наурызға дейін ұзартқан болатын.
Оқиға тарихы
2025 жылдың шілдесінде Еуроодақ Кеңесі украиндарға уақытша қорғауды 2028 жылғы 4 наурызға дейін ұзартты, бірақ сонымен бірге жаңадан келген адамдар үшін әскери міндеттерді орындау мәселесін енгізді. 5 тамыздан бастап жаңа ереже бойынша әскери міндетін растай алмаған украиндарға уақытша қорғау берілмеуі тиіс; бұл талап бұрыннан уақытша қорғау алғандарға қолданылмайды. Уақытша қорғау директивасының 7-бабы мүше мемлекеттерге осы шеңберді қолдануда икемділік береді — Венгрия осы бапқа сүйенеді. Венгрия премьер-министрі Петер Мадьяр 3 қыркүйекте Венгрияның әскери жастағы украин ерлеріне, ең алдымен Закарпаттықтарға, қорғау беруді жалғастыратынын жариялаған.