Ұлттық банк негізгі мүдделік мөлшерлемені 16%-ға көтерді
17 қыркүйек 2026 жылы Украина Ұлттық банкі (НБУ) негізгі мүдделік мөлшерлемені 15,5%-дан 16%-ға дейін, яғни 0,5 пайыздық тармаққа көтерді. Бұл – инфляцияның үдеуіне байланысты жасалған екінші қатарынан мөлшерлемені көтеру шешімі. Шешімді НБУ басшысы Андрей Пишный брифингте жариялады.
Ең бастысы
- НБУ басқармасы негізгі мүдделік мөлшерлемені 0,5 п.т.-ға – 15,5%-дан 16%-ға дейін көтерді
- Бұл – шілдедегі алғашқы көтеруден кейінгі екінші қатарынан көтеру
- Тамыз 2026 жылы тұтыну инфляциясы жылдық есеппен 8,1%-ға дейін үдеді, бұл шілдедегі болжамнан сәл асып тұр
- Инфляцияның үдеуіне Таяу Шығыстағы соғыстың күшеюі аясындағы отын бағасының өсуі және Ресейдің инфрақұрылымға шабуылынан туындаған әкімшілік тарифтердің өсуі себеп болды
- НБУ болжамы: 2026 жылы инфляция 10%, 2027 жылы 6,9%, 2028 жылы соңына қарай 5% деңгейіне дейін баяулайды
- Келесі монетарлық саясат отырысы 2026 жылы 29 қазанға белгіленді
Бұл неге маңызды
Бұл – инфляцияның үдеуіне байланысты екінші қатарынан жасалған мөлшерлемені көтеру, бұл НБУ-дың қатаю бағытын көрсетеді. Тамыздағы тұтыну инфляциясының 8,1%-ға жетуі шілдедегі болжамнан асып, соғысқа байланысты ұсыныс тарапынан сілкіністердің – Таяу Шығыстағы соғыс салдарынан отын бағасының өсуі және Ресейдің инфрақұрылымға шабуылынан кейінгі әкімшілік тарифтердің қымбаттауы – ықпалын айғақтайды. Мөлшерлеменің көтерілуі гривна активтерінің тартымдылығына, валюта нарығының тұрақтылығына және инфляцияның 5%-дық мақсатқа қарай жылжуына тікелей әсер етеді.
Не болды
17 қыркүйек 2026 жылы Украина Ұлттық банкінің басқармасы негізгі мүдделік мөлшерлемені 15,5%-дан 16%-ға дейін, яғни 0,5 пайыздық тармаққа көтеру туралы шешім қабылдады. Шешімді НБУ басшысы Андрей Пишный брифингте жариялады.
НБУ мөлшерлемені көтерудің себептері ретінде тұрақты іргелі бағалық қысымды, ұсыныс сілкіністерінің салдарлық әсерлерін және орта мерзімді проинфляциялық тәуекелдердің күшеюін атады. Банк шешімнің гривна активтерінің тартымдылығын қолдауға, валюта нарығының тұрақтылығын нығайтуға, инфляциялық күтулерді бақылауда ұстауға және инфляцияны саясат көкжиегінде 5%-дық мақсатқа қайтаруға бағытталғанын мәлімдеді.
Тамыз 2026 жылы тұтыну инфляциясы жылдық есеппен 8,1%-ға дейін үдеп, шілдедегі болжамнан сәл асты. Инфляцияның үдеуіне Таяу Шығыстағы соғыстың күшеюі аясында отын бағасының күткеннен тезірек өсуі және Ресейдің сыни инфрақұрылымға шабуылының салдарынан әкімшілік тарифтердің жылдам қымбаттауы себеп болды. Соңғы айларда базалық инфляция да жоғары деңгейде қалды – электр энергиясы, логистика және жалақы шығындарын қоса алғандағы бизнестің өндірістік шығындарының өсуі есебінен. Экономикалық агенттердің инфляциялық күтулері жоғары болды.
НБУ инфляцияның 2027 жылы баяулай бастайтынын, оған қазіргі монетарлық саясатты қатайту шараларының да ықпал ететінін болжайды. Банктің бағалауынша, бұл көтеру несиелеуге айтарлықтай тежеуші әсер етпейді. Келесі монетарлық саясат жөніндегі НБУ басқармасының отырысы 2026 жылы 29 қазанға белгіленді. Бұған дейін 30 шілде 2026 жылы НБУ мөлшерлемені 15,5%-ға дейін көтерген болатын.
Дереккөздер неде келіспейді
Дереккөздерде НБУ басшысының тегі «Пишный» және «Пишний» деп екі түрлі жазылады.
Оқиға тарихы
2026 жылдың шілдесінен бері мөлшерлеме 15,5% деңгейінде тұрды; бұған дейін 2026 жылдың 30 шілдесінде инфляцияның үдеуін болжауға байланысты көтерілген болатын. НБУ-дың инфляциялық мақсаты – саясат көкжиегінде 5%; орталық банк 2026 жылы соңына қарай инфляцияны 10% (базалық – 9,2%), 2027 жылы 6,9%, 2028 жылы соңына қарай 5% деңгейіне дейін баяулатады деп болжайды. Таяу Шығыстағы соғыстың күшеюі аясындағы отын бағасының өсуі және Ресейдің инфрақұрылымға шабуылынан туындаған әкімшілік тарифтердің жылдам қымбаттауы – соңғы баға динамикасының негізгі қозғаушы күштері ретінде аталады. НБУ бағалық тәуекелдер күшейген жағдайда қосымша құралдар қолдануға дайын екенін, ал қауіпсіздік жағдайының нашарлауы тұтыну сұранысы мен еңбек нарығын салқындатса, монетарлық шарттарды жеңілдету мүмкіндігін қарастыратынын мәлімдеді.
2022 жылдың қаңтарында НБУ негізгі мүдделік мөлшерлемені 10%-ға, 2022 жылдың маусымында 10%-дан 25%-ға көтерді. Мөлшерлеме бір жылдан астам уақыт 25% деңгейінде қалды, 2023 жылдың 27 шілдесінде 22%-ға төмендетілді, содан кейін кезең-кезеңімен азайтылды.