АҚШ елшілірі Мәскеу мен Киевте келіссөз жүргізді: Зеленский «жақсы идеялар» бар екенін айтты

Бұл неге маңызды

Бұл сапар Трамп дәуіріндегі АҚШ елшілерінің Киевке алғашқы «шаттл» сапары болды және ұзақ үзілістен кейін соғысты тоқтату жөніндегі келіссөздерге АҚШ-тың қайта қосылғанын белгілейді. Киевтегі екінші айналымға Е3 елдерінің кеңесшілері қосылып, Зеленский енді болашақ барлық форматқа Еуропаның қатысуын бекітуге ұмтылуда. Виткофф «айтарлықтай прогресс» бар деп жариялады, ал Кремль үшжақты келіссөздерді жоққа шығарған жоқ — бұл құпия дипломатиялық дайындықтың жаңа кезеңін ашады.

Не болды

5 қыркүйекте АҚШ президентінің арнайы елшілері Стив Виткофф пен Джаред Кушнер Мәскеуге барып, Путинмен 3 сағаттан астам кездесті. Келесі күні олар Киевке келді — бұл олардың Украинаға алғашқы сапары болды. Делегация пойызбен жүрді, себебі Ресей Борисполь мен Жулянды әуежайларының ұшу-қону жолақтарына соққы берген еді; Зеленский бұл Ресейдің «Украинада қауіпсіздік жоқ» дегенді көрсету әрекеті деп бағалады.

Киевте келіссөздер үш айналымнан тұрды. Екіншісіне Германия, Франция мен Ұлыбританияның ұлттық қауіпсіздік кеңесшілері қосылды. Тараптар қауіпсіздік кепілдіктерін, Украинаға экономикалық қолдауды, әуе қорғанысы құралдарын жеткізуді және қысқа мерзімді көмек пакетін талқылады. Виткофф Мәскеуде «бұрын жұмыс істемеген жаңа идеялар» естігенін және оларды Киевте жеткізгенін айтты.

Зеленский АҚШ елшілері «бірнеше жақсы, лайықты идея» әкелгенін, бірақ егжей-тегжейін жариялау әзір мүмкін еместігін мәлімдеді. Ол қыркүйектің жиырмасыншы күндері Трамппен жеке кездесуді күтетінін, ал Еуропаның барлық болашақ форматқа қатысатынын айтты. Виткофф X платформасында «айтарлықтай прогресс» барын жариялап, үшжақты келіссөздерге негіз қаланғанын хабарлады. Киевтегі кездесуге Президент Әкімшілігінің басшысы Кирило Буданов, бас қолбасшы Михаил Драпатый, ГУР басшысы Олег Иващенко және Әуе күштерінің қолбасшысы Анатолий Кривоножко қатысты. Олар Ресейдің Донецк бағытындағы әскери ілгерілеуінің бірнеше рет мерзімін кейінге қалдырғанын және шаршы километр үшін жүздеген сарбазды жоғалтатынын баяндады.

Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады

Украина басылымдары Киевтегі келіссөздердің үш айналымдық, мазмұнды форматын және Е3 кеңесшілерінің қатысуын ерекше атап көрсетеді — бұл Зеленскийдің барлық болашақ форматқа Еуропаның қатысуын бекіту талабының негізі. Украина тарапы сапарды «елшіліктер әкелген бірнеше жақсы идея» мен қайталау сапарына уағдаластық арқылы өз позициясының нығайғаны ретінде көрсетеді. Сонымен қатар украиналық талдаушылар (Краев, Хара) екіге бөлінеді: Краев АҚШ елшілерінің алдымен Мәскеуге барып, «шаттл» тәртібін бұзғанын Киевке тиімсіз деп есептейді, ал Хара тараптар позицияларының, әсіресе Ресейдің территориялық талаптарының, үйлеспейтінін айтады.

Халықаралық дереккөздер бұл туралы қалай жазады

Халықаралық басылымдар (Al Jazeera Arabic) Вашингтонның үшжақты келіссөз мүмкіндігі туралы айтқан ресми мәлімдемелерін баса көрсетеді. Bloomberg-тің Кремльге жақын дереккөздерге сілтемесі Мәскеудегі күтулер «өте төмен» екенін айтады — бұл Ресей ниетіне қатысты белгісіздікті атап көрсетеді. Халықаралық ауқымда украиналық басылымдар айрықша назар аударатын ұрыс даласындағы брифингтер мен Еуропаның қатысу талабы сияқты бөлшектер назардан тыс қалады.

Дереккөздер неде келіспейді

Путиннің Донбасты 2026 жылдың соңына дейін басып алу мақсаты мен Reuters дереккөзінің «жыл соңына дейін» деген сөзі — жыл көрсетілмеген, ішкі қайшылық тудырады. Сапардың нәтижесін бағалауда да алшақтық бар: Кремль спикері Песков үшжақты келіссөздердің орны мен мерзімін талқылау ерте десе, Зеленский мен Виткофф кездесуді «мазмұнды» деп сипаттап, жақын арада жаңа раунд жариялануы мүмкін дейді. Талдаушы Краев сапар Мәскеуге тиімдірек болды деп есептесе, Зеленский оны Украина позициясының нығайғаны ретінде көрсетеді.

Оқиға тарихы

Ресей 2022 жылғы 24 ақпаннан бері Украинаға қарсы толық ауқымды әскери шабуыл жүргізуде. Мәскеу соғысты тоқтату шарты ретінде Киевтен НАТО-ға кіруден бас тартуды талап етеді — бұл Украина ішкі ісіне араласу деп санайтын талап. Өткен жылдың қарашасында АҚШ 28-тармақты жоспар ұсынған, ол Донбасты тастау, армияны қысқарту, НАТО бағытынан бас тартуды қамтыған; үшжақты жұмыс жалғасқанымен, территориялық келісуге қол жеткен жоқ. Виткофф пен Кушнер бұған дейін 22 қаңтарда бірлесіп Мәскеуге барған еді. Ресей Мемлекеттік Думасының «сайлауы» 18–20 қыркүйекке белгіленген — АҚШ елшілері соны Ресейдің «жаңа» келіссөзге дайындығының триггері ретінде атаған. Киевтегі келіссөздер қауіпсіздік кепілдіктері, экономикалық қолдау, әуе қорғанысы жеткізілімі және қысқа мерзімді көмек пакетін қамтыды.