Ресей АҚШ көмегімен Түркия мен Бразилияға дизель отынын қайта экспорттауды бастады
Ресей өзінің дизель отынын экспорттауға тыйым салуын алып тастады, бұған АҚШ Қаржы министрлігінің уақытша лицензиясы жол ашты. 14 және 16 қазанда Приморск портынан Түркия мен Бразилияға бағыт алған кемелер жүзуде. Президент Зеленский АҚШ-тың бұл шешімін әлсіздік деп атады.
Ең бастысы
- 9 қазанда Трамп пен Путиннің телефон сұхбатынан кейін АҚШ Қаржы министрлігінің OFAC бөлімі 2027 жылдың сәуіріне дейін жарамды уақытша жалпы лицензия шығарды.
- Ресей вице-премьері Александр Новак украиналық шабуылдардан кейін ішкі нарықтағы тапшылыққа байланысты енгізілген дизель экспортына шектеулерді дереу алып тастағанын мәлімдеді.
- 14 қазанда Dolunay танкері Приморсктан дизель отынымен шығып, Түркиядағы Аланияға бағыт алды.
- 16 қазанда Leruo танкері Приморсктан шығып, Бразилиядағы Манаусты межелеп көрсетті.
- 17 қазанда Трамп Линдси Грэм заңы бойынша ресейлік энергия тасымалдаушыларды сатып алушыларға қарсы баж салығы мен санкциялардың қолданылуын тоқтатты.
- Зеленский АҚШ-тың шешімін әлсіздік деп атап, Ресейге қарсы санкцияларды жеңілдету Путинді соғысты жалғастыруға ынталандырады деді.
- Ресей — дизель отынын әлемдегі екінші ірі экспорттаушы; 2025 жылы Түркияға шамамен 34% (95 мың баррель/тәулік), Бразилияға 24% (66 мың баррель/тәулік) тиесілі болды.
Бұл неге маңызды
Ресей — дизель отынын әлемдегі екінші ірі экспорттаушы, сондықтан экспорттың қайта басталуы жаһандық отын жеткізілімі мен бағасына әсер етеді. 2027 жылдың сәуіріне дейін жарамды OFAC лицензиясы Ресейге қарсы санқциялық қысымның едәуір жеңілдегенін білдіреді. Приморсктан Түркия мен Бразилияға бағыт алған екі танкер экспорттың нақты қайта жанданып жатқанын көрсетеді. Зеленскийдің бұл шешімді әлсіздік деп ашық сынауы — Ресей энергетикасына шектеулердің жеңілдеуі төңірегінде Украина мен оның басты батыс демеушісі АҚШ арасындағы алшақтықтың белгісі. Түркия мен Бразилия биылғы жылы ресейлік дизель экспортының басым бөлігін құрайды, сондықтан олар қайта жанданатын сауданың бірден көрінетін көрсеткіші болып табылады.
Не болды
9 қазанда АҚШ президенті Дональд Трамп пен Ресей басшысы Владимир Путиннің телефон сұхбатынан кейін АҚШ Қаржы министрлігінің Шет ел активтерін бақылау басқармасы (OFAC) 2027 жылдың сәуіріне дейін жарамды уақытша жалпы лицензия шығарды. Бұл лицензия ресейлік дизель отынын әлемдік нарыққа жеткізуге рұқсат берді. Сол күні Ресей вице-премьері Александр Новак украин шабуылдарынан кейін ішкі нарықтағы тапшылыққа байланысты енгізілген дизель экспортына шектеулерді дереу алып тастағанын мәлімдеді.
Kpler мен LSEG деректері бойынша, кейінгі күндері кем дегенде екі танкер Түркия мен Бразилияға бағыт алды. 14 қазанда Dolunay танкері Приморсктан дизель жүгімен шығып, Түркиядағы Аланияны межеледі. 16 қазанда Leruo танкері сондай порттан шығып, Бразилиядағы Манаусты межелеп көрсетті. 9 қазанда Трамп Ресей АҚШ-тың келісімімен 300 мың тонна дизель отынын дереу әлемдік нарыққа шығаратынын жариялады. 17 қазанда ол Линдси Грэм заңында көзделген ресейлік энергия тасымалдаушыларды сатып алушыларға қарсы баж салығы мен санкциялардың қолданылуын тоқтатты.
Биылғы жылы Түркия ресейлік дизель экспортының шамамен 34%-ын (95 мың баррель/тәулік), Бразилия 24%-ын (66 мың баррель/тәулік) құрады. Билік дереккөздері Ресейдің НПЗ жұмыс істейтін болса, АҚШ-қа жеткізілімді айына 500 мың тоннадан 3,5 млн тоннаға дейін арттыруға дайын екенін айтады.
Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Барлық дереккөздер — украин тілді басылымдар, олар бұл оқиғаны Ресей энергиясына сатып алушыларға қарсы санкциялар мен шектеулерді тоқтату шеңберінде, АҚШ шешімі арқылы қарастырады. Басылымдар Зеленскийдің АҚШ шешімін әлсіздік деп атауына және оның санкцияларды жеңілдету Путинді соғысты жалғастыруға ынталандырады деген ескертуіне ерекше назар аударады, бұл энергетика тақырыбын ресейлік-украин соғысының жалпы баяндауымен ұштастырады. Ресейдің бұрынғы экспорт тыйымының себебі ретінде Украинаның ресейлік Мұнай өңдеу зауыттарына шабуылдары ерекше аталады, ал Линдси Грэм заңы бойынша санкцияларды тоқтату — техникалық реттеу емес, саяси маңызды қадам ретінде көрсетіледі.
Оқиға тарихы
Ресей жазда дизель экспортын қысқартты, кейін Украинаның ресейлік Мұнай өңдеу зауыттарына соққыларынан туындаған ішкі нарықтағы тапшылыққа байланысты толық экспорт тыйымын енгізді. 30 қыркүйекте Ресей үкіметі өндірушілер үшін дизель мен теңіз отынын экспорттауға тыйымды қазанның соңына дейін ұзартты, тыйымды алуға дайындық жүріп жатқан кезде. Украинаның Ресейге қарсы толық ауқымды басып кіруіне жауап ретінде енгізілген батыс санкциялары ресейлік мұнай экспортының бағыттарын қайта құрды — 2023 жылдан бастап Түркия мен Бразилия ресейлік дизельдің ең ірі екі сатып алушысына айналды. АҚШ өзі әдетте дизель отынын әлемдегі ең ірі экспорттаушы болып табылады, яғни жаңа OFAC лицензиясы ресейлік жеткізілімге американ нарығында бәсекелесуге жол ашады.