Бұрынғы бас прокурор Кравченко шетелде қалды: оның тұрағы жөнінде ресми ақпарат жоқ
Ресейлік емес, украиналық оқиға: бұрынғы Бас прокурор Руслан Кравченко 13 қыркүйекте ресімделген бес күндік шетелдік іссапарының ресми аяқталу күні — 18 қыркүйектен кейін Украинаға оралып, Бас прокурорлық кеңсеге жұмысқа шыққан жоқ. 21 қыркүйекте сағат 14:00-дегі жағдай бойынша Бас прокурорлық кеңсе оның қайда екеніне қатысты ресми ақпарат жоқ екенін хабарлады. Кравченко Бас прокурор қызметінен босатылғаннан кейін де Бас прокурорлық кеңшенің прокуроры мәртебесін сақтап отыр.
Ең бастысы
- 21 қыркүйекте сағат 14:00-дегі жағдай бойынша Кравченко Бас прокурорлық кеңсеге жұмысқа оралған жоқ.
- Шетелдік іссапар 13 қыркүйекте бес күнге ресімделіп, ресми түрде 18 қыркүйекте аяқталуы тиіс еді.
- 14 қыркүйекте Кравченко НАБУ директоры Семен Кривоносқа және САП басшысы Александр Клименкенің жақын адамына күдік хабарламасын жариялады.
- 14 қыркүйекте Президент Зеленский Кравченконы Бас прокурор қызметінен шеттетті; 15 қыркүйекте Жоғарғы Рада оны босатуды қолдады.
- Бас прокурорлық кеңсе Кривоносты күдік хабарламасын тапсырудың құқықтық негіздері жоқ деп мәлімдеді; НАБУ басшысы да хабарламаны алмағанын айтты.
- Кравченко ПАРҚ тыңдалымдарына қатысу үшін Парижге аттанғанын мәлімдеді; ПАРҚ өкілі оның қатысушылар тізімінде жоқ екенін хабарлады.
- Кравченко 2025 жылдың маусымынан бастап Бас прокурор болды; одан бұрын 2024 жылдың желтоқсанынан 2025 жылдың маусымына дейін Мемлекеттік салық қызметін басқарды.
Бұл неге маңызды
Бұрынғы Бас прокурордың босатылғаннан кейін де, іссапарының ресми аяқталу күнінен кейін де шетелде қалуы — оның мәртебесі мен ықтимал жауапкершілігі туралы сұрақтар туындатады. Кравченко Бас прокурорлық кеңсенің шенеуніктеріне қатысты «Карфаген» операциясы аясындағы белсенді тергеу кезінде және елден кетерден бір күн бұрын НАБУ басшысы мен САП басшысының жақын адамына күдік хабарламаларын жариялады — НАБУ/САП басшылығы мұны тергеуге саяси реакция ретінде сипаттады.
Не болды
13 қыркүйекте Руслан Кравченкоға бес күндік шетелдік іссапар ресімделді — қағаз жүзінде ол Париждегі ПАРҚ тыңдалымдарына қатысу үшін жіберілді. 13–14 қыркүйек түні ол Шегині шекара бекеті арқылы қызметтік көлікпен Украинадан шықты; дереккөздер оның жол жүрер алдында мемлекеттік күзеттен бас тартқанын хабарлады. 14 қыркүйекте таңертең Кравченко НАБУ директоры Семен Кривоносқа және САП басшысы Александр Клименкенің жақын адамына күдік хабарламасын жариялады. Сол күні Президент Зеленский Кравченконың «жалғыз жолы — босату» екенін мәлімдеп, оны Бас прокурор қызметінен шеттетті; 15 қыркүйекте Жоғарғы Рада босатуды қолдады, Президент тиісті жарлыққа қол қойды. Іссапар 18 қыркүйекте аяқталуы тиіс еді, бірақ 21 қыркүйекте сағат 14:00-де Кравченко Бас прокурорлық кеңсеге оралған жоқ; кеңсе оның тұрағы жөнінде ресми ақпаратқа ие емес. Бас прокурор қызметінен босатылғанымен, Кравченко Бас прокурорлық кеңшенің прокуроры мәртебесін сақтап отыр.
Дереккөздер неде келіспейді
Дереккөздер бірнеше мәселе бойынша бір-біріне қайшы келеді. Күдік хабарламасының мәртебесі: Кравченко оны НАБУ басшысына жібергенін жариялады, бірақ Бас прокурорлық кеңсе мұндай хабарлама тапсырудың құқықтық негіздері жоқ деп мәлімдеді, ал Кривонос өзі оны алмағанын айтты. Париждегі іссапардың нақты мақсаты: Кравченко мен оның бұйрығында ПАРҚ тыңдалымдарына қатысу көрсетілген, алайда ПАРҚ өкілі оның да, оның ведомствосы өкілдерінің де қатысушылар тізімінде жоқ екенін, ал Рада Еуропасының дереккөзі ұйымдастырушылар оны шақырмағанын хабарлады. Кравченконың елден кетуін бағалау: Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл орталығы (ЦПК) бұл тек Президенттің келісімімен мүмкін екенін айтты, ал құқық қорғау органдарындағы дереккөздер Шегині арқылы қызметтік көлікпен түнгі кесіп өтуді сипаттайды. Қызметтік көліктің қолданылуы: бір деректер Кравченко қызметтік көлікпен кеткенін, басқа деректер Бас прокурорлық кеңшенің автокөліктері оның іссапарына тартылмағанын айтады.
Оқиға тарихы
Руслан Кравченко 2024 жылдың желтоқсанынан 2025 жылдың маусымына дейін Мемлекеттік салық қызметін басқарды, содан кейін 2025 жылдың маусымында Бас прокурор болып тағайындалды. 4 қыркүйекте НАБУ мен САП Бас прокурорлық кеңседе тінту жүргізіп, «Карфаген» операциясын жариялады — алаяқтық колл-орталықтарды «қорғауға» және қаражатты заңдастыруға қатысты деген күдікпен кеңсенің шенеунігі басқарған қылмыстық ұйымды әшкереледі; тергеудегі тұлға — Халықаралық-құқықтық ынтымақтастық департаменті басшысының орынбасары Сергей Кропива. 6 қыркүйекте Жоғарғы сыбайлас жемқорлыққа қарсы сот (ВАКС) Кропиваны 120 млн грн кепілмен қамауға алды; 7 қыркүйекте ВАКС Кропиваның серіктесі Елизавета Ивахненконы қамады, ал Кравченко сол кешке отставка туралы арыз берді. Кравченконың шетелдік іссапары 13 қыркүйекте бес күнге бұйырылды.