Лондондағы мешіттерге графити және Стармердің мүлкіне жасалған өртеу — бір ресейлік желінің ісі деп танылды
BBC мен Hope not Hate тергеуі 2025 жылы Лондонда ислам ғимараттарына жасалған вандализм мен сол кездегі Ұлыбритания премьер-министрі Кір Стармермен байланысты мүлікке жасалған өртеуді бірдей ресейлік агенттік желі үйлестіргенін анықтады. Украиндықтар Telegram арқылы жалданып, төменгі деңгейдегі орындаушылар ретінде пайдаланылған.
Ең бастысы
- 2025 жылдың қаңтарында 21 жастағы украиндық Илья Білик шығыс Лондондағы мешіттер мен ислам қауымдастығы нысандарына графити салды; ол Thames магистраттық сотында бес эпизод бойынша кінәсін мойындады.
- Билік қаңтар 2025 жылы Stratford Islamic Association, Al-Birr мешіті, Leyton Jamia Masjid, Noor Ul Islam бастауыш мектебі және Ислам шариат кеңесіне жасалған насихаттарды Біликке байланыстырды.
- Біликті Telegram арқылы ақшаға жалдаған; тапсырыс беруші орыс тілінде сөйлесіп, нысаналар бойынша нұсқау берген.
- 2025 жылдың маусымында украиндықтар Роман Лавринович пен Станіслав Карпюк Стармермен байланысты мүлік пен көлікке өртеу үшін сотталды; Лавриновичке жеті жыл бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалды.
- Билік бойынша BBC тергеуі «EL» деп белгілі тұлғаны ресейлік дипломат Евгений Люкшин деп анықтады — ол «ақпараттық соғыстар» бойынша ресейлік арнайы қызмет қызметкерлерінен дайындықтан өткен.
- Біліктің орындаған тапсырысының фотосуреті Direct Action UK тіркелген Telegram-арнасында жарияланды; Білик пен Лавриновичті жалдаған тұлға — «EL» деп саналады.
- BBC мен Hope not Hate: Starmer ісі бойынша өртеу мен Лондондағы антимусылман вандализмін бірдей ресейлік агенттік желі үйлестірді.
- Білік ісі бойынша үкім 19 қазанда Stratford магистраттық сотында күтілуде.
Бұл неге маңызды
Іс Ұлыбритания аумағында ресейлік мемлекетпен байланысты деп есептелетін диверсиялық және провокациялық науқанды құжаттайды, оның нысаналары бір мезгілде жоғары саяси тұлға және мұсылман қауымдастықтары болған. Ресейлік оператившілер шетелдегі операциялар үшін төмен құны орындаушылар ретінде украиндықтарды жалдағанын көрсетеді, бұл диаспора қауымдастықтарының осындай жалдауға төзімділігі туралы сұрақтарды көтереді. Сондай-ақ, Direct Action UK атты жалған ультра-оң жасақ британдық вандализм мен өртеуді жасыру құралы ретінде пайдаланылғанын және екі жеке британдық қылмыстық істің бір үйлестірушіге — BBC анықтаған ресейлік дипломат Евгений Люкшин — байланысын ашады.
Не болды
BBC мен Hope not Hate бірлескен тергеуі бойынша, 2025 жылдың қаңтарында Илья Білык шығыс Лондондағы бірнеше ислам ғимаратына — Stratford Islamic Association, Al-Birr мешіті, Leyton Jamia Masjid, Noor Ul Islam бастауыш мектебі және Ислам шариат кеңесіне — графити салды. Білік Thames магистраттық сотында бес эпизод бойынша криминалдық мүлікті бүлдіру, нәсілшілдік және діни себептермен кінәсін мойындады. Ол Telegram арқылы ақша үшін жалданып, тапсырыс беруші орыс тілінде нұсқау берген; жұмысты аяқтағаннан кейін ақша алған. Оның орындаған тапсырысының суреті Direct Action UK деп аталатын Telegram-арнада жарияланды. Бұл антимусылман вандализмі бір бөлігі ретінде көрсетілген басқа істе — 2025 жылдың маусымында украиндықтар Роман Лавринович пен Станіслав Карпюк сол кездегі премьер-министр Кір Стармермен байланысты мүлік пен көлікті өрту үшін сотталды, Лавриновичке жеті жыл бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалды. Тергеу бойынша, екі істі де бірдей ресейлік агенттік желі үйлестірді және орындаушыларды «EL» деп белгілі тұлға Telegram арқылы жалдаған. BBC «EL»-ді ресейлік дипломат Евгений Люкшин деп анықтады, оның жеке деректері «EL» деректерімен сәйкес келді және ол ресейлік арнайы қызметтердің аға қызметкерлерінен «ақпараттық соғыстар» бойынша дайындықтан өткен. «EL»-ге Direct Action UK атты жалған ультра-оң топты басқарудағы орталық рөл тағайындалады, бұл топ ресейлік агенттердің британдық вандализміне, соның ішінде мешіттерге шабуылдарға жасыру құралы ретінде қызмет еткен. Білік ісі бойынша үкім 2026 жылдың 19 қазанында Stratford магистраттық сотында күтілуде.
Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Украин тілді басылымдар екі украиндық азаматты — Білік, Лавринович және Карпюк — істің көзге көрінетін орындаушылары ретінде орталыққа қойып, шетелдегі украиндықтардың заңды тағдыры мен жалдануына қатысты ішкі қызығушылықты көрсетеді. Басылымдар оқиғаны BBC мен Hope not Hate тергеуі арқылы тікелей баяндайды және үйлестіруші актор ретінде ресейлік агенттік желіге, яғни ресейлік мемлекеттің жауапкершілігіне баса назар аударады.
Дереккөздер неде келіспейді
Лавриновичті жалдау көзі бойынша көзқарастар ажыратылады: BBC мен Hope not Hate тергеуі жалдаушыны ресейлік оператившілер «EL» деп белгілейді, ал Financial Times жалдаушыны прокремлдік NoName057(16) хакерлік тобымен байланыстырады.
Оқиға тарихы
Билікке сәйкес, 2025 жылдың қаңтарында Илья Білык шығыс Лондондағы бес нысанға — Stratford Islamic Association, Al-Birr мешіті, Leyton Jamia Masjid, Noor Ul Islam бастауыш мектебі және Ислам шариат кеңесіне — графити салды. 2025 жылдың маусымында украиндықтар Роман Лавринович пен Станіслав Карпюк сол кездегі премьер-министр Кір Стармермен байланысты мүлік пен көлікке өртеу үшін сотталды; Лавриновичке жеті жыл бас бостандығынан айыру жазасы тағайындалды. Білік ісі бойынша үкім 19 қазанда Stratford магистраттық сотында күтіледі.