АҚШ-та ресейлік барлау қызметіне байланысты желіге қарсы айып тағылды
АҚШ-тың Оңтүстік Нью-Йорк федералдық округінің прокурорлары Ресей барлау қызметімен байланысты «RIS» желісіне қатысы бар деп күдіктенген бес адамға айып тақты. Айыптау бойынша, желі АҚШ пен Еуропадағы ресейлік диссиденттерді бақылап, оларды өлтіруге және Украинаны қолдайтын елдердегі нысандарға диверсия жасауға тапсырыс берген. Жәбірленушілердің есімі жарияланған жоқ. Барлық бес айыпкер қашып жүр.
Ең бастысы
- 2026 жылғы 16 қыркүйекте АҚШ-тың Оңтүстік Нью-Йорк округінің прокуратурасы «RIS» деп аталатын желіге қатысты бес адамға айып тағу туралы жариялады
- Айыпталушылардың қатарында Ресей арнайы қызметтерінің бұрынғы полковнигі 63 жастағы Юрий Храмєев пен оның ұлы — ФСБ офицері 27 жастағы Кирилл Храмєев бар
- Ресейде тұратын кубалық Oemis Romagosa Durruti, кубалық Яйдель Дельгадо Суарес («Viking») және венесуэлалық 22 жастағы Анхель Эдуардо Кастро да айыпталған
- 2026 жылы жазда желі АҚШ-тағы ресейлік диссидентті (Victim-1) өлтіру үшін АҚШ-та тұратын адамды жалдап, 40 000 доллар ұсынған; ал 2025 жылы Литвадағы тағы бір диссидентті (Victim-2) өлтіру үшін 25 000 доллар ұсынылған
- Барлық бес айыпкерге лаңкестікті қаржыландыруға қатысты қастандық (20 жылға дейін бас бостандығынан айыру) айыбы тағылды; Храмєев, Суарес және Кастроға қосымша кісі өлтіруге тапсырыс беру қастандығы айыбы тағылды
- Іс материалдарына сәйкес, желі 2024 жылдан бері жұмыс істеп, Прагадағы автобустарды өртеу (күдікті сегіз жылға сотталған) және Литвадағы Шяуляй қаласында Украина үшін жабдық шығаратын TVC Solutions нысанына шабуыл секілді диверсияларды үйлестірген
- Бас прокурор Тодд Бланш айыпталушылар ресейлік арнайы қызметтердің басшылығымен әрекет еткенін мәлімдеді; Ұлттық қауіпсіздік істері жөніндегі көмекші прокурор Джон Айзенберг олар Кремльдің нұсқауымен әрекет еткенін айтты; барлық айыпкерлер қашып жүр
Бұл неге маңызды
Айыптау Ресей барлау қызметімен байланысты желі Кремльге қарсы оппозиция өкілдерін шетелде жалдап өлтіруге және Украинаны қолдайтын елдерде нысандарға диверсия жасауға тапсырыс бергенін ашады. Іс материалдары желі қызметін тікелей Ресейдің арнайы қызметтерімен және Кремльмен байланыстырады, бұл операциялардың географиясын Украинадан тыс АҚШ, Литва, Чехия аумақтарына кеңейтеді. Үш айыпкерге кісі өлтіруге тапсырыс беру, ал барлық бес адамға лаңкестікті қаржыландыру айыбы тағылған; барлығы қашып жүр.
Не болды
2026 жылғы 16 қыркүйекте АҚШ-тың Оңтүстік Нью-Йорк округінің прокуратурасы «RIS» деп аталатын желіге қатысты бес адамға айып тағу туралы жариялады. Айыпталушылар: ресейлік арнайы қызметтердің бұрынғы полковнигі, 63 жастағы Юрий Храмєев («полковник Юрий» лақап атымен), оның ұлы — ФСБ офицері 27 жастағы Кирилл Храмєев, Ресейде тұратын кубалық Oemis Romagosa Durruti, кубалық Яйдель Дельгадо Суарес («Viking», 35 жаста) және венесуэлалық Анхель Эдуардо Кастро (22 жаста). Айыптау бойынша, желі 2024 жылдан бері АҚШ пен Еуропадағы ресейлік диссиденттерді қадағалап, кейіннен кісі өлтіру мен диверсияға тапсырыс берген. 2026 жылы жазда Суарес пен Кастро АҚШ-та тұратын адамды Victim-1 деп аталған Вашингтондағы ресейлік диссидентті өлтіруге жалдап, 40 000 доллар ұсынған; жалдаушы келіспеген. 2025 жылы Кирилл Храмєев алдымен екінші АҚШ азаматын Литвадағы Victim-2 деп аталған тұлғаның мекенжайына барып суретке түсіруге жалдап, 200 доллар төлеген, кейін оны Юрий Храмєевпен («бастығым», «полковник» деп таныстырған) таныстырған; Юрий Храмєев өлтіру үшін шамамен 25 000 доллар ұсынып, нысананы «Ресей туралы жаман сөйлейтін» адам ретінде сипаттаған. Қастандықтан бас тартқаннан кейін Юрий Храмєев «оңайырақ жұмыс» — қойманы өртеу немесе электр подстанциясына «Молотов коктейлі» лақтыру сияқты Украинаны қолдайтын елдерге бағытталған диверсиялық тапсырмаларды ұсынған. Барлық бес айыпкерге лаңкестікті қаржыландыруға қатысты қастандық (20 жылға дейін бас бостандығынан айыру) айыбы тағылды; Храмєев, Суарес және Кастроға қосымша кісі өлтіруге тапсырыс беру қастандығы айыбы тағылды. Іс бойынша 2024 жылы Прагадағы автобустарды өртеу (сегіз жылға сотталу) және Литвадағы Шяуляй қаласында Украина үшін жабдық шығаратын TVC Solutions нысанына жасалған шабуыл да қарастырылған.
Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Барлық дереккөз — украин тілді БАҚ, олар оқиғаны АҚШ-тың құқық қорғау әрекеті ретінде береді. Басылымдар операцияның негізгі мақсаты ретінде «Украинаның одақтастарын» немесе «Украинаға көмектесетін елдерді» алға тартады, бұл Ресей агрессиясымен байланысты тұтас баяндауға бағыт береді. Желінің трансшекаралық сипаты — АҚШ, Еуропа, Украина үшін жабдық шығаратын кәсіпорындарға шабуыл — ерекше атап өтіледі, ал іс ресейлік арнайы қызметтердің Украинаны қолдаушыларға қарсы бағытталған операцияларының дәлелі ретінде көрсетіледі.
Дереккөздер неде келіспейді
Дереккөздердің басым бөлігі мен Бас прокурор Тодд Бланш жарияланымды 16 қыркүйекке жатқызса, кемінде бір дереккөз істі 15 қыркүйекте жарияланған деп көрсетеді. Басшылықтың сипаттамасында да алшақтық бар: Бланш айыпталушылар ресейлік арнайы қызметтердің басшылығымен әрекет еткенін айтса, Ұлттық қауіпсіздік істері жөніндегі көмекші прокурор Джон Айзенберг олар Кремльдің тікелей нұсқауымен әрекет еткенін мәлімдеді. Желінің «жоғарғы буынының» құрамы туралы да кейбір сипаттамаларда Суарес пен Кастроның рөлдеріндегі айырмашылықтар бар.
Оқиға тарихы
Айыптау желі қызметін 2024 жылға дейінгі кезеңмен байланыстырады: Прагадағы 2024 жылғы автобустарды өртеу (күдікті сегіз жылға сотталған, чех билігі оны Ресей жалдаған деп есептейді) және Литвадағы Шяуляй қаласында Украина үшін жабдық шығаратын TVC Solutions кәсіпорнына жасалған шабуыл. Іс материалдарында жәбірленушілер тек «Victim-1» (Вашингтондағы диссидент) және «Victim-2» (Литвадағы диссидент) ретінде белгіленген, олардың шын аты-жөндері жарияланбаған.