НАТО-ның бас хатшысы Рютте Британия мен Еуропаны қорғаныс шығынын көбейтуге шақырды
НАТО бас хатшысы Марк Рютте Біріккен Корольдікке сапары аясында Оксфордширдегі Дитчли-паркте сөз сөйлеп, Альянс «бір ұрпақ ішінде ең қауіпті және күрделі қауіпсіздік жағдайын» бастан кешіріп жатқанын мәлімдеді. Ол Ресейдің соңғы дұшпандық әрекеттері Альянс мүшелерін Украинаға қолдау көрсетуге мәжбүр ететінін айтып, Британия мен басқа еуропалық елдерді қорғаныс қабілетін арттыруға, 2035 жылға қарай ЖІӨ-нің 3,5%-ына жететін жаңа мақсатқа ұмтылуға шақырды. Рютте сондай-ақ Оксфордта Ұлыбритания премьер-министрі Энди Бёрнэммен кездесті.
Ең бастысы
- НАТО бас хатшысы Марк Рютте Біріккен Корольдікке сапары барысында Альянс «бір ұрпақ ішінде ең қауіпті және күрделі қауіпсіздік жағдайын» бастан кешіріп жатқанын мәлімдеді
- Рютте Британия мен басқа еуропалық елдерге қорғаныс шығынын 2035 жылға қарай ЖІӨ-нің 3,5%-ына дейін ұлғайту қажеттігін айтты
- Ұлыбритания қорғаныс шығынын онжылдық соңына қарай тек ЖІӨ-нің 2,7%-ына дейін көбейтуді жоспарлап отыр
- Рютте Оксфордта Ұлыбритания премьер-министрі Энди Бёрнэммен алғаш рет бетпе-бет кездесті, кездесу мән-жайлары жария етілген жоқ
- Рютте сөзінде: «НАТО Ресейдің дұшпандық әрекеттер кампаниясынан қорқып қайтылмайды. Ресей бізден Украинаға көмектесуді тоқтатуымызды қалайды. Бірақ бұл бізді Украина үшін одан да көп нәрсе істеуге мәжбүр етеді» деді
- 15 қыркүйек түні НАТО патрульдеу миссиясының ұшқыштары Литва аумағында Беларусьтан ұшып кірген белгісіз дронды алғаш рет атып түсірді
Бұл неге маңызды
Рютте Біріккен Корольдікке сапарын Ресейдің Украина мен НАТО-ға қарсы қарқынды әрекеттері аясында жасады. Альянстың «бір ұрпақ ішінде ең қауіпті» деген бағасы, ЖІӨ-нің 3,5%-ына жететін жаңа шығын мақсаты және Британияның бұл мақсаттан артта қалғаны — Еуропаның қорғаныс саясатындағы бағыттың өзгергенін көрсетеді. Мұндай месседж Украина үшін де маңызды: НАТО басшысы Ресейдің әрекеттерін әлсіздік белгісі және Путиннің Украинада жеңіліс табуының белгісі ретінде сипаттады.
Не болды
НАТО бас хатшысы Марк Рютте Біріккен Корольдікке сапары барысында Оксфордширдегі Дитчли-паркте сөз сөйледі. Ол Альянс «бір ұрпақ ішінде ең қауіпті және күрделі қауіпсіздік жағдайын» бастан кешіріп жатқанын мәлімдеп, Британия мен басқа еуропалық одақтастарды қорғаныс қабілетін арттыруға, атап айтқанда 2035 жылға қарай ЖІӨ-нің 3,5%-ына жететін жаңа шығын мақсатын орындауға шақырды. Рютте сондай-ақ Ресейдің Украина мен НАТО-ға қарсы бағытталған соңғы дұшпандық әрекеттері Альянс мүшелерін Украинаға қолдау көрсетуге мәжбүр ететінін айтып, Ресейдің әрекеттерін әлсіздік белгісі және Путиннің Украинада жеңіліс табуының белгісі деп сипаттады. Сапар аясында Рютте Оксфордта Ұлыбритания премьер-министрі Энди Бёрнэммен алғаш рет бетпе-бет кездесті; кездесу мән-жайлары жария етілген жоқ. Ұлыбритания қорғаныс шығынын онжылдық соңына қарай тек ЖІӨ-нің 2,7%-ына дейін көбейтуді жоспарлап отырғаны, ал The Guardian бағалауы бойынша 3,5% мақсатына жету үшін Британияға қосымша шамамен £30 млрд жұмсау қажет екені мәлімделді.
Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Барлық бес дереккөз де украин тіліндегі басылымдар. Олардың баяндауында Рютте сапарының басты назары — «Ресейдің дұшпандық әрекеттері НАТО-ны Украина үшін көбірек істеуге мәжбүр етеді» деген мессеж. «Бір ұрпақ ішінде ең қауіпті қауіпсіздік жағдайы» деген ескерту мен Ресейдің «жеңіліске қарай жылжуы» жайлы пікір қатар беріліп, қатерден гөрі берік шешім туралы айтылады. Тақырыптарда 3,5% қорғаныс шығыны, Ұлыбритания премьер-министрімен кездесу немесе «көлеңкелі флотқа» қарсы шаралар аз көрінеді — украин БАҚ назарын Украинаға қолдау міндеттемесіне шоғырландырады.
Дереккөздер неде келіспейді
Дереккөздер арасындағы елеулі қайшылық — Рютте Оксфордта кездескен Ұлыбритания премьер-министрінің атында: бір деректе ол «Энди Бёрнэм» деп аталса, тағы бірінде бұрынғы премьер-министр «Кир Стармер» деп көрсетіледі. Сонымен қатар фактілерде Бёрнэмның Джон Хилиді Қазынашылық канцлері етіп тағайындағаны айтылады, бұл берілген күндер мен жұртқа белгілі лауазым иелеріне қайшы келеді. Дереккөздер бұл тұрғыда бір-біріне қарама-қайшы мәлімет береді.
Оқиға тарихы
3,5% ЖІӨ қорғаныс шығыны мақсаты 2025 жылғы Гаага саммитінде АҚШ қысымымен мақұлданған. Ұлыбритания бұл мақсаттан артта: онжылдық соңына қарай қорғаныс шығынын ЖІӨ-нің 2,7%-ына дейін ғана көбейту жоспарланған, ал The Guardian бағалауынша 3,5% мақсатына жету үшін қосымша £30 млрд қажет. 2029 жылға қарай Германияның жалпы қорғаныс шығыны бойынша Британияны басып озып, екі есеге жетуі күтіледі. 15 қыркүйек түні НАТО патрульдеу миссиясының ұшқыштары Литва аумағында Беларусьтан ұшып кірген белгісіз дронды алғаш рет атып түсірді; Литва президенті Гитанас Науседа мұндай дрондардың Балтық елдері аумағына қасақана бұрылуы мүмкін деп санайды. Рютте сапары осы және басқа да Ресейдің гибридтік шабуылдары — дат тікұшағына ресейлік фрегаттың сигналдық ракеталар атуы, Германияның госпитальдарды соғысқа дайындай бастауы — фонында өтті.