Украина 2027 жылға арналған мемлекеттік бюджет жобасын ұсынды: қорғанысқа ЖІӨ-нің 44%-ы
Украинаның Кабинет Министрлері 2027 жылға арналған Мемлекеттік бюджет жобасын мақұлдап, 15 қыркүйекте кешкісін №16000 нөмірімен Жоғарғы Радаға тапсырды. Жоба қорғаныс пен қауіпсіздікке 4 трлн 885 млрд гривен (ЖІӨ-нің шамамен 44%-ы) бөледі, ең төменгі жалақыны 9 546 гривенге көтереді және халықаралық қолдауға 52,6 млрд АҚШ доллары көлемінде қажеттілік көздейді. Депутат Ярослав Железняк бюджетте әскерилердің жалақысы көтерілмейтінін сынға алды.
Ең бастысы
- Кабинет Министрлері 2027 жылға арналған Мемлекеттік бюджет жобасын мақұлдап, 15 қыркүйекте кешкісін Жоғарғы Радаға №16000 нөмірімен тапсырды.
- Қорғаныс пен қауіпсіздікке 4 трлн 885 млрд гривен бөлінеді — ЖІӨ-нің шамамен 44%-ы (2026 жылға қарағанда 517,9 млрд гривенге, яғни 11,9%-ға көп).
- Бюджет түсімдері 5 трлн 648 млрд, шығыстар 7 трлн 272 млрд гривен; халықаралық қаржылай қолдауға қажеттілік 52,6 млрд доллар бағаланады.
- 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап ең төменгі жалақы 9 546 гривен болады — 2026 жылғы 8 647 гривеннен 899 гривенге (10,4%-ға) жоғары.
- Білімге 328,5 млрд, денсаулық сақтауға 292,5 млрд (оның ішінде Медициналық кепілдіктер бағдарламасына 225 млрд), кәсіпкерлікті қолдауға 96 млрд гривен қарастырылған.
- Премьер-министр Сергей Корецкий серіктестердің материалдық-техникалық көмегі (ракеталар, қару-жарақ, оқ-дәрі) 2027 жылы кемінде 1 трлн гривен құрайды деп күтеді.
- Депутат Ярослав Железняк: бюджетте әскерилердің жалақысы көтерілмейді — бесінші жыл қатарынан; судьялар қоры 44%, Тергеу бюросы 19,9%, прокуратура 12,2%-ға өседі.
Бұл неге маңызды
2027 жылға арналған бюджет жобасы соғыс жағдайындағы Украинаның қаржылық бағдарын айқындайды: ЖІӨ-нің шамамен 44%-ы қорғаныс пен қауіпсіздікке бағытталады, бұл 2026 жылмен салыстырғанда 517,9 млрд гривенге (11,9%-ға) артық. Сонымен қатар ең төменгі жалақы 10,4%-ға көтеріліп, білім, денсаулық сақтау, кәсіпкерлік пен әлеуметтік қолдауға елеулі қаражат қарастырылған. Алайда халықаралық қолдауға 52,6 млрд доллар қажеттілік, сондай-ақ әскерилер жалақысының бесінші жыл қатарынан көтерілмеуі туралы сын, бюджет айналасындағы саяси тартысты айқындайды.
Не болды
2026 жылғы 15 қыркүйекте кешкісін Украина Кабинеті Министрлері 2027 жылға арналған Мемлекеттік бюджет жобасын мақұлдап, Жоғарғы Радаға №16000 нөмірімен тапсырды. Жобаға сәйкес қорғаныс пен қауіпсіздікке 4 трлн 885 млрд гривен (ЖІӨ-нің шамамен 44%-ы) бөлінбек; бюджет түсімдері 5 трлн 648 млрд, шығыстары 7 трлн 272 млрд гривен болады. 2027 жылы ең төменгі жалақы 9 546 гривенге, прожиток минимумы 3 559 гривенге көтеріледі. Білімге 328,5 млрд, денсаулық сақтауға 292,5 млрд (оның ішінде Медициналық кепілдіктер бағдарламасына 225 млрд), кәсіпкерлікке 96 млрд гривен бөлінеді. Халықаралық қаржылай қолдауға қажеттілік 52,6 млрд доллар бағаланады, мемлекеттік қарыз 12,3 трлн гривеннен асуы мүмкін. Премьер-министр Сергей Корецкий бюджетті «соғыстағы елдің бюджеті» деп атады және серіктестердің материалдық-техникалық көмегі кемінде 1 трлн гривен құрайды деп күтеді. Депутат Ярослав Железняк бюджетте әскерилер жалақысы көтерілмейтінін, ал сот, тергеу және прокуратура қорының 12,2%-дан 44%-ға дейін өсетінін сынға алды.
Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Украина БАҚ жобаны ұсынуды соғыс уақытындағы негізгі саяси-экономикалық оқиға ретінде қарастырады. Ерекше назар — ЖІӨ-нің 44%-ы қорғанысқа бағытталуы, бұл соғыстың қаржылық ауқымын көрсетеді. Көптеген басылымдар депутат Ярослав Железняктың сынын алға тартады: бюджет әскерилер жалақысын көтермейді, ал әскери емес салалардың қорлары әлдеқайда жылдам өседі. Агенттіктер премьер Корецкийдің, қаржы министрі Марченко мен қорғаныс министрі Хмараның мәлімдемелеріне сүйенеді — «сыни» қаржы жағдайы және халықаралық көмекті алу үшін парламенттің уақтылы шешім қабылдау қажеттілігі. Сонымен қатар ең төменгі жалақының 9 546 гривенге көтерілуі, ардагерлер мен ішкі көші-қондағыларға, білім мен денсаулық сақтауға жаңа шығыстар азаматтарға тікелей әсер ететін нақты жақсару ретінде көрсетіледі.
Дереккөздер неде келіспейді
Дереккөздерде бірнеше қайшылық бар: бір мақалалар бюджет жобасын Жоғорғы Радаға 15 қыркүйекте кешкісін №16000 нөмірімен тіркелді деп жазады, ал басқасы құжат парламент сайтында 15 тамызда пайда болды деп көрсетеді. Қорғаныс шығыстарының басты көрсеткіштері бірдей емес: 4 трлн 885 млрд гривен — қорғаныс пен қауіпсіздікке жалпы, ал 1,02 трлн гривен — тек Қарулы Күштерді ұстауға; бұлар бір-біріне қайшы емес, бірақ түрлі бюджет жолдарын білдіреді. Бір мақалада «4 трлн 885 млн гривен» деген қате жазылған.
Оқиға тарихы
Бюджет Кодексі бойынша Үкімет келесі жылғы мемлекеттік бюджет жобасын парламентке 15 қыркүйекке дейін тапсыруы тиіс. 2026 жылы Кабинет әскери төлемдер тапшылығын жабу үшін мемлекеттік бюджетке бірнеше рет өзгеріс енгізді; депутат Ярослав Железняк бұл жолдағы тапшылықты 100–190 млрд гривен деп бағалады. 2026 жылдың маусымында қорғаныс шығыстары 1,56 трлн гривенге ұлғайтылды, қыркүйекте Үкімет әскери төлемдерге тағы 33,6 млрд гривен қайта бөлді. Қаржы министрі Сергей Марченко жағдайды 2022 жылғы толық ауқымды басқыншылықтан бері ең шиеленісті деп сипаттады; қорғаныс министрі Евгений Хмара қорғанысты қаржыландыру тапшылығы 27 млрд доллар екенін мәлімдеді.