Diia порталында халықаралық Залалдар тізіліміне жаңа 4 санат ашылды

Бұл неге маңызды

Жаңа санаттар соғыс салдарынан келтірілген шығындардың бұрын қиын сандық түрде бағаланатын түрлерін — медициналық көмек пен білім алу мүмкіндігінен айырылуды — халықаралық ресми тіркеу процесіне енгізеді. Мәжбүрлі Ресей азаматтығы мен бейбіт тұрғындарды тірі қалқан ретінде пайдалану халықаралық құқық бұзушылықтары ретінде жіктеледі. Бұл болашақта Ресей төлейтін өтемақы механизмінің дәлелдік базасын нығайтады.

Не болды

Diia мемлекеттік порталында ресейлік агрессиядан келтірілген залал үшін халықаралық тізілімге (RD4U) жаңа 4 санаттағы өтінімдер қабылдана бастады. A4.1 санаты ауруханалар талқандалуы, медицина қызметкерлерінің жоқтығы немесе медициналық мекемеге жете алмау салдарынан емделу мүмкін болмаған жағдайларды қамтиды. A4.2 — білім беру мекемелерінің зақымдалуы, оккупация, өмірге қауіп немесе қашықтан оқу мүмкінсіздігі себепті білім алу мүмкіндігінен айырылуды. A2.10 — гуманитарлық көмек, су, жылу немесе электр энергиясына қол жеткізуді шектеу, Ресей азаматтығын мәжбүрлеп талап ету, бейбіт тұрғындарды тірі қалқан ретінде пайдалану сияқты халықаралық құқық бұзушылықтарды. A3.7 — жақын адамының қайтыс болуынан немесе жоғалуынан материалдық қолдауды жоғалту, емдеу немесе жерлеу шығындары, бағалы жылжымайтын мүлікті немесе жеке кәсіпкер активтерін жоғалту сияқты экономикалық шығындарды қамтиды.

Өтінім беру үшін пайдаланушы Diia порталына кіріп, «Репарациялар: халықаралық залалдар тізілімі» бөлімін ашып, тиісті санатты таңдау, нысанды толтыру, бар дәлелдемелерді тіркеу, қол қою және жіберу қажет — өтінім халықаралық тізілімге автоматты түрде жіберіледі.

Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады

Барлық дереккөздер — украиндық және украин тілінде жарияланған. Олар іске қосу шарасын Ресей агрессиясынан зардап шеккендерге арналған қызметті кеңейту ретінде сипаттайды. Басылымдар Diia порталының және Цифрлық трансформация министрлігі, Әділет министрлігі, Омбудсмен кеңсесі сияқты ішкі мемлекеттік институттардың рөлін ерекше атап көрсетеді. Тақырыптар мен кіріспеде халықаралық дипломатиялық контекстен гөрі қолданушы тәжірибесі — қандай санаттар ашылды және Diia арқылы қалай өтінім беруге болатыны — баса айтылады. Зиян Ресей агрессиясынан келтірілді деп нақты көрсетіліп, тізілім Ресей төлейтін болашақ өтемақы механизмінің негізі ретінде сипатталады.

Дереккөздер неде келіспейді

Дереккөздер RD4U жұмысын қашан бастағаны жөнінен екіге бөлінеді: біреуі 2023 жылы Еуропа Кеңесі аясында жұмысты бастады десе, екіншісі 2024 жылдың сәуірінде жұмыс істей бастады дейді. Сондай-ақ жинақталған өтінімдер саны жөнінен айырмашылық бар: бірі 2026 жылдың сәуір аяғындағы жағдай бойынша 150 000-ға жуық деп келтірсе, екіншісі тамыз айының ортасында (жылы көрсетілмеген) 180 000-ға жуық деп келтіреді.

Оқиға тарихы

Ресей агрессиясынан келтірілген залал үшін халықаралық тізілім (RD4U) Украина, ЕО және тағы 43 ел құрған, штаб-пәтері Гаагада орналасқан. Оны құру туралы келісімге 2023 жылы 17 мамырда Еуропа Кеңесінің 40-тан астам мүше-мемлекеті, сондай-ақ АҚШ, Жапония және Канада қол қойды. RD4U ресейлік агрессиядан келтірілген залал туралы өтінімдерді, деректер мен дәлелдемелерді жинайды, сақтайды және жүйелейді, бірақ өзі өтемақы төлемейді — жиналған ақпарат болашақ өтемақы механизмінің негізін құруға арналған. 2026 жылдың сәуір аяғындағы жағдай бойынша 21 ашық санат бойынша 150 000-ға жуық өтініш қабылданған, күн сайын шамамен 200 жаңа өтінім түседі; жалпы түсімдер 6–8 миллион деп күтілуде. Өтінімдерді қарап, нақты залал мөлшерін бағалайтын Өтемақы комиссиясын құру Еуропа Кеңесінің Парламенттік Ассамблеясы қолдауымен және Жоғарғы Рада бекітуімен жүргізілді. Сонымен қатар Украина 2022 жылдан бері жұмыс істейтін зақымдалған және жойылған мүлік ұлттық тізілімін жүргізеді. Тізілім қызметін Цифрлық трансформация министрлігі мен Әділет министрлігі іске асырады, Швейцария-Украина EGAP бағдарламасының қолдауымен Шығыс Еуропа қоры әзірлейді.