АҚШ елшілері Киевке келді: үш раундтық келіссөздер, үзіліс жоқ

Бұл неге маңызды

Бұл — 2025 жылдың ақпанындағы келіссөздер басталғаннан бері АҚШ президентінің басты келіссөзшілерінің Украинаға алғаш сапары; бұға дейін Уиткофф жалғыз Мәскеуге сегіз рет барған. Ең алғаш рет еуропалық (E3) ұлттық қауіпсіздік кеңесшілері форматқа тікелей қосылды, бұл АҚШ–Ресей екіжақты байланысынан кеңейтуге көшуді білдіреді. Американдық тарап үшжақты Украина–АҚШ–Ресей форматына оралуды ашық ұсынды. Алайда үш раундтан кейін нақты серпіліс жарияланбады, АҚШ ұсынысының мәні жасырын қалды, ал дереккөздер соғыс қысқа дейін аяқталмайды деп есептейді.

Не болды

5 қыркүйекте АҚШ президенті Дональд Трамптың арнайы елшілері Стив Уиткофф пен Джеред Кушнер Мәскеуге барып, Ресей президенті Владимир Путинмен үш сағаттан астам сөйлесті. Келесі күні, 6 қыркүйекте олар Киевке пойызбен келді — Зеленскийдің айтуынша, әуе көлігін ресейлік соққылар мүмкіндік етпеген. Украинаға бұл — 2025 жылдың ақпанынан бергі алғашқы сапары.

Кездесу София алаңында (Софея кафедралық соборы) өтті; алғашқы орын — Мариин сарайы — ауыстырылып, уақыты екі сағатқа шегерілді. Үш раундтық келіссөздер болды: екінші раундқа Германия, Франция және Британияның ұлттық қауіпсіздік кеңесшілері қосылды. Украина тарапынан Кеңсе басшысы Кирило Буданов, Сыртқы барлау қызметінің басшысы Рустем Умеров, «Халық қызметкері» фракциясының жетекшісі Давид Арахамия және Кеңсе басшысының бірінші орынбасары Сергей Кислица қатысты.

Уиткофф пен Кушнер Киевтен «Бейбітшілік экспресі» деп аталған пойызбен кетті; «Укрзализныця» бұл атауды платформа таблосында көрсетті. Зеленский Арахамияға «Киев режимі» жазуы бар футболка көрсетіп, американдық қонақтарға да осындай дайындалғанын айтты — олар жымиып жауап берді. Сапар кезінде Киевдегі ауе шабуылы дабылдары уақытша тоқтады, бұл әлеуметтік желілерде «Америкалық күмбез» деген әзілдерге себеп болды.

Келіссөздер «өте мазмұнды» деп сипатталды, бірақ нақты серпіліс жарияланбады және АҚШ ұсынысының мәні ашылмады. 7 қыркүйекте Кремль спикері Дмитрий Песков үшжақты форматқа қайту мүмкіндігін жоққа шығармады, бірақ «кез келген талпыныс — бейбітшілікке қарай бір кішкентай қадам» деп шектеулі баға берді.

Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады

Украин медиалары сапардың рәміздік және логистикалық бөлшектеріне баса назар аударады: «Бейбітшілік экспресі» пойызы, София алаңындағы кездесу, соборға экскурсия, «Киев режимі» футболкалары және «Америкалық күмбез» мемтері — АҚШ делегациясын Киевте қарсы алудың салтанаттық бейнесі. Бірнеше басылым E3 кеңесшілерінің екінші раундқа қосылуын еуропалықтар форматқа алғаш рет тартылуының дәлелі ретінде көрсетеді және Зеленскийдің үш раундтың бәрін «өте мазмұнды» деп сипаттауын алға тартады. Сонымен қатар бірқатар украин басылымдары Зеленскийдің АҚШ делегациясының пойызбен келуіне ресейлік соққылар себеп болды деген мәлімдемесін логистиканың қауіпсіздік қыры ретінде көрсетеді.

Халықаралық дереккөздер бұл туралы қалай жазады

Le Monde / AFP және APA сияқты халықаралық басылымдар сапарды негізінен күтілген, бірақ нәтижесіз деп суреттейді; ешқандай серпіліс жарияланбағанын және АҚШ ұсынысының мәнінің ашылмағанын баса айтады. Дереккөздердің соғыс қыста дейін аяқталмайды деген бағасы мен ISW талдауы — Путин елеулі компромисстерге бармайды, ал оның талаптары бүкіл Донецк облысынан да асып түседі — Киев аялдамасын жалпы тоқтап қалған келіссөздер аясында көрсетеді. Халықаралық басылымдар сондай-ақ АҚШ елшілерінің үшжақты форматқа қайтуға шақыруын және олардың оралуынан кейін Трамптың Путинмен және Зеленскиймен жеке телефон сөйлесулерінің ықтималдығын алға тартады.

Дереккөздер неде келіспейді

Америкалық елшілердің ұсыныстарының сипатында алшақтық бар: Уиткофф пен Зеленский Мәскеуде «бұрын жұмыс істемеген жаңа идеялар» естілді, ал Киевте жаңа идеялар ұсынылды десе, Financial Times бұл ұсыныстар тек бұрынғы құжаттардың жаңартылған нұсқалары, түбегейлі жаңалық жоқ, тек тараптардың айырмашылықтарын тарылтуға бағытталған деп жазды. Соғыстың қыста аяқталу мүмкіндігіне қатысты да алшақтық бар: Кушнер қысқа дейін аяқтауға ұмтылатынын айтты, бірақ кепілдік бермеді; келіссөздерге қатысты дереккөздер қыста аяқталмайды деген ортақ пікірге келді. Москва кездесуінің сипаттамасында да айырмашылық бар: Кушнер оны «конструктивті және мазмұнды», Уиткофф «өте маңызды» деді; Песков бейбітшілікке жақындағаны туралы тікелей жауап беруден бас тартты.

Оқиға тарихы

Уиткофф пен Кушнер Киевке және одан пойызбен жүрді; Зеленскийдің айтуынша, әуежайлар ресейлік соққылардың кесірінен пайдаланылмады. Бастапқы Мариин сарайы деп белгіленген орын екі сағатқа шегеріліп, София алаңына ауыстырылды. «Укрзализныця» пойызды «Бейбітшілік экспресі» деп атады; ал келіссөздер алдында қонақтарға София соборына қысқа экскурсия ұйымдастырылды. Украина делегациясына Кеңсе басшысы Кирило Буданов, Сыртқы барлау қызметінің басшысы Рустем Умеров, «Халық қызметкері» фракциясының жетекшісі Давид Арахамия және Кеңсе басшысының бірінші орынбасары Сергей Кислица кірді. Зеленский «Киев режимі» жазуы бар футболка көрсетті — американдықтар жымиып жауап берді; сапар кезінде Киевдегі дабылдар уақытша тынышталып, «америкалық күмбез» мемтері пайда болды. Кейін Зеленский әуе қорғанысы қажеттіліктерін, технологиялық ынтымақтастық пен «қысқа пакетін» талқылады, Уиткофф пен Кушнермен жеке сөйлесті. ISW сапардан кейін Путин елеулі компромисстерге бармайды, оның талаптары бүкіл Донецк облысынан асып түседі деген қорытындыға келді; Ресей Донбастың шамамен 75%-ын бақылауда.