Трамп «Грэм заңы» бойынша Ресейге қарсы санкциялар мен тарифтерді тоқтатты
АҚШ президенті Дональд Трамп 2026 жылғы 16 қазанда «Грэм заңы» (H.R. 5334) шеңберінде Ресейге қарсы көзделген санкциялар, шектеулер мен тарифтерді қолдану тоқтатылғанын жариялайтын атқарушы жарлыққа қол қойды. Заңның 115-бөліміндегі ережеге сүйенген Трамп Конгресске бұл шегінім АҚШ ұлттық мүдделеріне сәйкес келетінін растады.
Ең бастысы
- 2026 жылғы 19 қыркүйекте қол қойылған «Грэм заңы» 100% тарифтер мен Ресей энергиясына 500% тарифтерді көздеген.
- Атқарушы жарлық 2026 жылғы 16 қазанда күшіне енді, 18 қазандағы 30 күндік мерзім аяқталуға 2 күн қалғанда.
- Трамп жарлықта тарифтерді формальды бекітіп, бірақ олардың қолданылуын бір мезгілде тоқтатты — кейін қайта іске қосуға мүмкіндік қалдырды.
- Bloomberg: Трамп тарифтерді АҚШ-та 3 қарашаға жоспарланған аралық сайлау алдында дизель бағасын төмендету үшін тоқтатқан.
- 12 сенатор мен 22 конгрессмен (екі партиядан) санкциялар мен тарифтерді толық қолдануды талап еткен еді.
- Ресей энергиясын ең көп сатып алатын Қытай, Үндістан және Түркия жарлықтың экстратерриториялық әсеріне қарсылық білдірген.
Бұл неге маңызды
Тарихи кең ауқымды «Грэм заңы» тек бір ай бұрын қол қойылып, 30 күндік іске асыру мерзімі аяқталуға 2 күн қалғанда сол заңның өзіндегі ереже арқылы тоқтатылды. Мұндай шешім АҚШ-тың Ресейге қарсы санкциялық саясатының ішкі саяси есептерге байланысты қайта қаралатынын көрсетеді, ал жарлық тарифтерді формальды бекіте отырып, оларды кейін қайтару мүмкіндігін сақтап отыр.
Не болды
АҚШ президенті Дональд Трамп 2026 жылғы 16 қазанда «Грэм заңы» (H.R. 5334, Lindsey O. Graham Sanctioning Russia and Iran Act of 2026) шеңберінде Ресейге қарши көзделген санкциялар, шектеулер мен тарифтерді қолдану тоқтататын атқарушы жарлыққа қол қойды. Жарлық Ақ үй сайтында жарияланды. Трамп заңның 115-бөліміндегі ережеге сүйеніп, Конгресске осы шегінім АҚШ ұлттық мүдделеріне сәйкес келетінін растайтын жазбаша сертификат пен негіздеме жіберді. Жарлық тарифтерді формальды бекітіп, бірақ олардың қолданылуын бір мезгілде тоқтатады — Трамп кейін қалаған сәтінде іске қосуға мүмкіндік алады. Тоқтату Трамп немесе мемлекеттік хатшы «қосымша шаралар қажет» деп шешкенше күшінде қалады. Заң бойынша 18 қазанда аяқталатын 30 күндік мерзім аяқталуға 2 күн қалғанда тарифтер 100% (ресейлік мұнайдың ең ірі сатып алушылары) және 500% (ресейлік энергия ресурстарының АҚШ-қа импорты) мөлшерінде белгіленген.
Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Барлық сегіз қайнар көз — украиндық. Олар Трамптың бұл қадамын тек бірнеше апта бұрын өзі қол қойған заңды тоқтату ретінде сипаттайды. Басты назар — АҚШ-тың Киевке ресейлік мұнай объектілеріне соққы беруді тоқтатуға қысым көрсетуі, Трамп–Зеленский қатынасының нашарлауы және украиндық инфрақұрылымға ресейлік соққылар жалғасып жатқан жағдайда қабылданғанына аударылған. Зеленский бұған дейін ресейлік дизель бойынша келісімді «Ресейдің мүддесіне жұмыс істейтін айқын әлсіздік» деп атаған еді.
Дереккөздер неде келіспейді
Дереккөздер арасында үш негізгі алшақтық бар: жарлықтың нақты ауқымы туралы (барлық санкциялар мен тарифтерге қатысты ма, тек тарифтерге ме), 100% тарифтің екі есе көп (бес импорттаушы мен санкцияларды айналып өтуге көмектесетін бес ел) қамтылатыны туралы екі түрлі тұжырым, және OFAC №135 жалпы лицензиясының күні бойынша (2025 пе, 2026 жылғы 9 қазан ба) қарама-қайшылық бар.
Оқиға тарихы
«Грэм заңы» (H.R. 5334) бастапқыда 2025 жылғы сәуірде Линдси Грэм мен Ричард Блюменталь сенаторларымен Сенатқа тіркелген. 2026 жылғы 11 шілдеде Грэм қайтыс болғаннан кейін 14 шілдеде жобаның жеңілдетілген нұсқасы ұсынылды. Конгресс заңды 2026 жылғы 17 қыркүйекте қабылдады, Трамп 19 қыркүйекте қол қойды. 9 қазанда OFAC ресейлік дизельмен операцияларға рұқсат беретін №135 жалпы лицензия шығарды. 14 қазанда 12 сенатордан тұратын екі партиялық топ Трампқа дизель бойынша келісімді «украин халқына сатқындық» деп атаған хат жолдады. 22 конгрессмен толық қолдануды талап етті. Заң бұрынғы санкциялардың күшін жоюға мүмкіндік бермейді.