НАБУ мен САП Стефанишина ісі бойынша тергеуді аяқтады

Бұл неге маңызды

Іс бұрынғы жоғары лауазымды тұлғаға — бұрынғы вице-премьер, әділет министрі және АҚШ-тағы бұрынғы елшіге — қарсы бағытталған және Украинаның сыбайлас жемқорлыққа қарсы институттарының жұмысын сынайды. Күдікті заңсыз байыту сомасы (13,9 млн грн-нан астам) және нақты активтер — Киевтегі екі пәтер, жарияланбаған Mercedes-Benz, ата-анасы мен таныстарына тіркелген мүлік — айыптаулардың «номинал» тұлғалар мен туыстар арқылы жасалған деген нұсқаға қалай құрылатынын көрсетеді. Кепілді жеке күдіктінің өзі емес, «Ілляшев және серіктестер» заң фирмасының енгізуі — ерекше назар аударарлық жайт. Тергеу — Стефанишинамен байланысты екі қылмыстық істің бірі; екіншісі оннан астам жыл бұрын Әділет министрлігінде болған деген теріс пайдалануларға қатысты.

Не болды

НАБУ мен САП бұрынғы вице-премьер және әділет министрі Ольга Стефанишинаға қатысты істің сотқа дейінгі тергеуін аяқтады. Ол 13,9 млн грн-нан астам заңсыз байыту және декларацияда жалған мәліметтер беру фактілері бойынша Қылмыстық кодекстің 368-5-бабы мен 366-2-бабы 2-бөлігі бойынша күдікке ілінген.

Іс материалдары қорғау тарапына танысу үшін ашылды, одан кейін сот тыңдаулары басталуы тиіс. Тергеу нұсқасы бойынша, Стефанишина Киевтегі «Файна Таун» тұрғын үй кешеніндегі екі пәтерді жақын танысының атына рәсімдеген, олардың жалпы құны шамамен 11 млн грн құрайды. Сонымен қатар ол «Львівська площа» бизнес-сыныпты кешеніндегі анасына тіркелген пәтерді және бағынышты қызметкерге тіркелген Mercedes-Benz GLC 220 d автокөлігін пайдаланған, бірақ бұл мүлік декларацияда көрсетілмеген.

Тергеу мәліметі бойынша, 2024 ж. басынан 2025 ж. ортасына дейін күдіктінің ресми табысы шамамен 3,7 млн грн құраған, ал тек банктік шоттарынан шамамен 4,2 млн грн жұмсалған — бұл көрсетілген кезеңдегі ресми табысынан асып түседі. Стефанишина сондай-ақ Киев маңындағы шамамен 550 мың АҚШ доллары тұратын үйді сатып алу жөнінде келіссөздер жүргізген: 250 мың доллар қолма-қол, қалғаны «Файна Таун»-дағы екі пәтерді сатушыға беру арқылы төленбек. Кейіннен, дипломатиялық қызметке тағайындалуына байланысты, бұл мәміледен бас тартқан.

Жоғарғы сыбайлас жемқорлыққа қарсы сот Стефанишинаға 6 млн грн кепілмен босату шарасын тағайындады. Кейіннен бұл кепілді «Ілляшев және серіктестер» заң фирмасы енгізді — мұнда Стефанишина бұрын кеңесші ретінде жұмыс істеген. Күдік хабарламасынан бұрын ол АҚШ-тағы Украина елшіі қызметін аяқтаған болатын.

Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады

Барлық берілген материалдар украин тіліндегі украин дереккөздерінен алынған, сондықтан ұлттық перспективадағы айырмашылықтар шектеулі — тек екпінде ғана. Украин БАҚ басылымдары назарды институционалдық қатысушыларға (НАБУ, САП, Жоғарғы сыбайлас жемқорлыққа қарсы сот) және процестік кезеңдерге — сотқа дейінгі тергеудің аяқталуына, материалдардың қорғау тарапына ашылуына және кепіл мөлшеріне — аударады, нақты активтерге қатысты айыптаулармен қатар. Кейбір тақырыптарда «экс-вице-премьер» сияқты құқықтық мәртебе баса айтылса, басқаларында іс жай «Стефанишинаның ісі» деп аталады — бұл лауазызды немесе тұлғаны алға шығарудағы түрлі таңдауларды көрсетеді.

Дереккөздер неде келіспейді

Қорғау тарапы күдіктің іс-фактілік және құқықтық негізіне екі жақтан да дау айтады: «Файна Таун»-дағы екі пәтерді жақын танысы өзінің заңды табысынан сатып алған, Стефанишинаның ата-анасы өз мүлігіне 4 млн грн-нан астам қаражатты өз бетінше жинаған, Киев маңындағы үйді қарау сатып алу дәлелі бола алмайды, ал пәтер мен Mercedes заңда белгіленген пайдалану мерзімдеріне жете қоймағандықтан декларациялануға тиіс емес. Ал прокуратура, керісінше, активтерді күдіктінің жарияланбаған байлығы ретінде қарастырады — пәтерлер «номинал» ретінде пайдаланылған танысы арқылы алынған деп есептейді.

Сонымен қатар дереккөздерде екі фактінің өзара қайшы келетіні белгіленген: «Файна Таун»-дағы бір пәтердің сатып алынуы мен 7 млн грн қолма-қол ақшаның 2024–2025 жылдарға жатқызылуы және күдік хабарламасының 2026 жылдың тамызына жатқызылуы.

Оқиға тарихы

НАБУ мен САП — Украинаның сыбайлас жемқорлыққа қарсы тергеу мен айыптау бойынша мамандандырылған органдары; мұндай істерді Жоғарғы сыбайлас жемқорлыққа қарсы сот қарайды. Стефанишина күдік хабарламасынан бұрын АҚШ-тағы Украина елшіі қызметін аяқтаған болатын. Дереккөздерде екі фактінің өзара қайшы екені атап өтілген: бір пәтердің сатып алынуы мен 7 млн грн қолма-қол ақшаның 2024–2025 жылдарға, ал күдік хабарламасының 2026 жылдың тамызына жатқызылуы — бұл іс материалдарындағы оқиғалар хронологиясында ықтимал сәйкессіздіктерді көрсетеді.