Трамп Зеленскийді ауыстыруды талап етті: Науседа, Зеленский және Сыбиха жауап берді
АҚШ президенті Дональд Трамп 10 қазанда Украина жаңа президент сайлауы керек деп мәлімдеді. Литва президенті Гитанас Науседа украиналықтардың өздері сайлаған көшбасшыларға құқығы бар екенін айтты, ал Зеленский Ресей 60 күндік атысты тоқтатуға келіскен жағдайда сайлау өткізуге дайын екенін білдірді. Сыртқы істер министрі Андрей Сыбиха бұл мәселені тек халық шешуі керек екенін мәлімдеді.
Ең бастысы
- Трамп 10 қазанда Украина жаңа президент сайлауы керек деп мәлімдеді
- Трамп Зеленскийді Ресеймен бейбіт келісімге қол жеткізудің басты кедергісі деп атады
- Зеленский Ресей 60 күндік толық атысты тоқтатуға келіссе ғана сайлау өткізуге дайын екенін айтты
- Науседа: украиналықтар өздері сайлаған көшбасшыларға құқылы; 60 күндік атыс тоқтатылса сайлау мүмкін
- Сыбиха: Зеленскийді халық қолдайды, бұл мәселені тек халық шеше алады
- Зеленскийдің бес жылдық өкілеттігі 2024 жылы аяқталды, бірақ Конституция мен соғыс жағдайы режимі оны қызметте қалдырады
- Киевтегі Rating Group сауалнамасы бойынша ықтимал президенттікке үміткерлер арасында Валерий Залужный (64% сенім), Кирило Буданов (53%) және Михаил Федоров (35 жаста) көш бастап тұр
Бұл неге маңызды
Соғыс жүріп жатқан елдің президенті ауысуы керек деп отырған АҚШ президентінің ашық мәлімдемесі — Вашингтонның Украинаның ішкі саясатына ықпалы туралы мәселені көтереді. Зеленскийдің бесжылдық өкілеттігі 2024 жылы ресми түрде аяқталды, сондықтан жаңа сайлау тақырыбы Конституция мен соғыс жағдайы режиміндегі мемлекеттік тәртіпке қатысты. Бірнеше атақты тұлғалар — Залужный, Буданов, Федоров — ықтимал ізбасар ретінде қарастырылады, бұл мәлімдеукі Украинаның ішкі саяси ландшафтына қатысты етеді. Трамптың мәлімдемесі Ресеймен дизель отыны жеткізілімі бойынша келісім жарияланғаннан кейін жасалды, бұл саяси талапты энергетикалық мүдделермен байланыстырады.
Не болды
10 қазанда АҚШ президенті Дональд Трамп Украина жаңа президент сайлауы керек деп мәлімдедін. Ол Зеленскийді Ресеймен бейбіт келісімге қол жеткізудің басты кедергісі деп атады және украиналықтардың ресейлік мұнай өңдеу зауыттарына соққылары жаһандық дизель отыны жеткізіліміне зиян келтірді деді. Бұл мәлімдеме АҚШ пен Ресей арасындағы дизель отыны жеткізілімі бойынша келісім жарияланғаннан кейін жасалды.
Зеленский жауап ретінде украиналықтар Украина президентін таңдауы керек екенін айтты және Ресей президенті Владимир Пугал 60 күндік атысты тоқтатуға келіссе, сайлау ұйымдастыруға дайын екенін білдірді.
Литва президенті Гитанас Науседа Трамптың мәлімдемесіне жауап беріп, украиналықтардың өздері сайлаған көшбасшыларға құқығы бар екенін мәлімдеді. Науседа Зеленский 2019 жылы сайланғанын және құрметке лайық екенін атап өтті, сонымен қатар қалыпты жағдайда президент сайлауы өткізілуі керек еді, бірақ 60 күндік атысты тоқтату сияқты қысқа мерзімде сайлау мүмкін екенін айтты. Ол Трамптың сөздерін АҚШ-тың Украинаның ішкі істеріне араласуы ретінде бағалаудан бас тартты және мәлімдемені «спонтанды» деп сипаттады.
Украинаның Сыртқы істер министрі Андрей Сыбиха Зеленский халықтың қолдауына ие екенін және бұл мәселені шешу құқығы тек халыққа тиесілі екенін мәлімдеді.
Киевтегі Rating Group 8 қазанда жүргізген сауалнама бойынша, ықтимал ізбасарлар арасында бұрынғы Бас қолбасшы және қазіргі Ұлыбританиядағы елші Валерий Залужныйға 64% украиналық сенім білдіреді, бұрынғы әскери барлау басшысы Кирило Будановқа — 53%, ал ең жас үміткер — 35 жастағы Михаил Федоров.
Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Украина тілдік басылардың барлығы литвафли президенті Науседаның Украинаның өзінің сайланған көшбасшыларына құқығын қорғаған жауабын басшылыққа алып, одақтастардың қолдауын алға тартады. Олар Науседаның сөздерін Зеленскийдің Ресейдің 60 күндік атысты тоқтату шартымен сайлау өткізуге дайын екендігімен үйлестіреді, осылайша бірізді қарсы позиция ұсынады. Сонымен қатар Сыртқы істер министрі Сыбиханың Зеленский халықтың қолдауына ие деген мәлімдемесі енгізілген. Басылымдар Зеленскийдің ықтимал ішкі ізбасарлары — Залужный, Буданов және Федоровтың өмірбақандары мен сауалнама деректерін толықтай ұсынады, оқиғаны Украинаның ішкі саяси ландшафты тұрғысынан көрсетеді.
Халықаралық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Катардың араб тілді басылымы АҚШ-тың өз талабын бірінші орынға қойып, Зеленскийді кім ауыстыра алады деген сұрақты қозғайды және Залужный, Буданов, Федоровты ықтимал бәсекелестер ретінде танытады. Басылым Трамптың Зеленский бейбітшілікке басты кедергі және украиналықтардың ресейлік мұнай зауыттарына соққылары жаһандық дизель жеткізіліміне зиян келтірді деген айыптарын ерекше атап көрсетеді. Мәселені Украинаның сайланған көшбасшылығына одақтастардың қолдауы тұрғысынан емес, Зеленскийдің көшбасшылығына АҚШ бастаған сын-қатер ретінде ұсынады.
Дереккөздер неде келіспейді
Трамптың мәлімдемесі АҚШ-тың Украинаның ішкі істеріне араласуы болып табылады ма деген мәселеде Науседа мұны бағалаудан бас тартты, мәлімдемені «спонтанды» деп сипаттады және оны драмаландырғысы келмейтінін айтты.
Сайлау мүмкіндігіне қатысты пікірлер бөлінеді: Зеленский оны Ресейдің 60 күндік толық атысты тоқтатуға келісуімен шарттады, ал Науседа қалыпты жағдайда президент сайлауы өткізілуі керек еді, бірақ қысқа атысты тоқтату кезеңінде ұйымдастыру мүмкін екенін айтты.
Трамп Зеленскийді бейбіт келісімге басты кедергі ретінде көрсетті, ал Зеленский Украина президентін украиналықтар таңдауы керек және сайлау атысты тоқтатумен шартталады деп қарсы жауап берді.
Бір баяндама Трамптың жаңа көшбасшы шақыруын АҚШ-Ресей дизель отыны жеткізілімі бойынша келісіммен және украиналықтардың мұнай зауыттарына соққыларына сынымен байланыстырады, ал басқа басылымдар бұл байланысты алға тартпайды.
Оқиға тарихы
Украинаның соңғы президент сайлауы 2019 жылы өткізілді, Зеленскийдің бесжылдық өкілеттігі 2024 жылы аяқталды. Конституция мен соғыс жағдайы режимінің ережелері оны соғыс кезеңінде қызметте қалдыруға мүмкіндік береді. Ресей-Украина соғысы төрт жарым жылдан бері жалғасуда. Ресей Қырымды 2014 жылы аннексиялады. Трамп бұған дейін 2025 жылдың ақпанында Овал кабинеттегі шиеленіскен кездесуде Зеленскийге ашық сын айтқан. Киевтегі Rating Group бірнеше ықтимал кандидаттарға деген халық сенімін өлшеді.