Оңтүстік Корея Украинадағы елшісін кері шақырды
Оңтүстік Корея Сыртқы істер министрлігі 8 қазанда Украинадағы елшісі Пак Кі Чанды кері шақыру туралы шешім жариялады. Бұл екі ел арасындағы екі түрлі даулы мәселе – ұсталған солтүстіккореялық сарбаздардың берілуінің жария етілуі және Ресейға жанармай жеткізілді деген айыптаулар – аясында жасалды. Қазақстан тіліндегі аудитория үшін бұл Киев пен Сеул арасындағы дипломатиялық қатынастардың едәуір нашарлағанын көрсетеді.
Ең бастысы
- 8 қазанда Оңтүстік Корея Украинадағы елшісі Пак Кі Чанды кері шақыру туралы шешім жариялады
- Дау Зеленскийдің қыркүйекте БҰҰ Бас Ассамблеясында екі солтүстіккореялық тұтқынды Оңтүстік Кореяға берілгенін мәлімдегеннен кейін өршіді
- Оңтүстік Корея Украинаны құпиялылық келісімін бұзды деп айыптады; Украина мұндай келісімнің болмағанын мәлімдейді
- Оңтүстік Корея Сыртқы істер министрі Чо Хён 6 қазанда украиндық әріптесінен кешірім хабарламасы алғанын, бірақ ол Сеулдің күткеніне сай болмағанын айтты
- Украинаның Сыртқы істер министрлігі Сибіга кешірім сұрамады, тек жағдай шиеленіскеніне өкініш білдірді деп мәлімдеді
- Украина президентінің санкция саясаты бойынша кеңесшісі Владислав Власюк The Guardian басылымына сілтеме жасап, шілде-тамызда 176 мың тоннадан астам жанармай Ресейға санкцияларға түскен танкерлермен жіберілді деп мәлімдеді
- Оңтүстік Кореяның Ұлттық қауіпсіздік басқармасы 2025 жылғы тамыздан 2026 жылғы тамызға дейінгі ресми сауда статистикасы Ресейға дизель, бензин немесе авиациялық отын жеткізілмегенін көрсетеді деп мәлімдеді
- Тұтқындалған екі солтүстіккореялық сарбаз 2025 жылғы қаңтарда Ресейдің Курск облысында украиндық күштермен тұтқындалған
Бұл неге маңызды
Елшіні кері шақыру – екі ел арасындағы дипломатиялық қатынастардың едәуір нашарлағанының белгісі. Дау тек бір мәселеге байланысты емес: тұтқындалған солтүстіккореялық сарбаздарды берудің жария етілуіне байланысты құпиялылық дауы және Оңтүстік Корея Ресейға жанармай жеткізді деген айыптаулар – бұл екі бөлек шиеленісті қабаттастырады. Украина халықаралық қолдау іздеп жатқан кезеңде мұндай жанжал елдің дипломатиялық позициясына әсер етуі мүмкін.
Не болды
8 қазанда Оңтүстік Корея Сыртқы істер министрлігі Украинадағы елшісі Пак Кі Чанды кері шақыру шешімін жариялады – бұл елшілікті жабу емес, дипломатиялық наразылық нысаны ретінде сипатталды. Бұл шешімге екі түрлі дау түрткі болды. Біріншіден, Зеленский қыркүйекте БҰҰ Бас Ассамблеясында Украинаның екі солтүстіккореялық тұтқынды Оңтүстік Кореяға бергенін жариялауына Оңтүстік Корея наразылық білдірді: президент Ли Чже Мён құпиялылық келісімі бұзылды деп мәлімдеп, ресми кешірім талап етті. Украина тарапы мұндай келісімнің болмағанын айтты. 6 қазанда Оңтүстік Корея Сыртқы істер министрі Чо Хён украиндық әріптесі Сибігадан кешірім хабарламасы алғанын, бірақ ол күткендей болмағанын мәлімдеді; Украинаның Сыртқы істер министрлігі ресми түрде Сибіга кешірім сұрамады, тек жағдай шиеленіс-кеніне өкініш білдірді деп жауап берді. Екіншіден, бөлек дау туындады: Украина президентінің санкция саясаты бойынша кеңесшісі Владислав Власюк The Guardian басылымына сілтеме жасап, шілде мен тамызда 176 мың тоннадан астам жанармай Ресейға санкцияларға түскен танкерлермен жіберілді деп айыптады. Оңтүстік Корея президентінің баспасөз хатшысы Кан Ю Чжон бұл айыптауларды негізсіз деп атады, ал Ұлттық қауіпсіздік басқармасы ресми статистика Ресейға жанармай экспортын тіркеген жоқ деп мәлімдеді.
Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Украиндық БАҚ даудың басты факторы ретінде солтүстіккореялық сарбаздардың берілуін атайды және оны «жақсы ниет пен достық қадам» ретінде сипаттайды. БАҚ-тың назарында санкцияларды айналып өту мәселесі де бар: украиндық сарапшылар The Guardian дереккөзіне сүйеніп, Оңтүстік Корея Ресейға жанармай жөнелткенін атап өтеді. Украина тарапы құпиялылық келісімінің болмағанын, Сыртқы істер министрінің кешірім сұрамағанын дәйекті түрде жоққа шығарады және Сеул реакциясын пропорционалды емес деп бағалайды. Украина Сыртқы істер министрлігі Сеулдың кешірім туралы мәлімдемелерін «нақтылау» қажеттігіне байланысты дипломатиялық хат-хабар алмасуды жариялауға мәжбүр болғанын айтады.
Халықаралық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Халықаралық БАҚ елшіні кері шақыру мен Киев–Сеул қатынасына келтірілген дипломатиялық залалды алдыңғы орынға қояды және БҰҰ Бас Ассамблеясындағы жария етуді триггер ретінде көрсетеді. Ағылшын және неміс тілдеріндегі басылымдар дауды Киев тарапынан құпиялылықты бұзу ретінде сипаттайды, ал жанармай тасымалына қатысты айыптауларды қосалқы мәселе ретінде келтіреді. Басылымдар Солтүстік Корея сарбаздарының Курскіде Ресей жағында соғысқанын және тұтқындалған солтүстіккореялықтардың конституциялық мәртебесін алға тартады; кейбір хабарламалар Сеулге дипломатиялық арналар арқылы жариялау мүмкіндігі туралы алдын ала ескертілгенін көрсетеді. Кешірім мәселесі бойынша халықаралық басылымдар «біреу айтты, біреу айтты» форматында бейтарап көзқарас ұстанады.
Дереккөздер неде келіспейді
Екі жақтың ұстанымдары бірнеше мәселеде ерекшеленеді. Біріншіден, Оңтүстік Корея Украинаны құпиялылық келісімін бұзды деп айыптайды; Украина мұндай келісімнің мүлдем болмағанын, тек берілу фактісі жарияланғанын мәлімдейді. Екіншіден, Чо Хён 6 қазанда украиндық әріптесінен кешірім алғанын мәлімдеді; Украина Сибіга кешірім сұрамады, тек шиеленіс-кеніне өкініш білдірді деп жауап берді. Үшіншіден, Власюк The Guardian-ға сілтеме жасап, Оңтүстік Кореядан Ресейға санкцияланатын танкерлермен 176 мың тоннадан астам жанармай жіберілді деді; Оңтүстік Кореяның Ұлттық қауіпсіздік басқармасы ресми статистика мұндай экспортты тіркеген жоқ деп мәлімдеді. Төртіншіден, кейбір дереккөздер Чо Хён Сеулдің жоспарланған қадамын «шешуші шаралар», «қосымша шаралар» немесе «қажетті шаралар» деп сипаттағанын келтіреді.
Оқиға тарихы
Екі солтүстіккореялық сарбаз 2025 жылғы қаңтарда Ресейдің Курск облысында Ресей жағында соғысып жүрген кезде украиндық күштермен тұтқындалған. Оңтүстік Корея 2025 жылдан бері тұтқындалған солтүстіккореялық сарбаздарды Конституция бойынша өз азаматтары деп есептей отырып, оларды беру туралы өтініш білдіріп келген; беру екі сарбаздың жазбаша келісімі мен екі мемлекет басшыларының келісуімен жүзеге асты. Екі солтүстіккореялық тұтқынның Оңтүстік Кореяға берілуі 2025 жылғы қыркүйектің ортасында жүзеге асты; Зеленский бұл туралы 23 қыркүйекте БҰҰ Бас Ассамблеясында мәлімдеді. Оңтүстік Корея Украинаға гуманитарлық көмек көрсеткен (шілдеде 100 миллион АҚШ долларлық пакет жарияланды), бірақ летальды қару бермейді; Ресей Сеулден қару берілген жағдайда жауап шараларын қолданатынын ескерткен.