Чорное теңізде украин астығын тасыған кемеге соққы: 2 адам қайтыс болды
5 қазанда Румыния жағалауына жақын Чорное теңізде украиналық Измаил портынан Италияға астық тасып бара жатқан Royad Mammadov кемесіне соққы тиіп, өртенді. Украина президенті Владимир Зеленский кемеге бейтарап суларда екі ресейлік дрон тигенін мәлімдеді. Румынияның Ішкі істер министрлігі 11 экипаж мүшесі құтқарылғанын, 2 адам қаза тапқанын хабарлады.
Ең бастысы
- 5 қазанда Royad Mammadov кемесі Румыния жағалауынан шамамен 20–30 теңіз милі қашықтықта ұшып өтті
- Кеме Измаил портынан шығып, 12 қазанда Италияның Равенна қаласына жетуі тиіс еді
- Зеленский: кемеге бейтарап суларда екі ресейлік дрон соққы жасады
- 11 экипаж мүшесі құтқарылды, 2 адам қаза тапты; Зеленскийдің бастапқы мәлімдемесінде капитанның өлгені айтылған
- Румыния SAR Apollo, SAR Ares, SAR Artemis құтқару кемелері мен жаға қорғау күштерін жіберді
- Кеме Санкт-Китс және Невис туын астымен жүзді, операторы — Стамбұлдағы Spring Marine компаниясы
- Румыния билігі өрттің себебін ресми түрде атаған жоқ; Ресей қорғаныс министрлігі екі жүк кемесін соққыға алғанын мәлімдеді, бірақ Royad Mammadov-қа қатысты пікір білдірмеді
Бұл неге маңызды
Украина астығын тасыған азаматтық кеменің Чорное теңізде соғылуы және батырылуы коммерциялық кеме қатынасына шабуылдардың күшеюіне алаңдаушылықты арттырады. Оқиға Румыния жағалауы мен елдің газ инфрақұрылымына жақын жерде, НАТО шекарасы маңында болды, бұл оны аймақтық қауіпсіздік мәселесіне айналдырады. Туристік және БҰҰ-ның делдалдығымен жүргізіліп жатқан Чорное теңіздегі астық экспорты бойынша бітімгершілік келіссөздері жаһандық азық-түлік бағасының өсуі кезінде қиындай түсуі мүмкін.
Не болды
5 қазан күні таңертең Румынияның теңіз құтқару үйлестіру орталығы (MRCC) Измаил портынан Италияға бара жатқан Royad Mammadov кемесінен 10:37-де қайырымсыз сигнал қабылдады. Кеме Румыния жағалауынан шамамен 20 теңіз милі және Pescăruș газ платформасынан (OMV Petrom басқарады) 9 теңіз милі қашықтықта, Румынияның аумақтық суларынан тыс бейтарап суларда болған. Румыния SAR Apollo, SAR Ares және SAR Artemis құтқару кемелерін, сондай-ақ жаға қорғау бөлімін жіберді; Бас авиация инспектурасының тікұшағы зардап шеккендерді медициналық мекемеге жеткізді. Румынияның Ішкі істер министрлігі кейінірек 11 экипаж мүшесі құтқарылғанын, 2 адам қаза тапқанын нақтылады. Бортта 13 адам болған, олардың азаматтығы Азербайжан мен Үндістан елдеріне тиесілі еді. Украина президенті Владимир Зеленский кемеге екі ресейлік дрон соққы жасағанын, капитан қаза тапқанын мәлімдеді. Кеме соққыдан кейін өртеніп, батып кетті.
Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Украиналық БАҚ Зеленскийдің мәлімдемелерін орталыққа қойып, соққыны ресейлік дрондардың әрекеті ретінде ұсынады. Баяндамада бұл оқиға шілдеден бері украиналық порттар мен азаматтық кемелерге жасалған ресейлік шабуылдар сериясының жалғасы ретінде көрсетіледі: Зеленскийтің деректері бойынша шілдеде ғана порттардағы кемелерге 35, теңіздегі кемелерге 22 шабуыл, порт инфрақұрылымына 67 соққы жасалған. Украин тарапы кеменің Измаилдан шыққанын және экипаждың Азербайжан мен Үндістан азаматтарынан тұратынын ерекше атап, оқиғаның халықаралық сипатын көрсетеді. Сондай-ақ Украинаның Чорное теңіздегі қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша бірнеше рет ұсыныстар жасағаны, бірақ Мәскеудің оларды қабылдамағаны аталады.
Халықаралық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Румыния және румын тіліндегі БАҚ (Ziua de Constanța, Румыния Ішкі істер министрлігі) оқиғаны құтқару операциясы, кеменің Pescăruș платформасына жақын орналасуы және қайтыс болғандар мен құтқарылғандар саны тұрғысынан баяндайды, әдетте Ресейді шабуылшы ретінде атамайды. Ағылшын тіліндегі халықаралық БАҚ (Reuters стиліндегі, Ұлыбритания және Әзірбайжан дереккөздері) Зеленскийдің Ресейге жатқызуын және Ресей қорғаныс министрлігінің екі жүк кемесін соққыға алғанын жеке-жеке келтіріп, себептемені даулы ретінде ұсынады. Баяндамалар Түркияның Украина, Әзірбайжан және Үндістан тараптарымен жедел байланысқа шыққанын және Чорное теңіздегі астық бітімін қалпына келтіру бойынша Түркия мен БҰҰ-ның келіссөздерін көрсетеді. Кейбір халықаралық дереккөздер шабуылдың Румынияның газ инфрақұрылымы мен НАТО шекарасына таяу жерде болғанын астық дәлізі тақырыбынан бөлек қауіпсіздік мәселесі ретінде ерекше атап көрсетеді.
Дереккөздер неде келіспейді
Жәбірленушілер саны бойынша дереккөздер алшақ: Румыния Ішкі істер министрлігі 2 адамның қаза болғанын хабарласа, Зеленскийдің бастапқы мәлімдемесінде капитанның қаза тапқаны, тағы бір адамның тағдыры анықталып жатқаны айтылған. Зеленский екі ресейлік дрон қолданылғанын мәлімдеді, бірақ бұл сан ресейлік немесе румыниялық билік тарапынан дербес расталмаған. Жағалаудан қашықтық туралы дереккөздерде әр түрлі: румыниялық құтқару агенттігі мен Ziua de Constanța бойынша ~20 теңіз милі, Румыния Ішкі істер министрлігі бойынша Sfântu Gheorghe-ден оңтүстікке қарай ~30 теңіз милі, румыниялық жаға қорғау бойынша Pescăruș платформасынан оңтүстік-шығысқа қарай ~9 теңіз милі. Жүк сипаттамасында да алшақтық бар: румыниялық және ЕО БАҚ жүкті жалпылама «астық» деп атаса, Зеленский нақты жүгері деп көрсетті. Кеменің тағдырын сипаттауда да айырмашылық бар: Румыния Теңіз билігі өртенді десе, Ziua de Constanța дереккөздері батып кетті деп хабарлады. Алғашқы құтқарылғандар саны бойынша Ziua de Constanța 10 теңізші десе, ресми кейінгі дерек бойынша 11 адам құтқарылған.
Оқиға тарихы
Шілде айында ғана Украина 35 порттағы кемеге шабуыл, 22 теңіздегі кемеге шабуыл және 67 порт инфрақұрылымына соққы тіркеді. 3 қазанда Ресей Одесса облысындағы портта Либерия туы астындағы азаматтық кемеге шабуыл жасап, бір матросты өлтірді. Тамызда Румыния Neptun Deep газ жобасының платформасына жақын маңда анықталған теңіз дронын жою үшін F-16 ұшақтарын көтерді. Ресей шілдеден бері Чорное теңізде кеме қатынасын бұғаттап жатыр деп хабарланады. Тамызда Украина үшінші ел арқылы Ресейге Чорное теңіздегі азаматтық нысандарға шабуылды тоқтатуды ұсынды, бірақ Мәскеу ұсынысты қабылдамады; Түркия теңіз арқылы қауіпсіз астық тасымалына арналған жоспар дайындады. Украинаның Ауыл шаруашылығы министрі Тарас Высоцкий 2026 жылғы маусымнан 2027 жылғы маусымға дейін порттардың жабылуынан шығынды кемінде 8 миллиард доллар деп бағалады.