Зеленский: Украина жыл соңына дейін бюджет тапшылығын жабады

Бұл неге маңызды

Украинаның қорғанысын қаржыландыруы $27 млрд көлемінде жарияланған қорғаныс тапшылығын жабуға тікелей байланысты, оның ішінде 2027 жылдың басында жеткізілетін дрондарға алдын ала төлемдер де бар. Тапшылық бар-жоғы туралы пікірталас Украина мен Брюссель арасындағы қаржыландыру дауының сирек көрінуіне жол ашады және ЕО-дан қосымша қаражат көлеміне ықпал етеді. Әскери емес төлемдердің кешігуі мен қысқы дрон жеткізіліміне қауіп азаматтық бюджет пен алдыңғы шеп мүмкіндіктеріне қысым көрсетеді.

Не болды

Президент Владимир Зеленский Reuters агенттігіне берген сұхбатында Украинаның ағымдағы бюджет тапшылығы жыл соңына дейін жабылатынын және әлі де пысықтауды қажет ететін мәселелер бар екенін мәлімдеді. Ол келесі жылға арналған қарыз қаражатының бір бөлігі қаңтарға жақын пайдаланылып, 2027 жылдың қаңтар-ақпан айларына дрон тапсырыстарына бағытталатынын хабарлады. Зеленский тапшылықты жабуды Украина, оның командасы және ЕО үшін үлкен жетістік деп сипаттады.

Қорғаныс бюджеті тапшылығы $27 млрд құрайды. Премьер-министр Сергей Корецкий тапшылықтың себептерін соғыстың технологиялық қымбаттауымен, Қорғаныс министрлігінің 2026 жылдың бірінші жартыжылдығын екінші жартыжылдық қаражат есебінен қаржыландыруымен және серіктестер алдындағы міндеттемелердің толық орындалмауымен түсіндірді. Қаржы министрі Сергей Марченко мемлекеттік үнемдеуден кейін $7 млрд табылғанын, тағы шамамен $12 млрд «бірлескен күштер» арқылы табылуы жоспарланатынын және жыл соңына дейін серіктестерден $29,5 млрд қажет екенін айтты, оның $3 млрд-тан астамы кеше түскен. Сонымен қатар Украина биыл Ukraine Support Loan (USL) бағдарламасы аясында қорғаныс қажеттіліктеріне қосымша €17 млрд «шартсыз» алады деп күтілуде.

2 қазанда Украина EU Ukraine Facility бағдарламасы бойынша €2,9 млрд алды. Сол күні Еуропалық комиссияның ресми өкілі Паула Пинью украин дипломаттарымен кездесуге сілтеме жасап, Комиссия Украинада 2026 жылға бюджет тапшылығы жоқ деп есептейтінін мәлімдеді. Марченко өз кезегінде ЕК-тің тиісті құралдары жоқ болғандықтан $27 млрд қорғаныс тапшылығын биыл жаба алмайтынын жазды. Марченко сондай-ақ 2022 жылдан бері Украина осындай жағдайға тап болмағанын және «2022 жылғы сценарийге тым жақын» екенін ескертті.

Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады

Берілген бес мақаланың барлығы украин тілді БАҚ болып табылады және Зеленскийдің тапшылық жыл соңына дейін жабылады деген мәлімдемесі мен келесі жылғы қарыз қаражатын 2027 жылдың қаңтар-ақпанына арналған дрон тапсырыстары үшін алға жылжыту жоспарын орталыққа қояды. Украин дереккөздері Корецкийдің тапшылық себептерін (соғыстың технологиялық қымбаттауы, бірінші/екінші жартыжылдық қаржыландыру теңгерімісіздігі, серіктестік міндеттемелердің орындалмауы) және Марченконың әскери емес төлемдер кешігуі мүмкін, жағдай 2022 жылғыға ұқсас деген ескертуін ерекше атап көрсетеді. Украин БАҚ $27 млрд қорғаныс тапшылығын және қосымша серіктестік қолдау қажеттілігін белгіленген факт ретінде көрсетеді.

Халықаралық дереккөздер бұл туралы қалай жазады

Берілген дереккөздер жинағында тек украин БАҚ бар; украин көздері Еуропалық комиссияның кері позициясын (ресми өкілі Паула Пинью арқылы) — Украинада 2026 жылға бюджет тапшылығы жоқ — жеткізеді, сондай-ақ еуропалық әңгімелесушілердің шығын тиімділігі мен қажеттіліктердің үрленуіне күмәнданатынын жеткізеді, бірақ бұл ақпарат тәуелсіз халықаралық БАҚ емес, украин басылымдары арқылы берілген.

Дереккөздер неде келіспейді

Украин және еуропалық ресми тұлғалар 2026 жылға Украинаның бюджет тапшылығы бар-жоғы туралы келіспейді. Президент Зеленский, премьер-министр Корецкий және қаржы министрі Марченко $27 млрд қорғаныс тапшылығын жариялады, ал Еуропалық комиссияның ресми өкілі Паула Пинью 2 қазанда Комиссия Украинада 2026 жылға бюджет тапшылығы жоқ деп есептейтінін мәлімдеді. Марченко ЕК-тің тиісті құралдары жоқ болғандықтан қорғаныс тапшылығын биыл жаба алмайтынын жазды. Бөлек дау бойынша, БАҚ хабарламаларына сүйенсек, еуропалық серіктестер мұндай ауқымды тапшылықты күтпеген, ал кейбір әңгімелесушілер шығын тиімділігін немесе қажеттіліктердің үрленуін күмәндаған — бұл ретте украин шенеуніктері тапшылықты факт ретінде ұсынады.

Оқиға тарихы

Премьер-министр Сергей Корецкий тапшылықты соғыстың технологиялық және қымбаттауымен, Қорғаныс министрлігінің 2026 жылдың бірінші жартыжылдығын екінші жартыжылдық қаражат есебінен қаржыландыруымен және серіктестер алдындағы міндеттемелердің толық орындалмауымен байланыстырды. ЕК комиссарлары Валдис Домбровскис пен Марта Кос украин депутаттарына келісілген ЕО қаржыландыруын ашу үшін қабылдау қажет заңдар тізімін жіберді. 2 қазанда Украина EU Ukraine Facility бағдарламасы бойынша €2,9 млрд алды. Марченко мемлекеттік үнемдеуден кейін $27 млрд-тың $7 млрд-ы табылғанын, тағы шамамен $12 млрд-ы «бірлескен күштер» арқылы табылуы жоспарланатынын айтты.