Эстония Ресей мен Беларусь дәнінің аумағы арқылы транзитін тыйым салды
1 қазанда Эстония үкіметі Ресей мен Беларусь дәнінің өз аумағы арқылы транзитіне тыйым салатын санкцияларды мақұлдады. Сыртқы істер министрі Маргус Цахкна бұл шараны Ресейдің украин астық экспортын бұғаттауына жауап ретінде X әлеуметтік желісінде жариялады.
Ең бастысы
- Тыйым 1 қазанда Эстония үкіметінің қаулысымен мақұлданып, ресми басылым — Riigi Teatajaда жарияланғаннан кейінгі күні күшіне енеді.
- Тыйым CN 10 тауар тобына жататын дәнге қолданылады: бидай, қарабидай, қарақұмық, арпа, сұлы, жүгері, күріш, тары, құмай және басқа да дәнді дақылдар.
- Цахкна қыркүйекте ескерту жасағанын, ал 10 қыркүйекке қарай Эстония арқылы ресейлік дән транзиті «іс жүзінде жоқ» болғанын мәлімдеді.
- Эстония Латвия мен Литвамен бірге Балтық порттарының ресейлік дәнге транзиттік бағытқа айналмауын қамтамасыз етуде.
- Латвия Ресей мен Беларусьтан келетін дәнге 300% баж салығын және шекарада дән бақылауын енгізді; Литва Клайпеда порты арқылы өтетін ресейлік дәнді тексеруді күшейтуде.
- Украина Сыртқы істер министрі Андрей Сибига Эстонияның шешімін құттықтап, басқа елдерді осы үлгіні қайталауға шақырды.
Бұл неге маңызды
Бұл шара Ресей дәнін Балтық теңізі арқылы әлемдік нарыққа жеткізудің ықтимал жаңа дәлізінің жолын кеседі. Эстония, Латвия мен Литва Балтық порттарын ресейлік ауыл шаруашылығы экспортына пайдаландырмауға үйлескен түрде кірісті. Эстон шенеуніктері бұл тыйымды тікелей Ресейдің украин дән экспортын бұғаттауымен және оның Чёрное мен Азов теңіздерінен Балтыққа бағыт ауыстыруымен байланыстырды. Украинаның сыртқы істер министрі бұл қадамды құптап, басқа елдерді Эстония үлгісін қайталауға шақырды.
Не болды
1 қазанда Эстония үкіметі Ресей мен Беларусь дәнінің өз аумағы арқылы транзитіне тыйым салатын санкциялар мақұлданды. Қаулы ресми басылым — Riigi Teatajaда жарияланғаннан кейінгі күні күшіне енеді. Тыйым CN 10 тауар тобына жататын дәнге — бидай, қарабидай, арпа, сұлы, жүгері, күріш, тары, құмай, қарақұмық, канарейка шөбінің тұқымы және басқа да аз тараған дәнді дақылдарға қолданылады. Сыртқы істер министрі Маргус Цахкна бұл шешімді X әлеуметтік желісінде жариялап, қыркүйекте ескерткенін, ал 10 қыркүйекке қарай Эстония арқылы ресейлік дән транзиті «іс жүзінде жоқ» болғанын, енді осы ескерту заңға айналғанын айтты. Цахкна Эстонияның Латвия мен Литвамен бірге Балтық порттарының ресейлік дәнге транзиттік жол бомапунде доғаруын атап өтті. Украина Сыртқы істер министрі Андрей Сибига бұл шешімді құттықтап, басқа елдерге осы үлгіні қайталауға үндеу тастады.
Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Украин БАҚ оқиғаны Эстонияның Ресейдің украин дән экспортын бұғаттауына жауап ретіндегі қолдау шарасы ретінде бейнелейді. Украина Сыртқы істер министрі Андрей Сибига мен Аграрлық саясат министрі Тарас Высоцкийдің цитаталары келтіріліп, олар тыйымды құптап, басқа елдерді үндеуде, сондайтыру мен уақытша оккупацияланған украин аумақтарынан ұрланған дән саудасына қарсы іс-қимылды Балтық елдерінің ауыл шаруашылығы министрлерімен талқылауда. Материалдар Эстония, Латвия мен Литваны Ресейге Балтық порттарын пайдалануға жол бermey бағытында үйлесімді блок ретінде сипаттайды; Латвияның 300% баж салығы мен Литваның Клайпеда портындағы тексерулері параллель шаралар ретінде берілген. Уақытша оккупацияланған аумақтардан украин дәнінің ресейлік дән ретінде экспортталу көлемі — 2025 жылы 2 миллион тоннадан астам — негізгі уәж ретінде ерекше аталады.
Оқиға тарихы
Ресей Чёрное мен Азов теңіздерінен Балтық бағыттарына дән экспортын қайта бағыттай бастады — бұған украин дрондарының ресейлік кемелері мен порт инфрақұрылымына соққы беруі себеп. Бұған дейін ресейлік дән экспортының шамамен 80%-ы осы порттар арқылы өтетін; Reuters деректері бойынша, шілде мен тамызда украин дрон шабуылдарынан 100-ден астам кеме зақымданып, Азов пен Новороссийскідегі дән терминалдары қираған. SovEcon мен Ресей Дән Одағының бағалауынша, тамыз бен қыркүйекте ресейлік дән экспорты 16 жылдағы ең төменгі деңгейге дейін түсіп, өткен жылмен салыстырғанда шамамен үш есе аз болған, ал бидай экспорты аптасына 347 000 тоннаға дейін құлдыраған. Еуропалық Одақ 2024 жылы Ресей мен Беларусь дәнін ЕО-ға импорттауды тоқтату үшін тыйым салатын кедендік баж салықтарын енгізді, бірақ бұл тарифтер ЕО арқылы үшінші елдерге транзитке толықтай тыйым салмайды. Латвия шекарада дән бақылауын енгізіп, Ресей мен Беларусьтан келетін дәнге 300% баж салығын және оны қайта өңдеуге салық белгіледі; Литва Клайпеда порты арқылы өтетін ресейлік дәнді тексеруді күшейтуде. Украинаның Аграрлық саясат және азық-түлік министрлігі Балтық елдерімен украин ауыл шаруашылығы өнімдерін альтернативті логистика үшін Балтық порттарын пайдалану мүмкіндігін талқылауда. Украина министрлігінің мәліметі бойынша, тек 2025 жылы ресейлік оккупанттар уақытша оккупацияланған украин аумақтарында өсірілген 2 миллион тоннадан астам дәнді ресейлік өнім ретінде шетелге сатқан.