Словакия премьер-министрі Фицо НАТО-ның 5-бабы бойынша міндеттемелерді орындамайтынын мәлімдеді
Словакия премьер-министрі Роберт Фицо Прешовтағы ауруханада студенттер мен қызметкерлер алдында сөз сөйлеп, Ресей шабуылы жағдайында одақтастарды қорғауға қатыспауға ниетті екенін және НАТО-ның 5-бабы бойынша міндеттемелерді орындамайтынын жариялады. Ол Еуропа көшбасшыларын «соғысқұмар риторикада» айыптап, сөзінде Ресейді агрессор ретінде бір рет те атамады. Фицо бұл мәлімдемесін Киевке сапар алдында жасады.
Ең бастысы
- Фицо Прешовтағы ауруханада студенттер мен қызметкерлер алдында сөз сөйледі
- Фицо Ресей шабуылы жағдайында НАТО-ның 5-бабы бойынша міндеттемелерді орындамайтынын мәлімдеді
- Сөзінде Фицо Ресейді агрессор немесе Еуропаға қауіп көзі ретінде бір рет те атамады
- Фицо Еуропа көшбасшыларын «соғысқұмар риторикада» айыптады
- Фицо «5-бап үшін Словакияны ешқандай әскери қақтығысқа тартқым келмейді» деп мәлімдеді
- Фицо жағдай «осындай күрделі әрі шиеленісті» болып көрмегенін айтты
- Фицо 18 қыркүйекте Киевке барып, Зеленскиймен және Сергей Корецкиймен кездесетінін жариялады
Бұл неге маңызды
НАТО мүшесі мемлекеттің премьер-министрі альянстың негізгі ұжымдық қорғаныс міндеттемесін алдын ала орындаудан бас тартты — бұл одақтың сенімділігіне тікелей соққы. Мәлімдеме Ресейдің НАТО аумағындағы дрон ұшулары мен гибридті операциялары аясында жасалды. Фицо Ресейді қауіп көзі ретінде атамауы және Еуропа көшбасшыларын «соғысқұмар риторикада» айыптауы Мәскеумен үндестік белгісі ретінде бағаланады.
Не болды
Словакия премьер-министрі Роберт Фицо Прешовтағы ауруханада студенттер мен медицина қызметкерлері алдында сөз сөйлеп, Ресей шабуылы жағдайында НАТО-ның 5-бабы бойынша міндеттемелерді орындамайтынын жариялады. Ол 5 мың немесе 10 мың сарбазды «кіммен, не үшін, не үшін соғысатынымызды білмей» жіберу сценарийін елестете алмайтынын айтты. Фицо «5-бап үшін» Словакияны ешқандай әскери қақтығысқа тартқысы келмейтінін, бірақ НАТО мүшелігін құрметтейтінін мәлімдеді. Сөзінде Ресейді агрессор немесе Еуропаға қауіп көзі ретінде бір рет те атамай, Еуропа көшбасшыларын «соғысқұмар риторикада» айыптады. Сонымен қатар жалпыеуропалық әскери қақтығыс ықтималдығы «осындай күрделі әрі шиеленісті» болып көрмегенін айтты. Фицо 18 қыркүйекте Киевке барып, президент Володимир Зеленскиймен және премьер-министр Сергей Корецкиймен кездесетінін жариялады.
Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Барлық жеті дереккөз — украиндық БАҚ пен агенттіктер. Олар Фицоның мәлімдемесін НАТО мүшесі мемлекет басшысының Ресейге қарсы ұжымдық қорғаныстан бас тартуы ретінде бейнелейді. Басылымдар Фицоның сөзінде Ресейді атамауын және Еуропа көшбасшыларын «соғысқұмар риторикада» айыптауын Ресейдің шабуылын ақтау үлгісінің бөлігі ретінде көрсетеді. Материалдарда Фицоның 2023 жылы билікке қайта оралғаннан кейін Украинаға әскери көмекті тоқтатқаны, 2024-2025 жылдары Украинаның НАТО-ға кіруіне вето қатері және 2026 жылдың маусымында Анкара саммиті алдында қолдауды жалғастыруға қарсы шыққаны еске салынады. Сондай-ақ сөз Польша, Дания, Литва, Германия, Словакия аумағындағы соңғы ресейлік дрон оқиғалары мен киберу оқиғалары аясында берілген.
Дереккөздер неде келіспейді
Украин БАҚ-тары Фицоның бас тартуын НАТО міндеттемелерінен бас тарту ретінде ұсынады, ал кейбір материалдарда оның Словакияның қандай да бір іс-қимыл түрін өзі таңдау құқығын қорғау ретінде бейнеленеді. Киевтегі кездесу үшін украиндық премьер-министрдің атының транслитерациясында да айырмашылық бар (Koretsky, Koreckyi, Koretskyi).
Оқиға тарихы
НАТО-ның 5-бабы бойынша бір одақтасқа қарулы шабуыл барлық одақтастарға шабуыл ретінде қарастырылады, бірақ көмектің нақты нысанын әрбір мүше-мемлекет өзі анықтайды. 2023 жылдың күзінде Словакия премьер-министрі қызметіне қайта оралғаннан кейін Фицо Украинаға әскери көмекті тоқтатты және ресейлік шабуылды ақтайтын мәлімдемелер айтты. 2024-2025 жылдары ол Украинаның НАТО-ға кіруіне қарсы шығып, вето қатерін төндірді, ал 2026 жылдың маусымында Анкарадағы шілде саммиті алдында ірі аумақ-қаржылық және әскери қолдауды жалғастыруға қарсы мәлімдеді. Сөзден бірнеше апта бұрын НАТО аумағында бірнеше ресейлік дрон инциденттері мен киберу оқиғалары тіркелді: 13 қыркүйекте Yahodyn станциясында Польша шекарасынан 14 шақырым жерде жолаушылар пойызына дрон соқты, 14 қыркүйекте Дания әскери тікұшағына ресейлік фрегаттан сигналдық зымырандар атылды, 15 қыркүйекте Литвада ресейлік дрон атып түсірілді, 17 қыркүйекте тағы бір ресейлік дрон Yahodyn-Dorohusk өткелі маңында құлады. Тамызда словакиялық полиция шығыс Словакиядағы Skyeton БпЛ зауытына өртеу әрекетінің алдын алды. Толық ауқымды шабуыл басталғаннан кейін және Фицоның билікке қайта оралуына дейін Словакия Украинаға 13 пакет әскери көмек — шамамен 671 млн еуро және онға жуан МиГ-29 ұшағын берген болатын.