Фицо: Словакия НАТО-ның 5-бабы бойынша міндеттемелерді орындамайды
Словакия премьер-министрі Роберт Фицо Прешовтегі ауруханада студенттер мен қызметкерлер алдында сөйлеген сөзінде НАТО-ның 5-бабы аясындағы міндеттемелерді орындамайтынын және Ресей шабуылы жағдайында одақтастарды қорғауға қатыспайтынын мәлімдеді. Ол Еуропа көшбасшыларын «соғысқа құмар риторикада» айыптап, сөзінде Ресейді бір рет те агрессор ретінде атамады. Сондай-ақ Фицо 18 қыркүйекте Киевке барып, президент Володимир Зеленский мен премьер-министр Сергей Корецкийді кездестіретінін хабарлады.
Ең бастысы
- Словакия премьер-министрі Роберт Фицо НАТО-ның 5-бабын қолдану мүмкін емес деп санайтынын мәлімдеді
- Фицо Прешовтегі ауруханада студенттер мен медицина қызметкерлері алдында сөз сөйледі
- Сөз барысында Ресей агрессор немесе Еуропаға қауіп көзі ретінде бір рет те аталған жоқ
- Фицо Еуропа көшбасшыларын «соғысқа құмар риторикада» айыптады
- Фицо 2023 жылдың күзінде билікке оралғаннан кейін Украинаға әскери көмекті тоқтатты
- Фицо 2024–2025 жылдары Украинаның НАТО-ға кіруіне қарсы шығып, вето қоюмен қорқытты
- 18 қыркүйекте Фицо Киевке Зеленский мен Корецкийді кездестіруге барады
Бұл неге маңызды
НАТО мүшесі мемлекеттің үкімет басшысы Альянстың негізгі ұжымдық қорғаныс міндеттемесін орындаудан бас тартуға дайын екенін ашық мәлімдеуі — Одақтың бірлігіне нұқсан келтіреді. Фицо бұл сөздерді соңғы апталарда НАТО мен ЕО аумағындағы бірнеше ресейлік гибридтік оқиғалар (Ягодиндегі дрон соққысы, дат тікұшағына жасалған шабуыл, Литвада құлатқан дрон, Германиядағы диверсиялық тергеулер) аясында айтты. Сонымен қатар Фицо Украинаға әскери көмекке, оның НАТО-ға кіруіне және ірі қаржылай қолдауға тұрақты қарсы болып келеді.
Не болды
Прешовтегі ауруханада студенттер мен қызметкерлер алдында сөйлеген сөзінде Словакия премьер-министрі Роберт Фицо НАТО-ның 5-бабы аясындағы міндеттемелерді орындамайтынын жариялады. Ол Альянсқа мүшелік пен ынтымақтастықтың Словакия үшін маңызды екенін айтты, бірақ 5 000–10 000 сарбазды «кіммен, не үшін, қалай» соғысуға дайындау туралы көрсетпе елестету мүмкін емес деді. Фицо Еуропа көшбасшыларын «соғысқа құмар риторикада» айыптап, заңсыз көші-қон мен энергия бағасы сияқты нақты мәселелердің орнына соғыс тақырыбының қойылатынын сынға алды. Бүкіл сөзінде Ресей агрессор немесе Еуропаға қауіп көзі ретінде бірде-бір рет аталмады. Фицо пан-Еуропалық әскери қақтығыс қаупі «осындай күрделі және шиеленісті» болмағанын атап өтті. Сондай-ақ ол 18 қыркүйекте Киевке барып, президент Володимир Зеленский мен премьер-министр Сергей Корецкийді кездестіретінін хабарлады.
Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Украин БАҚ Фицоның 5-баптан бас тартуын Одақ бірлігінен бас тарту ретінде берді және оның сөзінде Ресейді агрессор ретінде бірде-бір рет атамауын Мәскеуге адалдықтың айғағы ретінде көрсетті. Басылымдар бұл риториканы Фицоның Украинаға әскери көмекті тоқтатуымен, оның НАТО-ға кіруіне вето қоюымен және Анкара саммитіне дейін қосымша қолдауға қарсы шығуымен бір ізге қойды. Украин материалдары Фицоның сөзін Ягодиндегі дрон соққысы, Польшамен шекара маңындағы екінші дрон, дат тікұшағына шабуыл, Литвада құлатқан дрон және Германиядағы диверсиялық тергеулер секілді соңғы ресейлік гибридтік оқиғалармен қатар қарастырды.
Дереккөздер неде келіспейді
Дат қауіпсіздік қызметінің контрбарлау бөлімінің басшысының аты-жөні дереккөздерде әр түрлі жазылған: Emil Græsholt, Emil Grasholm, Emil Grøndahl. Сондай-ақ Фицо кездесуге баратын украин премьер-министрінің аты-жөні де бірдей емес: Serhiy Koretsky, Serhiy Koreckyi.
Оқиға тарихы
НАТО-ның 5-бабы ұжымдық қорғаныс қағидатын бекітеді — бір немесе бірнеше мүшеге жасалған қарулы шабуыл барлық одақтастарға жасалған шабуыл ретінде қарастырылады, көмектің нақты нысанын әр мемлекет өзі анықтайды. 2023 жылдың күзінде билікке қайта оралғаннан кейін Фицо Словакияның Украинаға әскери көмегін бірден тоқтатты. 2024–2025 жылдары ол Украинаның НАТО-ға кіруіне қарсы шығып, оны «үшінші дүниежүзілік соғысқа тікелей жол» деп атады. 2026 жылдың маусымында, шілдедегі Анкара саммитіне дейін, Фицо Украинаға ірі қаржылай және әскери қолдауға қарсы категориялық түрде шықты. Соңғы апталарда НАТО мен ЕО аумағында бірнеше ресейлік гибридтік оқиғалар тіркелді.