Зеленский: Киев энергетикалық атысты тоқтатуға дайын, бірақ Ресей кепілдік беруі керек

Бұл неге маңызды

Энергетикалық атысты тоқтату мәселесі украиндықтардың жылу, электр қуаты және негізгі қызметтер үшін тәуелді болатын сыни инфрақұрылымға шабуылдарға тікелей қатысты. Зеленскийдің ұстанымы Ресей үшін экспорттық кіріс пен Украина үшін тұрмыстық энергиямен қамтамасыз ету арасындағы айырмашылықты көрсетіп, дипломатиялық таластың мәнін айқындайды. Трамп Киев пен Мәскеу растамаған келісімді жариялады, ал FT хабарлауынша Путин қысқа дейін мәмілені аяқтағысы келмейді.

Не болды

Президент Володимир Зеленский CBS News-ке берген сұхбатында Киев Ресеймен энергетикалық атысты тоқтатуға дайын екенін айтты, бірақ бұл шешімнің шартты екенін атап өтті: серіктестер Ресейдің украин энергетикалық нысандарына соққы жасамауына кепілдік беруі тиіс. Зеленский энергетиканың екі ел үшін мәнін түбегейлі әр түрлі екенін түсіндірді: Ресей үшін бұл мұнай мен газ экспортына байланысты, Украина үшін — азаматтардың үйлеріне электр жеткізу мәселесі.

Бұл мәлімдеме Дональд Трамптың 14 қыркүйекте Украина Ресейдің энергетикалық нысандарына соққы жасамауға келіскенін және Ресейдің кері міндеттеме алғанын мәлімдеуіне жауап ретінде жасалды. Алайда Financial Times-тің Украинадағы бас тілшісі Кристофер Миллер Трамптың мәлімдемесі асығыс жасалғанын, түпкілікті келісімге қол жетпегенін хабарлады. FT дереккөздеріне сүйенсе, Владимир Путин қысқа дейін мәміле жасағысы келмейді, өйткені Кремль украин энергетикалық инфрақұрылымына шабуылдар Киевті жеңілдіктерге мәжбүрлейді деп есептейді.

Зеленский сондай-ақ АҚШ елшілері Джаред Кушнер мен Стив Уиткофф Киевке сапары кезінде энергетикалық атысты тоқтату тақырыбын көтергенін, олар «мұнай өңдеу зауыттары мен басқа да энергетикалық ресурстар жайында ойласайық» дегенін растады.

Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады

Украин баспасөзі Зеленскийдің ұстанымын бірінші орынға қойып, энергия мәселесіндегі асимметрияны ерекше атап көрсетеді: Ресей үшін бұл экспорттық кіріс, ал Украина үшін — азаматтардың жарық пен жылуы. Бұл ретте Киевтің өзара шектеуге баруы Трамп жариялаған «fait accompli» емес, серіктестердің Ресейден кері кепілдік алуына байланысты шарт ретінде көрсетіледі. Сонымен қатар Зеленскийдің «Путин әлсіздермен санаспайды» деген сөзі украин тараптың қорғаныс ұстанымын нығайтады.

Халықаралық дереккөздер бұл туралы қалай жазады

Аталған жалғыз украин тілді дереккөз Вашингтон мен Мәскеудегі дипломатиялық маневрлерге назар аударып, Трамп пен FT хабарламаларына ерекше мән береді. Сюжеттің өзегі — АҚШ-тың делдалдығымен жүргізіліп жатқан энергетикалық келісімнің шынымен де бар-жоғы, яғни Трамптың мәлімдемесінің уақытынан бұрын жасалған-жасалмағаны.

Дереккөздер неде келіспейді

Трамп 14 қыркүйекте Украина Ресейдің энергетикалық нысандарына соққы жасамауға келіскенін және Ресейдің кері міндеттеме алғанын мәлімдеді. Зеленский бұны жоққа шығарып, Киев тек серіктестер Ресейден кепілдік алғанда ғана тоқтайтынын айтты. FT хабарлауынша, Трамптың мәлімдемесі асығыс жасалған — түпкілікті келісім жоқ. Сонымен қатар Трамп дизель отыны бағасының өсуін негізінен Ресейдің Украинаға қарсы соғысынан деп атады, бірақ бұл тәуелсіз растаусыз берілген және Зеленский Иран жағдайынан бөлек қарастыруға қарсы. FT дереккөздері Путин қысқа дейін мәміле жасағысы келмейді деп хабарлайды — бұл Трамптың «түпкілікті келісім жақын» деген бейнесіне қайшы.

Оқиға тарихы

Ресейдің украин энергетикалық инфрақұрылымына шабуылдары азаматтардың электр мен жылуынан айырылуына бірнеше рет әкеп соқты, әсіресе суық айлар алдында. «Энергетикалық атысты тоқтату» тұжырымдамасы — бір-бірінің энергетикалық нысандарына соққы жасамау — АҚШ бастаған келіссөздерде сенімді нығайту қадамы ретінде талқыланған.