Иващенко Қырғызстандағы қарулы қақтығысты «жеке оқиға» деп атады: СБУ мен HUR арасындағы дау жалғасуда
Украина Қорғаныс министрлігінің Бас барлау басқармасының (HUR) басшысы Олег Иващенко 2 қыркүйекте Киевте СБУ мен HUR қызметкерлері арасындағы атыс оқиғасын «жеке жағдай» деп сипаттады. Ол екі мекеменің «бір ортақ жауға қарсы жұмыс істейтінін», оны институционалдық қақтығыс ретінде қарастыруға негіз жоқ екенін айтты. Сонымен қатар Степан Каплунов ісі бойынша екі тараптың ресми нұсқалары және жалған ақпарат науқанына байланысты өзара айыптаулар жалғасып жатыр.
Ең бастысы
- Олег Иващенко 2 қыркүйектегі Киевтегі СБУ мен HUR қызметкерлері арасындағы атысты «жеке оқиға» деп атады.
- Ол СБУ мен HUR-ның әртүрлі функциялары бар, бірақ «ортақ жауға қарсы ұлттық қауіпсіздік мүддесінде» жұмыс істейтінін мәлімдеді.
- Иващенко: «корпоративтік иммунитет те, ұжымдық кінәлілік те болмауы керек» — жауапкершілік жеке болуы тиіс.
- 1 қыркүйекте Ресей еріктілер корпусы (РДК) оның қолбасшысының орынбасары Степан Каплуновтың Киевте ұрланып кеткенін хабарлады.
- СБУ мен Бас прокуратура СБУ мен HUR қызметкерлері арасындағы қақтығыс бойынша тергеу бастады, 4 қыркүйекте сот тікелей қатысқан тұлғаларды жеке кепілдікпен босатты.
- Президент Зеленский оқиғаны «ұятты» деп атап, арнайы қызметтер басшыларынан кадрлық шешімдер мен ішкі тергеулер талап етті.
Бұл неге маңызды
Бұл оқиға соғыстың ең қысымы кезінде Украинаның ең қуатты екі қауіпсіздік мекемесі — СБУ мен HUR — арасындағы алғашқы жария қақтығысқа айналды. Иващенконың ресми мәлімдемесі — саяси зардаптарды шектеуге және оқиғаны мекемеаралық «соғыс» ретінде көрсетуге жол бермеуге бағытталған қадам. Дегенмен Каплунов ісіне байланысты СБУ мен HUR-дың қарама-қайшы ресми нұсқалары мен жалған ақпарат туралы өзара айыптаулар жауапкершілік пен есептілік мәселелерін ашық қалдыруда.
Не болды
Украина Қорғаныс министрлігінің Бас барлау басқармасы (HUR) басшысы Олег Иващенко Укрінформға берген сұхбатында 2 қыркүйекте Киевте СБУ мен HUR қызметкерлері арасында болған атысты «жеке оқиға» деп сипаттап, оны мемлекеттік мекемелерге таратуға болмайтынын айтты.
Оқиға тарихы: 1 қыркүйекте Ресей еріктілер корпусы (РДК) өзінің қолбасшысының орынбасары Степан Каплуновтың Киевте ұрланып кеткенін хабарлады. Келесі күні таңертең әлеуметтік желілерде Киевтің Днепр ауданында СБУ мен HUR арасында атыс болғаны жөнінде ақпарат тарады. СБУ кейін Каплунов пәтеріндегі тиісті іс-шаралар кезінде оған қарулы шабуыл жасалғанын, шабуылшылар Украина Қорғаныс күштерінің бірлігіне тиесілі екенін, ал СБУ «Альфа» арнайы бөлімі қарсылық көрсеткендерге қарсы қару қолданғанын мәлімдеді. Бас прокуратура құқық қорғау қызметкеріне көз жұмдыруға оқталған қатысты қылмыстық тергеу бастады, ал Мемлекеттік тергеу бюросы (ДБР) СБУ мен HUR арасындағы қақтығыстың мән-жайын тергеуге кірісті.
Қарама-қайшы нұсқалар сақталды: СБУ Ресей ФСБ-сының Украинаға Тәуелсіздік күніне келген ресейлік оппозиция жетекшісіне қарсы терактісінің алдын алынғанын, ал Каплуновтың өзі ФСБ тапсырмасы бойынша дайындағанын мәлімдеді; HUR «Тимур» арнайы бөлімінің командирі болса, СБУ қызметкерлері «күндіз көзінше» HUR-дың ұрыс командирін ұрлап, ресми айыпсыз ұстағанын айтты. Каплунов ФСБ-мен байланысын мойындауын психологиялық қысыммен мәжбүрлі түрде жасағанын, ал СБУ оның өз еркімен мойындағанын мәлімдеді. 4 қыркүйекте сот тікелей қатысқан СБУ мен HUR қызметкерлерін жеке кепілдікпен босатты.
Президент Зеленский оқиғаны «ұятты» деп атап, арнайы қызметтер басшыларынан қатысушыларға қатысты кадрлық шешімдер мен СБУ мен HUR ішінде тергеулер талап етті. Иващенконың сұхбаты — осы фонда мекемеаралық жанжалды «арандатушылық» ретінде көрсетуге тырысқан HUR тарапынан жасалған ең жоғары деңгейдегі мәлімдеме.
Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Украиналық БАҚ Иващенконың сұхбатын орталыққа қойып, оқиғаны мекемеаралық емес, «жеке және қабылданбайтын» оқиға ретінде көрсетеді. Баяндамаларда СБУ, HUR, Бас прокуратура мен ДБР-ның бір-біріне қарама-қарсы ресми нұсқалары жанама түрде беріліп, бірде-бір тараптың сөзі толық расталмайды. Президент Зеленскийдің кадрлық шешімдер мен ішкі тергеулерге қатысты талабы ерекше аталып, оқиғаның саяси салмағы көрсетіледі.
Дереккөздер неде келіспейді
Дереккөздер бірнеше негізгі мәселеде келіспейді. Біріншіден, ФСБ-ның болжалды нысанасы — ресейлік оппозиция жетекшісінің кім екені: бастапқыда Каплуновтың жоғалуымен байланыстырылды, кейін Чечен үкіметінің қоныс аударудағы басшысы Ахмед Зақаев деп аталды, ал СБУ соңында Каплуновтың өзі ФСБ тапсырмасымен дайындағанын мәлімдеді. Екіншіден, Каплуновтың рөлі даулы: СБУ оны ФСБ-мен ерікті түрде ынтымақтасқан, қастандық дайындаған деп есептейді, ал Каплунов өзі оны мойындауын психологиялық қысыммен мәжбүрлі түрде алғанын айтады. Үшіншіден, 2 қыркүйектегі қақтығстың басталуы туралы: HUR «Тимур» бөлімінің командирі СБУ қызметкерлері күндіз көзінше HUR командирін ұрлағанын мәлімдесе, СБУ жедел терроризмге қарсы тергеу жүргізіп жатқанын және іс-әрекетке кедергі келтіруге тырысқандардың шабуылына тап болғанын хабарлайды.
Оқиға тарихы
Оқиға 1 қыркүйекте РДК Каплуновтың Киевте ұрланып кеткенін хабарлауынан басталды. 2 қыркүйекте Киевте СБУ мен HUR қызметкерлері арасында Каплунов ісімен байланысты атыс болды. СБУ екі қызмет Тәуелсіздік күніне келген ресейлік оппозиция жетекшісіне ФСБ ұйымдастырған қастандықтың алдын алды деп мәлімдеді; БАҚ алдымен нысана ретінде Каплуновты, кейін Чечен үкіметінің қоныс аударудағы басшысы Ахмед Зақаевты атады. HUR бұқаралық ақпарат құралдарын, блогерлерді және Telegram арналарын әскери барлауға қарсы нысаналы жалған ақпарат науқанын жүргізуде айыптады. Президент Зеленский оқиғаны «ұятты» деп атап, кадрлық шешімдер мен ішкі тергеулер талап етті. 4 қыркүйекте сот тікелей қатысқан СБУ мен HUR қызметкерлерін жеке кепілдікпен босатты.