ГУР: әскери барлау мен ГУР бөлімшелерін жамкапынаюға бағытталған дезинформациялық науқан жүргізілуде

Бұл неге маңызды

ГУР мәлімдемесі — Украина қауіпсіздік органдарының бірінің өзіне қарсы жүргізіліп жатқан ақпараттық операция туралы ресми жария ескертуі. Бұл ГУР мен СБУ арасындағы қарулы қақтығас пен Степан Каплунов ісі аясында жасалды, бұл соғыс кезінде екі мемлекеттік қауіпсіздік құрылымы арасындағы ашық қақтығысты көрсетті. ГУР медиа мен блогерлерге күмәнді материалдарды ақшаға жариялау ұсыныстары туралы хабарлауға үндеу тастады. Президент Зеленский жоғары деңгейде араласып, СБУ мен ГУР қақтығысын «ұятты» деп атап, кадрлық өзгерістерді талап етті — бұл жағдайдың саяси маңыздылығын көрсетеді.

Не болды

Қорғаныс министрлігінің Бас барлау басқармасы (ГУР) 3 қыркүйекте Telegram-арнасында мәлімдеме жариялап, әскери барлау мен ГУР бөлімшелерін жамкапынаюға бағытталған нысаналы дезинформациялық науқан жүргізіліп жатқанын хабарлады. Басқарма ұйымдастырушылар «даулы беделді» медиа, блогерлер мен Telegram-арналарды, оның ішінде қаржылық сыйақы үшін тартуды жоспарлап отырғанын мәлімдеді, алайда ықтимал ұйымдастырушыларды атамады. ГУР азаматтарды тек тексерілген ресми ақпарат көздеріне сенуге, ал медиа мен блогерлерге тексерілмеген күмәнді деректерді жариялау ұсынысы келіп түссе дереу құқық қорғау органдарына хабарлауға шақырды.

Мәлімдеме 2 қыркүйекте Киевтің Березняки ауданында ГУР мен СБУ арасындағы қарулы қақтығыс аясында жасалды. СБУ бұл оқиғаны Ресей Құрамақтарының ерікті корпусының (РДК) қолбасшысының орынбасары Степан Каплуновтың ФСБ-мен байланысына қатысты тергеу іс-әрекеттерімен байланыстырды. РДК 1 қыркүйекте Каплуновтың бірнеше күн бұрын үйінің ауласында «белгісіз адамдар» ұрлап кеткенін хабарлады — Каплуновтың өзі ұрлау 23 тамызда болғанын айтты. Қақтығыс кезінде СБУ-дың «Альфа» арнайы бөлімі қару қолданды; Қорғаныс күштері жағынан бірнеше адам жараланды. 3 қыркүйекте СБУ Каплунов ФСБ-мен байланысын мойындап, Қорғаныс күштері мүшелерін жою үшін жалдау әрекеті болғанын айтатын бейнероликті жариялады. Каплунов айыптауларды жоққа шығарып, жауап алу кезінде қысым көрсетілгенін мәлімдеді.

Президент Володимир Зеленский СБУ мен ГУР арасындағы қақтығысты «ұятты» деп атап, арнайы қызметтер басшыларынан кадрлық шешімдерді талап етті; 3 қыркүйекте ол СБУ-дың мемлекеттік құпияларды қорғау және лицензиялау департаментінің басшысы Олег Храмовты қызметінен босатты. Бас прокуратура Киевтегі атыстан кейін және Каплуновтың ұрлануына қатысты алдын ала тергеу жүргізіп жатыр.

Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады

Барлық дереккөздер — украиналық: Укрінформ, Суспільне Новини, НВ, ЛІГА.net/LB.ua, Українська правда, Інтерфакс-Україна, ZN.UA, Новинарня, Бабель, Громадське радіо, Радіо Свобода, Детектор медіа. Басым бөлігі украин тілінде жарияланған, екі материал орыс тілінде. Басылымдар ГУР-дың мәлімдемесін және медиа мен блогерлерге үндеуін орталыққа қояды; украин тілді тақырыптарда бейтарап немесе ГУР-ға қолдау көрсететін тұжырымдамалар («ГУР әскери барлауды жамкапынаю науқаны туралы хабарлайды», «ГУР ақпараттық науқан туралы ескертеді») қолданылады. Бірқатар басылымдар мәлімдемені СБУ–ГУР қақтығысы, 2 қыркүйектегі Киевтегі атыс және Каплунов ісімен байланыстырып, СБУ мен Каплунов пен оның адвокатының бәсекелік баяндамаларын ұсынады.

Дереккөздер неде келіспейді

СБУ Каплуновтың камера алдындағы жауабын шынайы деп есептейді және оның тергеу іс-әрекеттері кезінде ұсталғанын айтады; Каплунов, оның адвокаты Тарас Боровский мен РДК қолбасшысы Денис Капустин оны 23 тамызда полиция қызметкерлері ретінде таныстырылған адамдар ұрлап кеткенін, жауап алу кезінде қорқыту мен қысым көрсетілгенін, ал босатылғаннан кейін оның тұрған жері белгісіз екенін мәлімдейді. Тағы бір дау — СБУ-дың ФСБ-ға тапсырылған қастандықты бірлесіп тойтару туралы мәлімдемесі шынымен келісілген бірлескен операция ма, жоқ па: бір дереккөз бұл тұжырымдаманың алғашында ГУР-дың ресми беттерінде пайда болып, кейін алынып тасталғанын атап көрсетеді.

Оқиға тарихы

2 қыркүйекте Киевтің Березняки ауданындағы Шумской көшесінде ГУР мен СБУ қызметкерлері арасында қарулы қақтығыс болды; СБУ-дың «Альфа» арнайы бөлімі қару қолданды, Қорғаныс күштері жағынан бірнеше жауынгер жараланды. СБУ қақтығысты РДК қолбасшысының орынбасары Степан Каплуновтың ФСБ-мен байланысына қатысты тергеу іс-әрекеттерімен байланыстырды; Каплунов, оның адвокаты мен РДК қолбасшысы Денис Капустин оның 23 тамызда полиция ретінде таныстырылған адамдар ұрлап кеткенін және жауап алуға мәжбүрленгенін айтады. 3 қыркүйекте СБУ Каплунов ФСБ-мен байланысын мойындаған бейнероликті жариялады; Каплунов айыптауларды мәжбүрлі деп жоққа шығарады. Бас прокуратура Киевтегі атыс пен Каплуновтың ұрлануы бойынша алдын ала тергеу жүргізді. 3 қыркүйекте Президент Зеленский СБУ-дың мемлекеттік құпияларды қорғау және лицензиялау департаментінің басшысы Олег Храмовты қызметінен босатып, СБУ–ГУР оқиғасын «ұятты» деп атады.