Зеленский Норвегияға барды: үш бірлескен қорғаныс жобасы және қосымша қаржылай қолдау туралы жариялады
Президент Зеленский 20–21 қазанда Норвегияға жұмыс сапарымен барып, премьер-министр Йонас Гар Стьоре, қорғаныс министрі Туре Сандвик және Kongsberg басшылығымен кездесті. Сапар барысында үш бірлескен қорғаныс жобасы – «Шахед» түріндегі дрондарға қарсы құрал (нәтижесі 1,5–2 ай ішінде), FREYJA еуропалық зымыранға қарсы бағдарламасы және әуе қорғанысы мен байланыс жүйелері – жарияланды. Сонымен қатар Норвегия 750 млн норвегия крон (шамамен 78,5 млн доллар) көлемінде қосымша бюджеттік қолдау бөлетіні белгілі болды.
Ең бастысы
- 20 қазанда Зеленский Ослода норвегиялық премьер-министр Йонас Гар Стьоре, Финляндия президенті Александр Стубб және АҚШ арнайы өкілі Стив Виткоффпен кездесу өткізді.
- 21 қазанда Зеленскийдің Стьоремен екінші кездесуі, қорғаныс министрі Туре Сандвикпен және Kongsberg (NASAMS өндірушісі) бас директоры Эйрик Лимен кездесулері болды.
- Украин-норвегиялық үш бірлескен қорғаныс жобасы: «Шахед» түріндегі дрондарға қарсы құрал (алғашқы нәтижесі 1,5–2 ай ішінде), FREYJA еуропалық зымыранға қарсы бағдарламасы, әуе қорғанысы мен серіктік байланыс жобалары.
- Ағымдағы қаржы жылындағы бюджет тапшылығы 3,5 млрд еуро (4,1 млрд доллар) құрайды; Украина бұл мәселені норвегиялық серіктестер алдында көтерді.
- Норвегия 750 млн норвегия крон (шамамен 78,5 млн доллар) көлемінде қосымша бюджеттік қолдау бөледі.
- 20 қазанда Зеленский сондай-ақ Норвегия патшасымен, Стортинг спикері Масуд Гараханимен және барлық партия лидерлерімен кездесті.
Бұл неге маңызды
Бұл сапар бірнеше маңызды нәтижелерді бір жерге жинақтайды. Біріншіден, Украина мен Норвегия арасындағы қорғаныс-өнеркәсіп кешенінде нақты бірлескен жобалар – соның ішінде Kongsberg-пен тікелей «Шахедқа» қарсы жоба және FREYJA еуропалық бағдарламасына қатысу – жарияланды, ал бірінші жобаның нәтижесі 1,5–2 ай ішінде күтіледі. Екіншіден, қорғаныс жаңалықтарымен қатар Зеленский ағымдағы қаржы жылындағы 3,5 млрд еуролық бюджет тапшылығын жабуға көмек сұрап, соғыс кезіндегі қаржыландыру қажеттілігінің ауқымын көрсетті. Үшіншіден, Норвегия 750 млн норвегия крон (шамамен 78,5 млн доллар) көлемінде қосымша бюджеттік қолдау беретінін жариялады. Төртіншіден, Зеленский бейбітшілік күш-жігерінің одан әрі дамуы АҚШ-тың Ресейден қандай да бір жаңа ұсыныстар естуіне байланысты екенін айтты – бұл сапардың дипломатиялық мәнмәтінін көрсетеді.
Не болды
Президент Зеленский 20 қазанда Норвегияға келді. Сол күні Ослода ол норвегиялық премьер-министр Йонас Гар Стьоре, Финляндия президенті Александр Стубб және АҚШ президентінің арнайы өкілі Стив Виткоффпен бірлескен кездесу өткізді; сондай-ақ ол Норвегия патшасымен, Стортинг спикері Масуд Гараханимен және партия лидерлерімен кездесті. 21 қазанда Стьоремен екінші кездесу, қорғаныс министрі Туре Сандвикпен және Kongsberg бас директоры Эйрик Лимен кездесулер өтті. Зеленский үш бірлескен украин-норвегиялық қорғаныс жобасын жариялады: «Шахед» түріндегі дрондарға қарсы құрал (алғашқы нәтижесі 1,5–2 ай ішінде күтіледі); FREYJA еуропалық зымыранға қарсы бағдарламасы, онда Норвегия белсенді қатысады және жекелеген элементтерде бірінші нәтижелерге қол жеткізілген; әуе қорғанысы мен серіктік байланысқа қатысты үшінші жоба. Зеленский қазіргі қаржы жылындағы 3,5 млрд еуро (шамамен 4,1 млрд доллар) бюджет тапшылығын норвегиялық серіктестер алдында көтерді. Норвегия 750 млн норвегия крон (шамамен 78,5 млн доллар) көлемінде қосымша бюджеттік қолдау бөлетіні белгілі болды. Тараптар сондай-ақ энергетикалық қолдау пакетін, бомбалардан қорғау орындарын, мектеп автобустарын сатып алу бағдарламаларын және депортацияланған украин балаларын қайтару мәселесін талқылады. Зеленский NASAMS жүйелері күн сайын украин халқын қорғап жатқанын, ал қараша айында Норвегиядан қосымша қорғаныс қолдау пакеттері күтілетінін айтты.
Дереккөздер неде келіспейді
Дереккөздер арасында екі айқын алшақтық бар. Біріншіден, FREYJA сынақтарының мерзімі бірқатар фактілерде «жыл соңына дейін» (ағымдағы жыл), ал басқаларында «2026 жылдың соңына дейін» деп көрсетілген; берілген материалдарда қай нұсқа дұрыс екені нақтыланбайды. Екіншіден, кейбір дереккөздер Зеленский кездескен норвегиялық монархты Харальд V деп, ал басқалары Хокон VIII деп атайды; бұл екі жазу да бірдей материалда бірге кездеседі.
Оқиға тарихы
Украина 2022 жылдан бері Kongsberg өндіретін NASAMS жүйелерін алып келеді; компания мен украин кәсіпорны NASAMS зымырандарын бірлесіп әзірлеу мен өндіруге келісімге қол қойған. Kongsberg дереккөздерде келтірілген мәліметі бойынша, 2025 жылдың мамырындағы жағдай бойынша NASAMS жүйелері 900-нан астам әуе нысанын 94% тиімділікпен аулаған. Норвегия кездесуге дейін-ақ FREYJA еуропалық зымыранға қарсы бағдарламасына белсенді қатысып келген. Сапарға дейінгі украин баяндамалары (қазанның басы–ортасы) Әуе күштері мен Қорғаныс министрлігі дрондарға қарсы AI роботтық мұнаралармен тәжірибе жүргізіп жатқанын, сонымен қатар ресейлік реактивтік дрондардың жылдамдығы артып келе жатқанын ескерткен. Сапар барысында Норвегия патшасымен, Стортинг спикері мен партия лидерлерімен бөлек кездесулер, сондай-ақ 20 қазанда АҚШ арнайы өкілі Стив Виткофф және Финляндия президенті Стуббпен үшжақты келіссөздер өтті.