Трамп Ресейге қарсы санкцияларды жеңілдетті: мұнай бағасы төмендеді
19 қазанда АҚШ президенті Дональд Трамп Ресейге қарсы санкциялар мен тарифтерді алып тастау туралы атқарушы бұйрыққа қол қойды. Бұл Грэм заңы бойынша күшейтілген санкциялардың күшін жоюмен қатар жүрді. Нәтижесінде Brent маркалы мұнай фьючерстері 1,80%-ға, WTI — 1,14%-ға арзандады. Сонымен қатар Трамп Украина мен Ресей арасындағы «энергетикалық бітім» жарияланды, бірақ ресми Вашингтон қару жеткізу мен барлау бөлісуді тоқтату арқылы Киевке қысым көрсетуде.
Ең бастысы
- 19 қазанда Brent мұнайы 1,80% ($1,98) арзандап, барреліне $107,88 болды, WTI 1,14% ($1,16) арзандап, $100,25 болды.
- 16 қазанда Трамп Линдси Грэммен бірге авторлық жасаған заңнамадағы күшейтілген Ресей санкцияларын күшін жою туралы бұйрыққа қол қойды.
- Ресейлік дизель отынының АҚШ нарығына жеткізілуі коммерциялық келісімшарттарға қол қойылғаннан кейін 15–20 күн ішінде күтіледі.
- Трамп Украина мен Ресей арасында «осы сәттен бастап» энергетикалық бітім жариялады, ол тек мұнай өңдеу зауыттарына шабуылды тоқтатуды қамтиды.
- АҚШ Өнеркәсіп хатшысы Крис Райт шешімнің Кремльге қысымды күшейтетінін айтты — Ресей өз энергетика инфрақұрылымын соққылардан қорғау үшін соғыс қарқынын азайтуға мәжбүр болады деп түсіндірді.
- Жеті АҚШ сенаторы (республикашылдар мен демократтар) Ресей дизелінің импортына рұқсат беру заңды бұзады деп мәлімдеді.
- Зеленский шешім айына 300–500 мың тоннаны қамтиды, ал жаһандық тұтыну айына 120 миллион тонна екенін айтып, АҚШтан украин дизелін жеткізу туралы келісім жасауды сұрады.
Бұл неге маңызды
Грэм заңы бойынша күшейтілген санкциялардың күшін жою және ресейлік дизель импортына тыйымды жеңілдету — АҚШ-тың соғыс кезіндегі Ресейге қатысты саясатындағы ірі бұрылыс. Мұнай нарығтары бұған лезде реакция білдірді. Мұнай өңдеу зауыттарына шабуылды тоқтату туралы жарияланған энергетикалық бітім жалпыға бірдей емес, тар аяқты деэскалация жолын ашады. Бірақ Вашингтон сонымен бірге Украинаға қару жеткізу мен барлау бөлісуді тоқтату арқылы қысым көрсетуде — бұл Киев үшін қауіпті теңгерімсіздік. Саясатты қолдаушылар мен сыншылар оны қарама-қарсы тұрғыдан бағалайды: біріншілер үшін бұл Мәскеуге қосымша қысым, екіншілер үшін — Ресейдің соғыс қаржыландыруын күшейту.
Не болды
19 қазанда АҚШ президенті Дональд Трамп Ресейге қарсы санкциялар мен тарифтерді алып тастау туралы атқарушы бұйрыққа қол қойды. Бұған дейін, 16 қазанда, ол Линдси Грэммен бірге авторлық жасаған заңнамадағы күшейтілген Ресей санкцияларын күшін жою туралы бұйрыққа қол қойған болатын. Нәтижесінде Brent маркалы мұнай фьючерстері 04:27 GMT уақытымен $1,98-ге немесе 1,80%-ға арзандап, барреліне $107,88 болды, WTI мұнайы $1,16-ға немесе 1,14%-ға арзандап, $100,25 болды. Трамп Украина мен Ресей арасындағы энергетикалық бітім «осы сәттен бастап» басталатынын және екі жақ оған келіскенін жариялады; бітім тек мұнай өңдеу зауыттарына шабуылды тоқтатуды қамтиды. АҚШ Өнеркәсіп хатшысы Крис Райт CNN-нің «State of the Union» бағдарламасында бұл шешім Кремльге қысымды күшейтеді деп түсіндірді, өйткені Ресейде экспортқа қосымша дизель көлемін алудың жалғыз жолы — Украинамен қақтығысты жеңілдету. Алайда, Трамп әкімшілігі Киевке қару жеткізу жүйесін тоқтату және Еуропа елдерінің украин қаруын сатып алуын тоқтату арқылы қысым көрсетуде. Жеті АҚШ сенаторы (республикашылдар мен демократтар) мұндай импортқа рұқсат беруді заң бұзу деп атап, президенттан шешімді дереу кері қайтаруды талап етті — еске сала кетейік, Конгресс 2022 жылы ресейлік энергия ресурстарын импорттауға тыйым салған болатын.
Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Украина көзқарасынан бұл шешім екіжақты сипатқа ие. Президент Зеленский, бір жағынан, Трамп жариялаған энергетикалық бітімді құптайтынын мәлімдеді, бірақ сонымен бірге ресейлік санкцияларды жеңілдетуді «айқын әлсіздік» деп атады, өйткені бұл Ресейдің соғыс машинасын қаржыландыруды күшейтеді. Зеленский айына 300–500 мың тонна көлемі жаһандық айлық тұтынудың (120 миллион тонна) аз үлесін ғана құрайтынын және АҚШ украин дизелін жеткізуді таңдауы мүмкін екенін атап өтті. Сондай-ақ, Трапп Киевке қару жеткізуді тоқтату және Еуропаның украин қаруын сатып алуын шектеу арқылы қысым көрсетуде, бұл украиндық шабуылдардың тереңдігін шектеуге мәжбүрлейді.
Дереккөздер неде келіспейді
Дереккөздер бірдей саясаттың мотивациясы мен салдарын қарама-қарсы бағалайды. АҚШ Өнеркәсіп хатшысы Крис Райт Ресей дизеліне санкцияларды жеңілдету Кремльге қысым құралы — Ресей Украинамен қақтығысты азайтуға мәжбүр болады, өйткені ол тек осылай ғана экспортқа қосымша дизель ала алады — деп түсіндіреді. Сыншылар, соның ішінде президент Зеленский, керісінше, бұл шешім Путинді одан әрі батыл етеді, өйткені ресейлік қаражат соғыс машинасына бағытталады деп ескертеді. Сондай-ақ, нарық талдаушысы Приянка Сачдева бұл қадамды АҚШ аралық сайлауына дейін мұнай бағасын ұстап тұру әрекеті деп сипаттады, ал Райт оны нарықты басқару емес, Мәскеуге қысым құралы ретінде ұсынды.
Оқиға тарихы
2022 жылы Конгресс ресейлік энергия ресурстарын импорттауға тыйым салды — АҚШ қаражатының Ресейдің Украинаға қарсы соғысын қаржыландыруын болдырмау мақсатында. Трамп алдыңғы айда Мәскеуге қысымды күшейту мақсатындағы Грэм заңына қол қойған болатын, бірақ кейін оның күшейтілген шараларының күшін жойды. Мұнай бағасының өсуіне Иранның Парсы шығанағы елдеріндегі мұнай нысандарына соққылары, сондай-ақ Хормуз бұғазындағы танкерлерге шабуылдар себеп болды. Украинада бір ғана мұнай өңдеу зауыты бар, ол толық қуатта жұмыс істемейді және ресейлік шабуылдардың нысанасына жиі айналады; Ресейде керісінше мұнай өңдеу зауыттарының кең желісі бар.