Жарияланды:

Польша президенті Навроцкий премьер-министр Тускты Ресей қаупі туралы дауына айыптады

Польша президенті Кароль Навроцкий Rzeczpospolita газетіне берген сұхбатында премьер-министр Дональд Тускты Ресей тарапынан төніп тұрған қатерді саяси мақсатта асыра пайдаланып, халықты соғыспен қорқытады деп айыптады. Навроцкий соңғы алты айда Ресей қаупінің деңгейі елеулі өзгермегенін мәлімдеді. Туск X желісінде жауап беріп, Навроцкийдің «адалдығы үшін» ризашылығын білдірді және оның Гжегож Браунның прорсейлік партиясына назар аудармайтынын сынға алды.

Ең бастысы

  • Навроцкий Rzeczpospolita газетіне берген сұхбатында соңғы алты айда Ресей қаупінің деңгейі елеулі өзгермегенін мәлімдеді
  • Президент «белгілі бір саясаткерді» — түсінікті түрде Дональд Тускті — Ресей қатерін жеке саяси үшін пайдаланып келеді деп айыптады
  • Навроцкий Тусктің Financial Times-қа берген сұхбатын сынап, оның Польшаны одақтастар алдында қиын жағдайға қойғанын айтты
  • Президент Туск сілтеме жасаған CIA есебін «ойдан шығарылған» деп атады
  • Президент әкімшілігінің пікірінше, Ресейдің басты нысанасы — Украина, Польшаға қарсы ірі көлемді операциялығына белгілер жоқ
  • Туск X желісінде жауап беріп, Навроцкийге «адалдығы үшін» ризашылық білдірді және оның Гжегож Браунның прорсейлік партиясына назар аудармайтынын атап көрсетті
  • Навроцкийдің баспасөз хатшысы Рафал Лескевич Тусктың жариялаған ақпараты президент қызметін қабылдағанда-ақ оның қолында болғанын мәлімдеді

Бұл неге маңызды

Польша президенті мен премьер-министрінің арасындағы бұл жанжал тек ішкі саяси дау емес — ол НАТО-ның шығыс қанатындағы ең ірі мүше мемлекеттің Ресей тарапынан төніп тұрған қатерді қалай бағалайтынын көрсетеді. Навроцкийдің Туск сілтеме жасаған CIA есебін «ойдан шығарылған» деп атауы барып-бар ақпарат құралдарына сенім мәселесін көтереді. Қазақстан сияқты Орталық Азия елдері үшін бұл — Еуропа қауіпсіздік архитектурасындағы ішкі шиеленістің мысалы.

Не болды

Польша президенті Кароль Навроцкий Rzeczpospolita газетіне берген сұхбатында премьер-министр Дональд Тускты Ресей қауіпін жеке саяси үшін пайдаланып, поляктарды соғыспен қорқытады деп ашық айыптады. Навроцкий соңғы алты ай ішінде Ресей тарапынан төнген қауіп деңгейі елеулі өзгерген жоқ деп мәлімдеді және Тусктың сәуірде Financial Times-қа берген сұхбатындағы (онда премьер АҚШ-тың Еуропаны қорғауға «адалдығын» күмәнді деп, Ресей бірнеше ай ішінде НАТО мүшесіне шабуыл жасауынатын мүмкін деп ескерткен) тұжырымдарын Польшаны одақтастар алдында қиын жағдайға қойды деп сынға алды. Сондай-ақ президент Туск сілтеме жасаған CIA есебін «ойдан шығарылған» деп атады — бұл премьердің қыркүйектің басында украин-поль шекарасында «бірдеңе болуынатын» туралы ескертуіне нұсқау болды. Туск X желісінде жауап беріп, Навроцкийге «адалдығы үшін» ризашылық білдірді және оның Гжегож Браунның прорсейлік партиясының Польша саясатындағы орнына назар аудармайтынын атап көрсетті. Навроцкийдің баспасөз хатшысы Рафал Лескевич бұған жауап ретінде «премьер-министр не құрастырмаса, соны жасырады» деді. Президент әкімшілігінің ресми позициясы бойынша, Ресейдің басты нысанасы — Украина, Польшаға қарсы ірі көлемді әскери операциялығына белгілер жоқ.

Халықаралық дереккөздер бұл туралы қалай жазады

Үш украин тілді медиа да бұл оқиғаны бірінші кезекте Польшаның ішкі саяси дауы ретінде көрсетеді — Навроцкий мен Тусктың қақтығысы, емес Польша–Ресей немесе Польша–НАТО қарым-қатынасы ретінде. Бұл репортаждау фокусы украиналық аудитория үшін Польша билігінің бірлігі Ресей агрессиясына жауап беруде қаншалықты берік екенін бағалауға мүмкіндік береді.

Дереккөздер неде келіспейді

Негізгі дау — Ресей қаупінің деңгейі соңында айларда елеулі өзгерді ме: Навроцкий соңғы алты айда елеулі өзгеріс жоқ және Польшаға қарсы ірі операция белгілері жоқ дейді, ал Туск Ресей бірнеше ай ішінде НАТО мүшесіне шабуыл жасауынатын және Украинаны қолдайтын мемлекеттерге гибридтік дрон мен зымыран шабуылдарын жоспарлайтынын мәлімдейді. Екінші дау — Тусктың ескертулері ұлт мүддесіне қызмет ете ме, әлде саяси үрдіске айналды ма: Навроцкий Тускыны «қорқыныш тудыруда» және рейтинг үшін қорқытуда айыптайды, ал Туск өз сөзін жауапты дайындық ретінде қорғайды. Үшінші — Туск сілтеме жасаған CIA есебінің мәртебесі: Навроцкий оны «ойдан шығарылған» деп атайды, ал Тусктың қыркүйектегі ескертуі нақты барлау мәліметтерінсіз берілген және екі жақ оны өздерінше сипаттайды. Төртінші — Польшаның халықаралық беделіне Тусктың риторикасының әсері: Навроцкий бұл Польшаны Еуропадағы одақтастар алдында қиын жағдайға қойды дейді, ал Туск НАТО мен Еуропалығымен үйлестіру мен әр түрлі сценарийлерге дайындықты атап көрсетеді.

Оқиға тарихы

Тусктың сәуірдегі Financial Times сұхбатынан бастап ескертулер бірнеше ай бойы күшейе түсті: қыркүйекте ол Кремль жоспарларында Украинаны қолдайтын мемлекеттерге гибридтік дрон мен зымыран шабуылдары барлап, украин-поль шекарасында бірдеңе болуынатынын ескертті. Варшава қауіпсіздік форумында Туск Ресей Украинада тоқтамайды деген сенімін қайталап, әр түрлі сценарийлерге дайындық жүріп жатқанын жариялады. Польша мен оның көршілері кибершабуылдар, әуе кеңістігін бұзу және еуропалық нысандарға саботаж әрекеттерінің өсуін Ресейдің Украинаны қолдауға деген қолдауды әлсіретуге бағытталған науқанының бөлігі ретінде қарастырады. Президент әкімшілігінің позициясы — Польшаның өз армиясын нығайту, аймақтық ынтымақтастық және НАТО-ға мүшелік арқылы тежеу керек, ал басты нысана — Украина. Навроцкийдің кеңсесі қыркүйектің басында Туск үкіметін Ресей қатері жөніндегі хабарламаларды саяси пайда үшін қолданады деп айыптаған. Сенат вице-спикері Магдалена Бейат (Nowa Lewica оппозициялық партиясы) Польшаның елшіліктерге, сенаторлар мен министрлерге қорғаныс дайындығын, құжаттарды цифрландыруды, mObywatel порталында төрт дайындық санатын, ҮЕҮ желісін құруды және әйелдерді қорғаныс үрдісіне белсенді тартуды қоса алғандағы дайындығын сипаттады; ол Украинаға бітімгерлер жіберу идеясын қолдады.