Үндістан Ресей-Украина соғысын тоқтату жөніндегі делдалдық күш-жігерін күшейтті
Үндістанның сыртқы істер министрі Субрахманьям Джайшанкар Нью-Делидің соғысты аяқтау үшін Ресей мен Украинамен тікелей келіссөздер жүргізіп жатқанын мәлімдеді. Тараптар Қара теңізде навигация қауіпсіздігі, астық экспорты және энергетикалық жеткізілімдер мәселелерін талқылауда. Украина сыртқы істер министрі Андрей Сибига Үндістанның ұсынысын Түркия, Мысыр және АҚШ-тың жоспарларымен қатар "ең жан-жақты" деп атады.
Ең бастысы
- Үндістан сыртқы істер министрі Субрахманьям Джайшанкар Ресей мен Украина арасындағы келіссөздер Қара теңізде навигация қауіпсіздігінен басталғанын айтты
- Келіссөздер астық экспорты мен энергетикалық жеткізілімдерді, сондай-ақ "шабуылдарды болдырмау мүмкіндіктерін" қамтиды
- Джайшанкар шілдеде үнді теңізшілері қаза тапқан шабуылдар келіссөздерді бастауға түрткі болғанын мәлімдеді
- Украина сыртқы істер министрі Андрей Сибига Үндістан ұсынысын Түркия, Мысыр және АҚШ-пен бірге төрт елдік жоспарлардың ішінде "ең жан-жақты" деп атады
- Сибиганың айтуынша, барлық төрт ұсыныс энергетикалық нысандарға өзара соққы беруді тоқтатуды және Қара теңізде навигацияны қалпына келтіруді көздейді
- Джайшанкар келісімге қол жеткізілетініне сенім жоқ екенін ескертті, бірақ тіпті шектеулі уағдаластық та пайдалы болатынын айтты
- Премьер-министр Нарендра Моди тамыз айында ШЫҰ саммитінде және қыркүйекте БРИКС саммитінде Владимир Путинді соғысты тоқтатуға шақырды
Бұл неге маңызды
Үндістан алғаш рет Ресей-Украина соғысын тоқтатуда делдал ретінде белсенді рөлді жария түрде қабылдауда — тек бейбітшілікке шақырумен шектелмей, екі тараппен тікелей келіссөздер жүргізуде. Келіссөздер Қара теңіз навигациясы, астық экспорты және энергетика сияқты нақты, ішінара шараларға бағытталған, бұл толық қарусыздандыру қиын болса да, шектеулі уағдаластықтарға қол жеткізу мүмкіндігін береді. Украина Үндістан ұсынысын Түркия, Мысыр және АҚШ жоспарларымен қатар төрт елдік жоспарлардың ішінде "ең жан-жақты" деп таныды, бұл делдалдықтың параллель жолдары айналасындағы дипломатиялық серпінді көрсетеді.
Не болды
Үндістан сыртқы істер министрі Субрахманьям Джайшанкар 2026 жылғы 5 қазанда Нью-Делидегі Каутилья экономикалық конкласында Үндістанның Ресей-Украина соғысын тоқтату жөніндегі делдалдық күш-жігерін күшейткенін мәлімдеді. Ол Үндістан екі тараппен — Ресей және Украинамен — Қара теңізде навигация қауіпсіздігі, астық экспорты және энергетикалық жеткізілімдер мәселелері бойынша тікелей келіссөздер жүргізіп жатқанын айтты. Джайшанкар шілдеде үнді теңізшілері қаза тапқан шабуылдар осы келіссөздерді бастауға түрткі болғанын, ал кейін олардың ауқымы астық экспорты мен энергетиканы қамтуға кеңейгенін хабарлады. Ол келісімге қол жеткізілетініне кепілдік жоқ екенін ескертті, бірақ тіпті шектеулі уағдаластық та пайдалы болар еді, өйткені астық, энергия және тыңайтқыш экспортының бұзылуы Оңтүстік жарты шар елдеріне пропорционалды түрде әсер етеді. Украина сыртқы істер министрі Андрей Сибига Үндістан ұсынысын Түркия, Мысыр және АҚШ жоспарларымен қатар төрт елдік жоспарлардың ішінде "ең жан-жақты" деп атады; барлық төрт ұсыныс энергетикалық нысандарға өзара соққы беруді тоқтатуды және Қара теңізде навигацияны қалпына келтіруді көздейді. Джайшанкар бұл пікірлерді Bloomberg хабарлаған өткен демалыстағы қауіпсіздік конференциясында алғаш айтқан болатын.
Халықаралық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Гонконг пен Әзірбайжан басылымдары Үндістан сыртқы істер министрінің "сәл көбірек белсенді" және "қарапайым қолдаудан арылу" деген сөздерін алға тартады, Үндістанның бұрын-соңды болмаған делдалдық рөлге бет бұрғанын көрсетеді. Олар бұл бастаманы Үндістанның Ресеймен қарым-қатынасы — энергетикалық байланыстар, ғарыш саласындағы ынтымақтастық, әскери жабдықтау (оның ішінде Пәкістанға қарсы қолданылған S-400 жүйелері) және АҚШ-тың ресейлік мұнай сатып алуды азайту қысымы — аясында қарастырады. Сондай-ақ осы басылымдар Джайшанкардың келісімге қол жетпейтінін ескертуін және Қара теңіз навигациясы бойынша Түркия мен Мысыр жүргізіп жатқан параллель жолды, сондай-ақ БҰҰ-ның қатысуымен қазан айының басында жоспарланған келіссөздерді атап көрсетеді.
Оқиға тарихы
Үндістан тарихи тұрғыдан Кремльді сынаудан аулақ болып келеді, соның ішінде соғысты айыптайтын БҰҚ резолюциялары бойынша дауыс беруден бас тартады. Премьер-министр Нарендра Моди тамыз айында Қырғызстандағы ШЫҰ саммиті аясында және қыркүйекте Нью-Делидегі БРИКС саммиті аясында Владимир Путинді соғысты тоқтатуға шақырды, мұнда екі көшбасшы екіжақты байланыстарды тереңдетуге уәде берді. АҚШ Үндістанның ең ірі сауда серіктесі ретінде ресейлік мұнай сатып алуды азайтуға қысым жасауда; үнді импорты алдымен төмендеді, бірақ Таяу Шығыстағы соғыс аясында қайта өсті. Ресей Үндістанның негізгі қару жеткізушілерінің бірі болып қала береді — үнді әскері жүздеген ресейлік жойғыш ұшақтарды және бірнеше S-400 әуе қорғаныс жүйелерін пайдаланады, олар 2025 жылғы мамырдағы төрт күндік Үндістан-Пәкістан қақтығысы кезінде қолданылған. Түркия мен Мысыр Қара теңізде навигация мен астық экспортын ішінара ашу жөнінде параллель жолмен жұмыс істеуде, ал Түркия мен БҰҰ қазан басында Ресей және Украинамен Қара теңіздегі қарусыздану бойынша келіссөздердің жаңа раундын жоспарлап отыр. Шілдеде үнді теңізшілері қаза тапқан шабуыл Нью-Делиді Мәскеу мен Киевпен навигация қауіпсіздігі мәселесін көтеруге мәжбүр етті, бұл Джайшанкар ағымдағы келіссөздердің бастамасы деп сипаттады.