Ресей Украинаның уақытша оккупацияланған аумақтарында Мемлекеттік думаға «сайлау» өткізді — Украина Сыртқы істер министрлігі нәтижелерін мойындамайды
Ресей 18–20 қыркүйек аралығында Мемлекеттік думаға сайлау өткізді, оның құрамына Украинаның уақытша оккупацияланған аумақтарындағы «дауыс беру» де енді. Украина Сыртқы істер министрлігі бұл сайлауды оккупант мемлекеттің фарсы деп атап, оның өткізілуін де, нәтижелерін де мойындамайтынын мәлімдеді.
Ең бастысы
- Ресей 18–20 қыркүйекте Мемлекеттік думаға сайлау өткізді, оның аясында Украинаның уақытша оккупацияланған аумақтарында да «дауыс беру» ұйымдастырылды.
- Украина Сыртқы істер министрлігі бұл «сайлауды» оккупант мемлекеттің фарсы деп атап, оның нәтижелері заңды күшін жоқ және Ресейдің юрисдикциясын Украина аумағына таратуға ешқандай құқықтық негіз жасамайды деп мәлімдеді.
- Министрлік оккупацияланған аумақтарда сайланған депутаттардың Мемлекеттік дума құрамына енуі бүкіл Думаның легитимдігін қосымша жоққа шығарады деп ескертті.
- Ресейдің Орталық сайлау комиссиясы оккупацияланған аумақтарда «арнайы тәртіп» енгізді — алдыңғы шеп аймақтарында «қауіпсіздік тәуекелдері» сылтауымен аулада дауыс беруге рұқсат етілді.
- Ресей Славянск, Краматорск және Святогірск қалаларын (Украина бақылауындағы Донецк облысы) өзінің сайлау округіне қосты.
- Украинаның Қарсы дезинформация орталығы: тәуелсіз халықаралық ұйымдар сайлау процесін бақылауға жіберілмеген, ал «тәуелсіз байқаушылар» Кремльге адал.
- Владимир Путин видеоүндеуде дауыс беру «Ресейге соғыста жеңуге көмектеседі» деп мәлімдеді.
- Украинаның Сыртқы барлау қызметі 10 қыркүйекте Ресей сайлау кезінде оккупацияланған аумақтарда «бөтен жалау» астындағы провокациялар мен террорлық актілерге барады деп ескерткен.
Бұл неге маңызды
Ресейдің оккупацияланған украин аумақтарында сайлау өткізуі — оккупацияны легитимдеуге және осы аумақтарға өз юрисдикциясын таратуға бағытталған әрекет. Украина билігі бұл сайлаудың өткізілуін де, нәтижелерін де мойындамай, халықаралық құқықтың бұзылуы ретінде бағалап отыр. Оккупацияланған аумақтардағы дауыс беру рәсімдері — аулада дауыс беру, мобильді топтар, тәуелсіз халықаралық байқаушылардың жоқтығы — украиналық билік пен сарапшылардың пікірінше, жалған нәтижелер мен қатысу көрсеткіштерін үрлеу үшін жағдай жасайды. Бұл — 2022 жылдан бергі Ресейдің алғашқы парламенттік сайлауы, ол соғыс жағдайындағы шектеулермен қатар жүріп жатыр.
Не болды
Ресей 18–20 қыркүйекте Мемлекеттік думаға кезекті сайлау өткізді, оның аясында Қырым, Севастополь және Донецк, Луганск, Запорожье, Херсон облыстарының уақытша оккупацияланған бөліктерінде де «дауыс беру» ұйымдастырылды. Бұл «сайлау» бұған дейін — 29 тамыздан бастап — алдын ала дауыс беру кезеңімен жүргізілді. Украина Сыртқы істер министрлігі 18 қыркүйекте ресми мәлімдеме жариялап, бұл «сайлауды» оккупант мемлекеттің фарсы деп атады және оның нәтижелері заңды күшінсіз, Ресейдің юрисдикциясын таратуға ешқандай құқықтық негіз жасамайды деп жариялады. Министрлік оккупацияланған аумақтарда сайланған депутаттарды Мемлекеттік дума құрамына енгізу бүкіл Думаның легитимдігін қосымша жоққа шығаратынын ескертті.
Ресейдің Орталық сайлау комиссиясы оккупацияланған аумақтар үшін «арнайы тәртіп» енгізді — «қауіпсіздік тәуекелдері» сылтауымен алдыңғы шеп аймақтарында аулаларда дауыс беруге рұқсат етілді. Донбастағы Украина бақылауындағы Славянск, Краматорск және Святогірск қалалары Ресейдің сайлау округіне енгізілді. Украинаның Қарсы дезинформация орталығы тәуелсіз халықаралық ұйымдардың сайлау процесін бақылауға жіберілмегенін, ал «тәуелсіз байқаушылар» Кремльге адал екенін хабарлады. Владимир Путин видеоүндеуде дауыс беру «Ресейге соғыста жеңуге көмектеседі» деп мәлімдеді. Сайлау барысында қарулы күштердің қатысуымен бірқатар оқиғалар тіркелді: Краснодар өлкесіндегі бір учаске ұшқышсыз ұшу аппаратының соққысынан терезелері сынғанына байланысты көшірілді, оккупацияланған Луганск облысында 14 учаскеде электр қуаты өшірілді, ал оккупацияланған Запорожье облысында бір учаске қызметкерінің қаза тапқаны хабарланды.
Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Барлық берілген дереккөздер — украиналық БАҚ, олар Ресейдің «сайлауын» бір ауыздан заңсыз, оккупант мемлекеттің фарсы және халықаралық құқықтың бұзылуы ретінде сипаттайды. Украиналық материалдар Сыртқы істер министрлігінің, Қарсы дезинформация орталығының, Сыртқы барлау қызметінің және СБУ-дың ресми мәлімдемелеріне ерекше назар аударады — олар псевдо-сайлаудың мақсаты туралы ескертіп, қатысудың пропагандалық функциясын алға тартады. Украина билігі «сайлаудың» өткізілуін де, нәтижелерін де мойындамайтынын және оккупацияланған аумақтар Украинаның ажырамас бөлігі болып қала беретінін баса айтады. Сондай-ақ украиналық басылымдар оккупацияланған аумақтардағы процедуралық бұзушылықтарды — аулада дауыс беруді, мобильді топтарды, тәуелсіз халықаралық байқаушылардың жоқтығын, Кремльге адал «қоғамдық байқаушылар палатасын» — жалған нәтижелерге қолайлы жағдай ретінде көрсетеді.
Оқиға тарихы
2014 жылдан кейін БҰҰ Бас Ассамблеясындағы дауыс беруде 143 мүше-мемлекет Ресейдің оккупациясының заңсыздығын растап, Ресейден халықаралық деңгейде танылған шекаралар шеңберінде Украина аумақтарының бәрінен әскерлерін шығаруды талап еткен. Ресейдің Орталық сайлау комиссиясы оккупацияланған аумақтарда «арнайы тәртіп» енгізді — алдыңғы шеп аймақтарында «қауіпсіздік тәуекелдері» сылтауымен аулалар мен тұрғын үй аумақтарында дауыс беруге рұқсат етілді. Ресей Донецк облысындағы Украина бақылауындағы Славянск, Краматорск және Святогірск қалаларын өзінің сайлау округіне қосты. 13 тамызда Украина Сыртқы істер министрлігі ТМД байқаушыларын оккупацияланған аумақтарға бармауға ескертті; 10 қыркүйекте Украинаның Сыртқы барлау қызметі Ресей сайлау кезеңінде оккупацияланған аумақтарда «бөтен жалау» астында провокациялар мен террорлық актілер ұйымдастыруы мүмкін деп ескерткен.