ЕО Украинаға қорғаныс қажеттіліктеріне қосымша 3,3 млрд еуро бөледі
Еуропалық комиссияның төрайымы Урсула фон дер Ляйен Президент Володимир Зеленскиймен телефон арқылы сөйлескеннен кейін ЕО Украинаға зымырандар мен дрондар сатып алуға тағы 3,3 млрд еуро бөлетінін жариялады. Қаражат «Украинаны қолдау несиесі» бағдарламасы аясында 18 қыркүйекте аударылады. Сонымен қатар ЕО SAFE бағдарламасының қалған қаражатын «Freya» зымыранға қарсы жүйесі негізіндегі Еуропалық әуе және зымыранға қарсы қорғаныс жүйесін бірлесіп әзірлеуге пайдалануға дайын екендігі айтылды.
Ең бастысы
- ЕО 2026–2027 жылдарға арналған «Украинаны қолдау несиесі» бағдарламасы аясында 18 қыркүйекте 3,3 млрд еуро аударады.
- Қаражат зымырандар, оқ-дәрілер мен дрондар сатып алуға, оның ішінде қорғаныс күштерінің қажеттіліктеріне бағытталады.
- Бұл — қорғаныс бағытындағы төртінші транш; биылғы жылы ЕО-ның Украинаға аударған жалпы көмесі шамамен 15 млрд еуроға жетеді.
- Бір апта бұрын ЕО Patriot жүйелері мен PAC-3 зымырандарын қаржыландыруды мақұлдады — алғаш рет ЕО Украина Қарулы Күштеріне PAC-3 жеткізілімін тікелей қаржыландырды.
- 11 қыркүйекте Еуропалық комиссия Украинаның әуе және зымыранға қарсы қорғанысы мен басқа қорғаныс қажеттіліктері үшін 6,1 млрд еуро бөлуді жеке мақұлдады.
- Фон дер Ляйен SAFE бағдарламасының қалған қаражатын «Freya» жүйесі негізіндегі Еуропалық әуе және зымыранға қарсы қорғаныс жүйесін бірлесіп әзірлеуге пайдалануға дайын екенін мәлімдеді.
- Фон дер Ляйен келесі аптада Нью-Йорктегі БҰҰ Бас Ассамблеясына қатысып, халықаралық серіктестерден қолдауды күшейтуді сұрайды.
Бұл неге маңызды
3,3 млрд еуро көлеміндегі транш «Украинаны қолдау несиесі» бағдарламасындағы қорғаныс бағытындағы төртінші төлем болып табылады және биылғы жылы ЕО-ның Украинаға көмек көлемін шамамен 15 млрд еуроға дейін жеткізеді. Қаражат зымырандар, оқ-дәрілер мен дрондар сатып алуға, атап айтқанда ресейлік соққыларға төтеп беру үшін бағытталады. Жарияланыммен қатар SAFE бағдарламасының қаражаты есебінен «Freya» жүйесі негізіндегі Еуропалық әуе және зымыранға қарсы қорғаныс жүйесін бірлесіп әзірлеу ұсынылып отыр, бұл ЕО-ның АҚШ Patriot зымыранға қарсы зымырандарына тәуелділігін азайтуға бағытталған.
Не болды
Еуропалық комиссияның төрайымы Урсула фон дер Ляйен Президент Володимир Зеленскиймен телефон арқылы сөйлескеннен кейін ЕО «Украинаны қолдау несиесі» бағдарламасы аясында зымырандар мен дрондар сатып алуға тағы 3,3 млрд еуро бөлетінін жариялады. Қаражат жұма, 18 қыркүйекте аударылуы тиіс. Бұл қорғаныс бағытындағы төртінші транш; бірінші транш — 3,2 млрд еуро — Украинаға 2026 жылдың маусымында түскен болатын.
Фон дер Ляйен сондай-ақ ЕО-ның SAFE бағдарламасының (көлемі 150 млрд еуроға дейінгі қорғаныс несие құралы) қалған қаражатын жаңа ЕО–Украина бірлескен қорғаныс жобаларын іске қосу үшін пайдалануға дайын екенін мәлімдеді. Бастаманың негізгі мақсаты — украиндық тәжірибе мен инновацияларды Еуропаның технологиялық және өндірістік мүмкіндіктерімен біріктіре отырып, «Freya» зымыранға қарсы жүйесі негізіндегі Еуропалық әуе және зымыранға қарсы қорғаныс жүйесін бірлесіп әзірлеу; бұл Patriot-қа тәуелділікті азайтуға арналған.
Сөз барысында фон дер Ляйен бір апта бұрын Patriot жүйелерін қаржыландыру мақұлданғанын, ал 11 қыркүйекте Еуропалық комиссия Украинаның әуе және зымыранға қарсы қорғанысы мен басқа қорғаныс қажеттіліктері үшін 6,1 млрд еуро бөлуді жеке мақұлдағанын еске салды — алғаш рет ЕО PAC-3 зымырандарының жеткізілімін тікелей қаржыландырды. Украина премьер-министрі Сергей Корецкий (бір көзде аталған) транштың алынғанын растап, қаражат зымырандар мен дрондарды қоса алғанда, басым қорғаныс қажеттіліктеріне бағытталатынын хабарлады.
Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Украин басылымдары жарияланымды Зеленский–фон дер Ляйен телефон қоңырауының тікелей нәтижесі ретінде баяндап, қаражаттың траншы алынғанын баса айтады. Бірнеше украин БАҚ-тары премьер-министр Сергей Корецкийдің (Корецкий) транштың келіп түскенін растап, оның зымырандар мен дрондарды қоса алғанда басым қорғаныс қажеттіліктеріне бағытталатынын нақтылағаны келтіріледі. Украин БАҚ-тары сондай-ақ алдағы аптадағы БҰҰ Бас Ассамблеясы аясында Зеленскийдің фон дер Ляйенмен кездесуін, сондай-ақ қаржыландыруды ашу үшін қажетті реформаларды қарау үшін Жоғарғы Раданың рөлін ерекше атап көрсетеді.
Халықаралық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Халықаралық (ағылшын тіліндегі APA агенттігі) ақпарат құралы оқиғаны 18 қыркүйекке жоспарланған зымырандар мен дрондарға арналған 3,3 млрд еуро көлеміндегі ЕО аударымы ретінде көрсетеді, бұл ретте украиндық саяси реакцияға немесе ішкі мәселелерге аз назар аударылады. Халықаралық баяндау жарияланымды ресейлік соққылар, Patriot қаржыландыруы және «Freya» жүйесімен бірлескен қорғаныс жобасын қоса алғанда, ЕО мен Зеленский арасындағы қорғаныс қолдауы бойынша жалғасып жатқан диалог аясында қарастырады.
Дереккөздер неде келіспейді
Дереккөздерде қаражаттың мақсатты ауқымы жөнінде айырмашылық бар: басым бөлігі 3,3 млрд еуро тек «зымырандар мен дрондар» үшін деп көрсетсе, бір көзде олар Украинаның қорғаныс қабілетін нығайту үшін оқ-дәрілер сатып алуға да жұмсалады делінген. Бірлескен зымыранға қарсы жүйенің атауы да әртүрлі жазылады — «Freya» және «Freyja». Сонымен қатар бір украиндық көзде премьер-министр Сергей Корецкий аталып, транштың келіп түскенін растайтын мәлімдеме жасаса, көптеген басқа көздер қоңырау бойынша жария мәлімдемелерді президент Зеленскийге телиді.
Оқиға тарихы
«Украинаны қолдау несиесі» бағдарламасы 2026–2027 жылдарға 90 млрд еуроға дейін қаражат көздейді: 60 млрд еуро қорғаныс қажеттіліктеріне (оның ішінде дрондарға), 30 млрд еуро бюджеттік қолдауға; бірінші 3,2 млрд еуро транш 2026 жылдың маусымында түсті, ал несиені өтеу болашақтағы ресейлік репарациялар есебінен жоспарланып отыр. SAFE («Security Action for Europe») — көлемі 150 млрд еуроға дейінгі ЕО қорғаныс несие құралы. Жоғарғы Рада Украинаның Еуропалық қорғаныс қорына (EDF) қатысуы туралы ЕО-мен келісімді ратификациялайтын заң қабылдады.