Еуропа Парламенті қорғаныс қаржыландыруын жеңілдету және Украина үшін EDF қаражатын ашу бойынша «Omnibus V» пакетін мақұлдады
2026 жылғы 16 қыркүйекте Еуропа Парламенті «Omnibus V» пакеті аясында Еуропалық Қорғаныс қоры арқылы Украинада қорғаныс әзірлемелерін сынақтан өткізу шығындарын қаржыландыруға мүмкіндік беретін ережелерді мақұлдады. Сонымен қатар ЕО-да қорғаныс сатып алу мен рұқсат беру рәсімдерін жеңілдететін нормалар қабылданды.
Ең бастысы
- Дауыс беру 2026 жылғы 16 қыркүйекте, сейсенбі күні өтті.
- Қаулыны 530 депутат қолдады, 125-і қарсы дауыс берді, 12-еуі қалыс қалды.
- Пакет Еуропалық Қорғаныс қоры ережелерін жеңілдетіп, қорғаныс жобаларына іріктеу критерийлерін жаңартады.
- Ережелер ЕО мүше елдерімен қатар үміткер елдерден де, оның ішінде Украинадан да, сапалы жобаларға басымдық береді.
- Қорғаныс кәсіпорындарын салу немесе кеңейту үшін рұқсат шешімдеріне бірыңғай 42 жұмыс күндік мерзім белгіленеді (күрделі жобалар үшін 102 күнге ұзартылады).
- Ұлттық органдар мерзімде шешім қабылдамаса, «Үнсіз келісу» қағидасы қолданылады.
- Пакет «ReArm Europe / Readiness 2030» жоспары аясында төрт жыл ішінде 800 млрд еурога дейін қорғаныс инвестицияларын қолдауға бағытталған.
- Еуропалық Парламент сонымен қатар CBAM механизмін кеңейтуді және Украина тауарлары үшін соғыс жағдайын ескеретін уақытша преференциялық шаралар енгізуді мақұлдады.
Бұл неге маңызды
Бұл шешім Еуропалық Қорғаныс қорының қаражатын Украина аумағында қорғаныс әзірлемелерін сынақтан өткізуге ашады және Украинаны үміткер ел ретінде қорғаныс ҒЗТКЖ серіктесі ретінде таниды. Сонымен қатар пакет ЕО ішінде қорғаныс сатып алу рәсімдерін жеңілдетіп, міндетті мерзімдер мен «үнсіз келісу» қағидасын енгізеді — бұл Еуропаның қорғаныс өнеркәсіптік қуаттылығын тездетуге бағытталған. Пакет төрт жыл ішінде 800 млрд еурога дейін инвестиция көздейтін «ReArm Europe / Readiness 2030» жоспарын іске асыруға арқалған. Сонымен қатар CBAM-ға байланысты бөлек өзгерістер аясында Украинаға соғыстың салдарын ескеретін уақытша преференциялар беріледі.
Не болды
2026 жылғы 16 қыркүйекте Еуропа Парламенті «Omnibus V» пакетін мақұлдады. Дауыс беру нәтижесінде 530 депутат қолдап, 125-і қарсы, 12-еуі қалыс қалды. Пакеттің негізгі элементтері: Еуропалық Қорғаныс қоры арқылы Украинада қорғаныс әзірлемелерін сынақтан өткізу шығындарын қаржыландыру мүмкіндігі; қорғаныс жобаларына іріктеу критерийлерін жаңарту, онда ЕО мүшелерімен қатар үміткер елдерден келетін сапалы жобаларға басымдық беріледі; ЕО бойынша қорғаныс өнімдерін жеткізу мен сатып алуды жеңілдету. Қорғаныс кәсіпорындарын салу немесе кеңейту үшін рұқсат шешімдеріне өтінім толтырылғанын растағаннан кейін бірыңғай 42 жұмыс күндік мерзім белгіленеді, күрделі жобалар немесе қоршаған орта, денсаулық, жұмысшы қауіпсіздігіне қатер төндіретін жобалар үшін 102 жұмыс күнге ұзартылуы мүмкін. Ұлттық органдар мерзімде шешім қабылдамаса, «үнсіз келісу» қағидасы қолданылады. Мүше елдер қорғаныс жобаларына ілесіп отыратын, өтінімдерді сандық қадағалауды жүргізетін және шағын және орта кәсіпорындарға көмек көрсететін бірыңғай байланыс орталықтарын құруы тиіс. Пакет «ReArm Europe / Readiness 2030» жоспары аясында төрт жыл ішінде 800 млрд еурога дейін қорғаныс инвестицияларын қолдауға бағытталған. Сонымен қатар Еуропалық Парламент CBAM механизмін өңделген өнімдерге кеңейтуді және оны айналып өтуге қарсы қосымша шараларды мақұлдады, Украина тауарлары үшін соғыстың ерекше жағдайларын ескеретін уақытша преференциялық шаралар енгізу мүмкіндігін қарастырды. Парламенттің ұстанымы ЕО Кеңесі мен Еуропалық Комиссиямен одан әрі келіссөздер үшін негіз болады; түпкі мәтін келіссөздер нәтижесінде бекітіледі.
Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Барлық үш дереккөз — украиндық БАҚ. Олар пакеттің Украинаға тікелей қатысты екі артықшылығына назар аударады: Еуропалық Қорғаныс қоры арқылы қорғаныс әзірлемелерін сынақтан өткізу қаржыландыруы және үміткер ел ретінде Украина тауарларына CBAM бойынша преференциялық қарау. Украиндық БАҚ қорғаныс дауысын Еуропалық Комиссия президенті Урсула фон дер Ляйеннің Парламентке жыл сайынғы үндеуінде жасаған мәлімдемелерімен — Украинаның қатысуымен Еуропалық қауіпсіздік кеңесін құру, Patriot зымырандарын жеткізу және «Frea» негізіндегі бірлескен ЕО жүйесі — бір ақпарат ағынында ұсынады.
Оқиға тарихы
Украина — ЕО-ға үміткер ел, сондықтан жаңартылған іріктеу критерийлері бойынша қаржыландыруға қатысуға құқылы. «Omnibus V» пакеті қорғаныс жобалары үшін бірыңғай 42 жұмыс күндік рұқсат мерзімін (102 күнге ұзарту мүмкіндігімен) және мүше елдердегі бірыңғай байланыс орталықтарын да қамтиды. Еуропалық Комиссия президенті Урсула фон дер Ляеннің Парламентке жыл сайынғы үндеуінде Украинаның ұсынылатын Еуропалық қауіпсіздік кеңесіне қатысуы, Patriot зымырандарын жеткізу және «Frea» негізіндегі жүйе туралы айтылды.