ЕО елшілі Ресейге қарсы жеке санкцияларды ұзарту бойынша келісуге қайта қол жеткізе алмады
2026 жылғы 9 қыркүйекте ЕО Тұрақты өкілдер комитеті (Coreper) Украинаның аумақтық тұтастығын бұзғаны үшін 2 600-ден астам адам мен компанияға қарсы жеке санкциялар режимін бір жылға ұзарту мәселесінде келісімге қол жеткізе алмады. Словакия алты айлық ұзартуды талап етіп, Ресейлік бірнеше олигархтарды тізімнен шығаруды сұрап отыр. Келесі елшілер кездесуі 14 қыркүйекке, ресми мерзім — 15 қыркүйекке белгіленген.
Ең бастысы
- 9 қыркүйекте ЕО Тұрақты өкілдер комитеті Украинаның аумақтық тұтастығына қарсы жеке санкцияларды ұзарту бойынша келісімге қол жеткізе алмады.
- Словакия бір жылдық ұзартуды бұғаттап, алты айлық нұсқаны талап етуде.
- Братислава Алишер Усманов пен Михаил Фридманды тізімнен шығаруды сұрайды; Франция да Усмановты шығаруды қолдайды.
- Режимге 2 600-ден астам адам мен заңды тұтастық кіреді, оларға активтерді бұғаттау және кіруге тыйым салу қолданылады.
- Режимді ұзарту үшін ЕО-ның 27 мүше-мемлекетінің бір ауыздан келісімі қажет.
- Ресми мерзім — 15 қыркүйек 2026 жыл; алдыңғы Coreper отырысы 2 қыркүйекте де сәтсіз аяқталған.
- Словакияның Сыртқы істер министрлігі санкциялардың мерзімінде ұзартылатынына сендірді.
Бұл неге маңызды
Режим 2 600-ден астам адам мен компанияға қатысты активтерді бұғаттау мен саяхатқа тыйымды қамтиды, сондықтан оны бір мемлекеттің бұғаттауы ЕО-ның Ресейге қысым құралының бүтіндей жұмысын тоқтатуы мүмкін. Бір ауыздан келісім талабы жалғыз қарсы дауысқа бүкіл пакеттің болашағын тәуелді етеді. Словакияның алты айлық циклге оралу талабы санкцияларды жарты жыл сайын саяси сауда-саттыққа қайта ашады. Усманов пен Фридманды тізімнен шығару туралы нақты талаптар бұл сауданың нақты мазмұнын көрсетеді. 15 қыркүйектегі мерзімге бір күн қалғанда 14 қыркүйектегі елшілердің кездесуі — келісімге қол жеткізудің соңғы мүмкіндігі.
Не болды
2026 жылғы 9 қыркүйекте ЕО Тұрақты өкілдер комитеті (Coreper) Украинаның аумақтық тұтастығын, егемендігі мен тәуелсіздігін бұзуға қатысы бар 2 600-ден астам адам мен заңды тұтастыққа қарсы жеке санкциялар режимін бір жылға ұзарту мәселесін талқылады, бірақ келісімге қол жеткізе алмады. Негізгі кедергі — Словакияның ұстанымы: Братислава алты айлық ұзартуды талап етіп, сонымен қатар Ресейлік бірнеше олигархтарды, соның ішінде Алишер Усманов пен Михаил Фридманды тізімнен шығаруды сұрады. Кейбір баяндамалар бойынша Франция да Усмановты шығаруды қолдайды. Словакия алты айлық қайта қарау циклі жағдайдың, оның ішінде соғыстың ықтимал аяқталуының, өзгеруіне байланысты неғұрлым орынды деп есептейді. Бұл — Coreper деңгейіндегі екінші сәтсіздік: 2 қыркүйектегі алдыңғы отырыста да Словакия келіспеген болатын. Дипломаттар 15 қыркүйектегі ресми мерзімге дейін консультацияларды жалғастырады; келесі елшілер кездесуі 14 қыркүйекке, яғни мерзімнің қарсаңына белгіленген. Словакияның Сыртқы істер министрлігі санкциялардың уақтылы ұзартылатынына сендірді, бірақ келіссөз позицияларының құпиялылығына байланысты егжей-тегжейін ашпады. Режим активтерді бұғаттауды, қаражат пен экономикалық ресурстар беруді тыйымдауды, ал жеке тұлғалар үшін ЕО аумағына кіру мен транзитке тыйымды қамтиды. Бұл режим соңғы рет 2026 жылғы наурызда ұзартылған.
Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Украиналық баспасөз тоқтап қалуды тек Словакияның ұстанымымен байланыстырып, процедуралық тәуекелге — 27 мемлекеттің бір ауыздан келісім талабына және 15 қыркүйектегі жақындап қалған мерзімге — баса назар аударады. Баяндамалар режимнің Украинаның аумақтық тұтастығын бұзушылықтарға тікелей байланысты екенін және ол 2 600-ден астам тұлғаны қамтитынын ерекше атап көрсетеді. Словакия ішіндегі саяси динамикаға қарағанда, Coreper отырыстарының хронологиясы мен келесі елшілер кездесуінің күні (14 қыркүйек) алға шығарылған.
Дереккөздер неде келіспейді
Дереккөздер арасында екі негізгі алшақтық бар. Біріншіден, Словакияның талаптарының нақтылығына қатысты: кейбір баяндамалар тек «бірнеше ресейлік олигархтарды» шығару жөнінде айтса, кейінгілері нақты есімдерді — Алишер Усманов пен Михаил Фридманды — атайды және Францияның да Усманов мәселесінде ұқсас ұстанымда екенін қосады. Екіншіден, соңғы сәтсіз Coreper отырысының нақты күнінде: бір фактілер жиынтығы сәтсіздікті 9 қыркүйекке, ал екіншісі — кейінгі елшілер талқылауы мен сәтсіздігі 11 қыркүйекке жатқызады.
Оқиға тарихы
18 маусымдағы Еуропалық Кеңес саммитінде ЕО көшбасшылары Ресейдің Украинаға басып кіруінен бері алғаш рет экономикалық санкцияларды алты ай емес, 12 айға ұзартуға келісті — бұл өзгеріс Виктор Орбанның Венгрия парламенттік сайлауында жеңілісінен кейін мүмкін болды. Орбан билігі тұсында Венгрия ЕО-ның санкциялары мен басқа шешімдерін әр түрлі жеңілдіктерге айырбастап, үнемі бұғаттап тұрды, ал Словакия да осы бұғаттауларға жиі қосылды. 25 маусымда ЕО Кеңесі Ресейге қарсы жалпы экономикалық санкцияларды тағы 12 айға — 2027 жылғы 31 шілдеге дейін ұзартты. Осы оқиғада сипатталған 9 қыркүйектегі отырысқа дейін Словакия 2 қыркүйекте де Coreper деңгейіндегі жеке санкциялар режимін ұзарту әрекетін бұғаттаған болатын. Словакияның Сыртқы істер министрлігі қысқа қайта қарау циклі жағдайдың — соның ішінде соғыстың ықтимал аяқталуының — өзгеруі мүмкіндігіне байланысты неғұрлым орынды деп есептейді.