Корецкий мен Домбровскис Украинаны 2026–2027 жылдарға қаржыландыру мәселесін талқылады

Бұл неге маңызды

Бұл қоңырау ЕО-ның 2026–2027 жылдарға арналған Украина бюджеті мен қорғаныс қажеттіліктерінің едәуір бөлігін қалай жабатынын шешеді — бұл Украинаның соғыс кезіндегі қаржыландыруының негізгі мәселесі. €90 млрд ЕО несие бағдарламасы — қазіргі таңда Украинаны қолдайтын ең ірі жеке сыртқы қаржыландыру механизмі. Қаражат Украинаның келісілген реформаларды іске асыруына және нақты заңнаманы қабылдауына байланысты. Қатырылған ресейлік активтер — қосымша қаржыландырудың ықтимал трансформациялайтын, бірақ саяси тұрғыдан даулы көзі болып табылады.

Не болды

7 қыркүйекте Украина премьер-министрі Сергий Корецкий Еурокомиссияның экономика жөніндегі комиссары Валдис Домбровскиспен видеоқоңырау өткізді. Қоңырау 11:00 Брюссель уақытымен (12:00 Киев уақытымен) жоспарланған және шамамен 30 минутқа есептелген.

Тараптар үш негізгі мәселені талқылады: 2026–2027 жылдарға арналған Украинаның қаржылық қажеттіліктері, €90 млрд ЕО несие бағдарламасы аясында қаржыландыруды алу үшін қажетті реформаларды іске асыру және 2027 жылға арналған Украинаның қаржылық стратегиясын дайындау. Еурокомиссияның ресми өкілі Балаж Уйвари Брюссельдегі брифингте нақты сома әлі анықталғанын, алдағы күндер мен апталарда техникалық кеңестер жалғасатынын мәлімдеді.

Корецкий қатырылған ресейлік активтер мәселесін көтерді, ал Домбровскис бұл мәселенің күн тәртібінде қалғанын растады, бірақ қазір Комиссия келісілген қаржылық жоспарларды орындауға назар аударып отыр. Қоңырауда сондай-ақ ресейлік активтерді ЕО юрисдикциясына беру және оларды Бельгия юрисдикциясынан шығару жөніндегі Украина қаржы министрі Сергий Марченконың ұсынысы сөз болды.

Екі тарап басқа халықаралық серіктестердің де — АҚШ, Норвегия сияқты — Украинаға бюджеттік және қорғаныс көмегін күшейтуі қажет екеніне келісті. 2026 жылға арналған сыртқы қаржыландыру жоспары $45 млрд құрайды, оның $11,6 млрд-ы төленді, тағы $35 млрд расталған.

Премьер-министр Корецкий, сондай-ақ Ресейға қысымды күшейту, оның ішінде санкцияларды нығайту және Украинаның ЕО-ға қосылу жөніндегі қалған келіссөз кластерлерін тезірек ашу қажеттілігін атап өтті.

Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады

Украиндық басылымдар бұл қоңырауды Киевтің ЕО-дан қаржылай қолдауды жалғастыруы және мүмкіндігінше жеделдетуі ретінде көрсетеді, €27 млрд көлеміндегі қорғаныс бюджетінің тапшылығына, €90 млрд несиенің транштарды алға жылжытуға және қатырылған ресейлік активтерді пайдалану мәселесіне назар аударады.

Украиндық БАҚ қазақстандық БАҚ-қа қарағанда үй ішіндегі заңнамалық кедергілерге — 1 қыркүйекте халықаралық посылкаларды салықтандыру туралы заң жобасы қажетті 226 дауысты жинай алмағанына — көбірек назар аударады, бұл ЕО макроқаржы көмегінің €3,7 млрд траншын күзде бөлуге қауіп төндіруі мүмкін.

Сондай-ақ украиндық БАҚ-та премьер-министрдің комиссарға айтқан басқа басымдықтары — Ресейға санкциялық қысым және қосылу жөніндегі қалған келіссөз кластерлерін тезірек ашу — туралы деректер бар.

Дереккөздер неде келіспейді

Дереккөздер арасында бірнеше елеулі айырмашылықтар бар. Бір мақала ЕО несие бағдарламасын 90 миллиард доллар деп, ал басқалары оны 90 миллиард еуро деп атайды; сол сияқты бір мақала бюджет тапшылығын 27 миллиард доллар, ал басқалары 27 миллиард еуро деп көрсетеді. Украина институттарының өз ішінде де 2026 жылға арналған қаржыландыру қажеттіліктерінің бағалануы әр түрлі: Қаржы министрлігі мемлекеттік бюджет тапшылығын €16 млрд деп болжаса, Ұлттық банк сыртқы қаржыландыру қажеттілігін $12,7 млрд деп бағалайды.

Оқиға тарихы

ЕО-ның Украинаға арналған €90 млрд несие бағдарламасы транштармен іске асырылуда; 24 тамызда Комиссия оның аясында €6,1 млрд көлемінде қорғаныс сатып алуды мақұлдады. 2026 жылдың соңына дейін ЕО бағдарлама бойынша Украинаға шамамен €20 млрд төлеуі тиіс, жаңа транштар жуыр арада келуі мүмкін.

ЕО €90 млрд Украинаның 2026–2027 жылдардағы қажеттіліктерінің тек шамамен үштен екісін жабатынын атап өтті.

Украинаның 2026 жылға сыртқы қаржыландыру жоспары шамамен $45 млрд құрайды, оның шамамен $11,6 млрд-ы төленді. 31 тамызда «Халық қызметшісі» фракциясының депутаттары Корецкиймен және қаржы министрі Марченкомен бюджет жағдайын талқылады; парламенттік бюджет комитетінің төрайымы Роксолана Пидласа Украинаның жыл соңына дейін тағы $29,5 млрд халықаралық көмек тартуы қажет екенін, халықаралық бағдарламалар бойынша кемінде 36 міндеттеме мерзімінде орындалмағанын айтты.

1 қыркүйекте халықаралық посылкаларды салықтандыру туралы заң жобасы Верховная Радада қажетті 226 дауысты жинай алмады, бұл Комиссияның ескертуі бойынша күзде жоспарланған €3,7 млрд макроқаржы көмегін бөлуге кедергі келтіруі мүмкін.

Украинаның Үкіметі сыртқы қаржыландыруды ашу үшін қажетті, оның ішінде €1,45 млрд үшінші макроқаржы көмегі траншын алуға қатысты төрт заң жобасын Верховная Радаға жолдады.

Домбровскис 8 қыркүйекте Украинадағы ХВФ миссиясының жұмысын талқылау үшін ХВФ басқарушы директоры Кристина Георгиевамен кездесуі тиіс.