ЕО елдері Patriot зымырандарын сатып алуға арнайы рұқсат берді: Украинаға €3,2 млрд бөлінеді
Еуроодақ мүшелері Украинаның Patriot ӘЖЖ-не арналған зымыран-тұтқыштарды €90 млрд көлеміндегі Ukraine Support Loan несиесінен сатып алуына ерекше рұқсат берді. Келесі транш — €3,2 млрд, ол АҚШ-та жасалған PAC-3 зымырандарын қаржыландыруға бағытталады. Бұл шешімді Еуропалық комиссия президенті Урсула фон дер Ляйен мен НАТО бас хатшысы Марк Рютте бірлесіп құптады.
Ең бастысы
- ЕО мүшелері €90 млрд Ukraine Support Loan қаражатынан Patriot жүйелеріне арналған өнімдерді сатып алуға ерекше рұқсат берді
- Келесі транш — €3,2 млрд, ол АҚШ-та жасалған PAC-3 зымырандарына бағытталады
- Бұл қаражат бұрын бөлінген €8,4 млрд-тан бөлек
- Еуропалық комиссия президенті Урсула фон дер Ляйен мен НАТО бас хатшысы Марк Рютте шешімді бірлесіп құптады
- Ерекше рұқсат қажет болды, өйткені несие ережелері бойынша қару-жарақ ЕО/Украинада жасалуы тиіс, ал Patriot зымырандары АҚШ-та өндіріледі
- Украина қорғаныс министрі Евгений Хмараның айтуынша, шамамен 1000 Patriot зымыранын жеткізуге келісімшарттар жасалуда
Бұл неге маңызды
Бұл шешім алғаш рет Украинаға АҚШ-та жасалған Patriot зымырандарын ЕО несиесі есебінен сатып алуға мүмкіндік берді — бұған дейін несие ережелері қару-жарақты ЕО немесе Украинада өндіруді талап еткендіктен мұндай сатып алу мүмкін емес еді. €3,2 млрд көлеміндегі қаражат күзгі-қысқы кезеңде ресейлік соққылардың күшеюі күтіліп отырған кезде Украинаның әуе қорғанысын нығайтуға бағытталады. Сонымен қатар, бұл ЕО-ның Украинаға ірі көлемдегі әскери-қаржылық қолдауын жалғастыруға дайын екендігінің белгісі, АҚШ жеткізілімдеріндегі шектеулер аясында.
Не болды
Еуроодақ мүше мемлекеттері Ukraine Support Loan бағдарламасы бойынша €90 млрд несие қаражатынан Patriot ӘЖЖ-не арналған зымыран-тұтқыштар мен басқа да өнімдерді сатып алуға ерекше рұқсат берді. Бұл шешім қажет болды, өйткені несие шарттары бойынша қаржыландырылатын қару-жарақ Украинада, ЕО-да немесе Еуропалық экономикалық аймақта өндірілуі тиіс, ал Patriot PAC-3 зымырандары АҚШ-та жасалады. Келесі транш көлемі — €3,2 млрд, ол бұрын бөлінген €8,4 млрд-тан бөлек бөлінеді. Еуропалық комиссия президенті Урсула фон дер Ляйен бұл шешімді НАТО бас хатшысы Марк Рюттемен бірлесіп құптады. Украина қорғаныс министрі Евгений Хмараның мәліметінше, шамамен 1000 Patriot зымыранын жеткізуге серіктестермен келісімшарттар жасалуда. Саяси шешім қабылданғанымен, техникалық дайындық жұмыстары 11 қыркүйекке дейін аяқталуы жоспарланған, одан кейін жазбаша рәсім арқылы мүше мемлекеттердің ресми мақұлдауы рәсімделеді. Мақұлдау дегеніміз қаражаттың дереу төленуі емес — Украина жеткізушілермен келісімшарттар жасап, оларды Еуропалық комиссияға тексеруге беруі тиіс, бұл бірнеше аптаға созылуы мүмкін.
Украиналық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Украиналық БАҚ бұл шешімді ЕО-ның Киевтің өтінішіне жедел жауабы ретінде көрсетеді және күзгі-қысқы кезеңде әуе кеңістігін қорғау үшін оның маңыздылығын атап көрсетеді. Қорғаныс министрі Евгений Хмараның сөздері кеңінен келтіріледі — ол серіктестермен бірге шамамен 1000 Patriot зымыранын жеткізуге келісімшарттар жасалып жатқанын және бұл шешімнің қысқа дайындық үшін сыни маңызды екенін айтты. Украиналық баяндамалар сондай-ақ Зеленскийдің биыл өткен жылмен салыстырғанда баллистикалық қорғанысқа арналған зымырандарды үш есе аз алғаны және серіктестердің Таяу Шығыстағы қақтығысты себеп ретінде келтіргені туралы мәлімдемелерін белгілей отырып, Батыс зымыран жеткізілімдерінің қысқаруымен байланысты шұғылдықты көрсетеді.
Халықаралық дереккөздер бұл туралы қалай жазады
Халықаралық және ЕО-институционалдық баяндамалар несиенің ЕО/Украина өндірісіне басымдық беретін ережесінен ерекше рұқсат берудің процедуралық жаңалығына назар аударады және оны АҚШ-та жасалған PAC-3 зымырандары үшін бір реттік ерекшелік ретінде ұсынады. Батыс баяндамаларында Урсула фон дер Ляйен мен НАТО бас хатшысы Марк Рютте шешімді бірлесіп құптағанының саяси символикасы ерекше аталады. Тарату процесінің техникалық бөлшектеріне (жазбаша рәсім, келісімшарттарды тексеру, 11 қыркүйекке қарай мерзім) назар аударылады, ал майдан даласындағы шұғылдыққа қарағанда осы процедуралық аспектілер басым.
Дереккөздер неде келіспейді
Дереккөздерде екі негізгі қайшылық бар. Біріншіден, Украина Patriot зымырандарын қаржыландыру үшін ресми өтінішті қашан бергені: кейбір дереккөздер 1 қыркүйекті, ал басқалары 3 қыркүйекті көрсетеді. Екіншіден, келесі транш көлемінің сомасы: бір дереккөз бен НАТО бас хатшысы Марк Рюттенің мәлімдемесі $3,5 млрд деп көрсетсе, Еуропалық комиссия мен басқа да дереккөздер €3,2 млрд деп хабарлайды.
Оқиға тарихы
€90 млрд көлеміндегі Ukraine Support Loan — Украинаға арналған ЕО-ның негізгі макроқаржы құралы, оның шамамен €60 млрд-ы қорғаныс қажеттіліктеріне бөлінген. Несие бойынша бұрын €8,4 млрдтан астам қаражат бөлініп үлгерген, соның ішінде әуе қорғанысы үшін. Украина 2 қыркүйекте Урсула фон дер Ляйеннің Киев PAC-3 зымырандарын қаржыландыруды ресми сұрағанын растағанынан кейін 3 қыркүйекте Patriot тұтқыштарын қаржыландыруға ресми өтініш берді. Шұғылдық контексі: президент Володимир Зеленский биыл өткен жылмен салыстырғанда баллистикалық қорғаныс зымырандарын үш есе аз алғанын, серіктестердің ресми себеп ретінде Таяу Шығыстағы операцияларды келтіргенін айтты. Financial Times АҚШ президенті Дональд Трамптың Америка қорларын сақтау үшін Украинаның 300 Patriot зымыранын беру туралы өтінішінен бас тартқанын хабарлады.