ЗАЭС маңында МАГАТЭ делдалдығымен жергілікті бітімге қол жеткізілді
5 қыркүйек 2026 жылы Запорожье АЭС маңында Украина мен Ресей МАГАТЭ делдалдығымен жергілікті бітімге келіп, 330 кВ «Фероплавна-1» электр желісін жөндеу жұмыстарын бастады. Желі 20 тамызда бүлінген болатын, содан бері станция алты реакторын салқындату үшін апаттық дизельдік генераторларға тәуелді болып келген. МАГАТЭ Бас директоры Рафаэль Гросси екі тараптың ядролық қауіпсіздік мүдделерінде конструктивті ынтымақтасқанын мәлімдеді.
Ең бастысы
- 5 қыркүйекте Запорожье АЭС аумағында жергілікті бітім күшіне енді — МАГАТЭ делдалдығымен Украина мен Ресей келіскен.
- 330 кВ «Фероплавна-1» желісі 20 тамызда Днепрдің сол жағалауындағы соғыс қимылдарынан бүлінген.
- 20 тамыздан бері станция алты реакторын және отынға арналған бассейндерді салқындату үшін апаттық дизельдік генераторларға тәуелді.
- МАГАТЕ: дизель отыны қоры таусылуға жақын, бірнеше күн ішінде сыртқы қуат қалпына келтірілмесе станция толық қуатсыздануы мүмкін.
- 5 қыркүйекте аумақ минасыздандырылғаннан кейін украин мамандары жөндеу жұмыстарын бастады.
- Бұл — толық ауқымды соғыс басталғалы бері ЗАЭС аумағындағы МАГАТЭ делдалдық еткен жетінші жергілікті бітім.
- МАГАТЭ тобы жөндеу кезінде бақылау жүргізеді; Гросси екі тараптың конструктивті ынтымақтастығын растады.
Бұл неге маңызды
ЗАЭС — Еуропадағы ең ірі атом электр стансасы, алты реакторлы, толық ауқымды соғыс басталғалы Ресей бақылауында. Сыртқы қуат 20 тамыздан бері жоқ, ал дизель отыны бірнеше күнге ғана жетеді — белсенді ұрыс аймағындағы атом нысанында толық қуатсыздану қаупі ядролық апат қатерін күрт арттырады. МАГАТЭ делдалдығымен үздіксіз жергілікті бітімдер ядролық қауіпсіздікті сақтау үшін тактикалық үзілістердің қажеттілігін көрсетеді.
Не болды
5 қыркүйекте МАГАТЭ делдалдығымен Украина мен Ресей Запорожье АЭС аумағында жергілікті бітімге келді. Аумақ минасыздандырылғаннан кейін украин техникалық мамандары 330 кВ «Фероплавна-1» электр желісін жөндеуге кірісті. Бұл желі 20 тамызда Днепрдің сол жағалауындағы соғыс қимылдарынан бүлініп, станция сыртқы қуаттан айрылған еді. Содан бері алты реактор мен отын бассейндерін салқындату үшін апаттық дизельдік генераторлар пайдаланылып келеді, бірақ отын қоры таусылуға жақын. МАГАТЭ Бас директоры Рафаэль Гросси екі тараптың конструктивті ынтымақтастық танытқанын мәлімдеп, агенттік тобы жөндеу барысында бақылау жүргізетінін хабарлады. Бұл — толық ауқымды соғыс басталғалы бері ЗАЭС аумағындағы жетінші жергілікті бітім.
Оқиға тарихы
Запорожье АЭС — алты реакторлы Еуропадағы ең ірі атом станциясы — 2022 жылдың наурыз айында Ресей күштерінің бақылауына өткен және содан бері Ресей бақылауында жұмыс істеп келеді. Қазіргі уақытта барлық реактор блоктары «суық тоқтату» күйінде — қысым мен температура төмен, электр энергиясы өндірілмейді. 20 тамызда «Энергоатом» ЗАЭС-те толық ауқымды басқыншылық басталғалы бері 27-ші блекаут туралы хабарлады; бір дереккөз оны 2026 жылғы 15-ші оқиға деп сипаттады. Украина мен Ресей бір-бірін станция маңындағы ядролық қауіпсіздікке қауіп төндіретін қимылдарда жиі айыптайды.